नरकासुर वध – एक पोस्टमॉर्टम

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

नरकासुरांक व्हड दबाज्यान लासून एक सप्तक जाल्लें आसलें, तरी तांचे लोखणाचे वेल्ड केल्ले सांगाडे, अस्थी अवशेष आयजूय जळामळा नदरेक पडटात.

मनीस खंयच्या कारणाक लागून सोंपलो हें समजून घेवपा खातीर ताचे कुडीची वैजकी तपासणी अर्थांत पोस्टमॉर्टम करतात. एक प्रकल्प वा म्हत्वाच्या कार्यक्रमाची सांगता जाले उपरांत ताचें विश्लेशण, पुनरावलोकन करप हेंवूय व्यापक अर्थान पोस्टमॉर्टम थारता. कितें बरें-वायट घडलें हाच्या समालोचनांतल्यान धडो घेवन मुखारल्या वर्सांनी तो कार्यक्रम अधिक बरे तरेन मनोवपा खातीर बऱ्या गजालींचो आस्पाव करप आनी जाल्ल्यो चुको सुदारप हो ताचे फाटलो उद्देश.
नरकासुरांक व्हड दबाज्यान लासून एक सप्तक जालां, तरी तांचे लोखणाचे वेल्ड केल्ले सांगाडे, अस्थी अवशेश आयजूय जळामळा नदरेक पडटात. ह्या वर्सा नरकासूर रिल्सांची संख्या वाडिल्ली दिसली. आयजूय मोबायलांतल्या रिल्सांत नरकासूर नाचत आसता. “फुडारांत नरकासुराची ‘मजा लुटपाक’ गोंयांत येवचें” असो आग्रो परप्रांतीय इंन्फ्लुएन्सर रिल्सांतल्यान करतना दिसले. एक तर ते स्वता पर्यटन क्षेत्र संबंदीत वेपार- उद्योगी आसतले वा तांका त्या क्षेत्रांतल्यांनी मुखार काडले आसुंये.
एके वटेन सनातनी हिंदु धर्म, संस्कृताय, प्रथा, आचार-विचार हांच्या पुनरूज्जीवनाचो व्हड प्रचार देशांत चलला आसतना आमचीच तरणाटी पिळगी नरकासुराच्या नादाक लागून त्या संस्कृताय, मुल्ल्यांची विटंबणा भौशीक वाठारांनी मांडपाक लागल्या, हें दुर्दैव. गळ्यांत, तकलेर, हड्ड्यार आभूषणां चडयिल्लो, दोळ्यांतल्यान लेसर किरण, तोंडांतल्यान धुंवर सोडपी 15 ते 20 फूटी एक बावलो आनी ताच्या मुखार आड्डी मारत बेभान जावन नाचून उपरांत ताका लासून उडोवप इतलोच नरकासुर दहन प्रथेचो संकुचित अर्थ जावन उरला. नरकासुराचो इतिहास, वध प्रसंगाची फाटभूंय जाणून घेवपाची उत्सुकता तरणाट्या मदीं दिसना जाल्या. नरकासुर आनी रावण हांचे मदलो फरक ना कळिल्ले कारणान रिल्सांत नरकासूर नाचयतना पदांत दशमुखी रावणाचो उल्लेख केल्लो दिसलो.
रावण हो त्रेता युगांतलो राक्षस राजा. तो ब्राह्मण महर्षी विश्रव आनी राक्षस राजकुमारी कैससीचो पुत. ताचो वध श्रीविष्णूचो अवतार श्रीरामान केल्लो. नरकासूर द्वापार युगांतलो असुर. ताका भौमासूर नांवानूय वळखताले. ताचो बापूय वराह अवतारांतलो खुद्द श्रीविष्णु तर आवय भूदेवी अर्थात खुद्द धर्तरी. आयज बऱ्या घराण्यांत जल्मल्ले वायट संगत, वेसनांक लागून दिवटे जातात तशी ताची अवस्था जाली आनी ताचे गुंन्याव हिस्पाभायर वाडपाक लागले तेन्ना झुजांत विष्णुअवतार कृष्णाची घरकान्न सत्यभामा- जी नरकासुराची आवय भूदेवीचो अवतार जावन आशिल्ली- तिणें ताचो वध केलो. शेवटा श्रीकृष्णान सुदर्शन चक्र वापरून ताचो शिरच्छेद करून ताका कायमचो सोंपयिल्ले कारणान स्रय श्रीकृष्णाच्या वांट्याक वता. स्रापा नुसार नरकासुराचे मरण ताच्या आवयच्या हातान घडपाचें आशिल्लें, अशें पुराणांत सांगला. आता गोंयांत नरकासुरांचो जो धुमाकूळ नरक चतुर्दशीक चलता तो ब्राझिलांतल्या कार्नावाला सारकिल्लो एक मनरिजवणीचो इवेंट जाला. ताचो हिंदू धर्म, संस्कृताय आनी पौराणीक कथना कडेन तसो संबंद उरूंक ना. तेन्ना नरकासुराचे पोट फोडून कृष्ण भायर येता अशे घोर चुकीचे विनोदी प्रसंग प्रस्तुत केल्ले दिसतात.
दिवाळीची परब म्हणल्यार उजवाडाचें काळखाचेर, सुगुणांचें दुर्गुणांचेर, नैतिकतेचें अनैतिकतेचेर अर्थात सगळ्या नकारात्मक भावनांचे सकारात्मक भावनांचेर जैत अशें दिवाळेच्या पूर्वसंध्येर लेखांनी, संदेशांनी बरोवपाची प्रथा चलत आयल्या. पूण हालींच्या तेंपार चित्र बदल्लां. सगळ्या दुर्गुणांची खण म्हूण ज्या नरकासुराक धिक्कारून आमी लासून उडयतात ताचें सुशोभीकरण करपा खातीर दर वर्सा दुडू आनी वेळ वगडावपाचें प्रमाण वाडत आसा. सर्ती जिखपा खातीर ताच्या आक्राळ-विक्राळ ‘सुंदरकायेंत’ लाखांनी दुडू मोडपी प्रकल्पांची मुहुर्तमेढ पंद्रशी आदी उबारतात.
नरक चतुर्दशीक नरकासुराचो वध करपा खातीर थंय एकठांय जाल्ल्यांच्या कुडींत नरकासुराचो संचार जाल्लो दिसपाक लागलां. ह्या वर्साय लावड स्पीकरांचो आवाज प्रमाणा भायर वाडयिल्ल्यान संगीताच्या नावाखाला कर्कश बोवाळ चड जाल्लो दिसलो. गिरेस्त समिती चडशे क्लबांत वाजयतात ते डॅविड ग्वेट्टा, मेड्यूझा, मार्टीन गारिक्स हांची हाय एनर्जी पॉप, टेक्नो ट्रांन्स, ट्रेप म्युजिक रिमिक्सां वाजयतना दिसले, जांचो आमचे संस्कृतायेशी पयसुल्लोय संबंद ना. गावगिऱ्या वाठारांनी जितेंद्र- श्रीदेवीची ‘एक आंख मारू तो परदा हट जाये’ आनी हसन जहांगीराचे ‘हवा हवा ए हवा खुशबू लुटा दे’ सारकिल्ली पदां कानार पडटाली. दुसऱ्या पदाचो गायक हसन जहांगीर हो पाकिस्तानी हे थंय नाचतल्या सनातनी तरणाट्यांक चड करून खबर नाशिल्लें अशें दिसता, नाजाल्यार ‘पद जिहाद’ जाला असो आरोप लागपाचो. सरासरी भलायकेच्या मनशांक हालोवन उडोवपी, कानाचे पड्डे फोडपी त्या आक्रोशान काळजाचे दुयेंती, ल्हान भुरगीं, जाण्ट्यांचे कितें हाल करून उडयले आसतले ताची कल्पना करूंक शकता.
वर्स परंपरे नुसार रातीन धा वरां उपरांत संगीत वाजोवचें न्हय आनी वाजयल्यार कितलो दंड आनी कसली खास्त आसतली ताची खर वैधानिक शिटकावणी वर्स परंपरेनुसार पुलीस विभाग आनी प्रदूशण नियंत्रण यंत्रणेन नरक चतुर्दशीच्या एक दीस आदी जाहीर केली आनी उपरांत ते अदृश्य जाले. नरकासुरी करण्यो ह्यो बहुसंख्याकांच्या धर्मा कडेन जोडिल्ले कारणान त्यो यंत्रणा उपद्रवी प्रदुशणकारी झुंडीचेर कारवायो करूंक शकनात. हात जोडून जनतेक दिवाळीची परबीं दिवपी आमदाराचो फ्लॅक्स बॅनर रस्त्या कुशीक लाउड स्पीकराचेर लावन बशिल्ले दिसतात तेन्ना ते ताचे लोक अशें समजुपाचें. पुलीस तांचे वाटेक वचनात. बरेचशे नरकासुर राजकारण्यांनी पुरस्कृत केल्ले आसतात. तांचेर राजकारण्यांचो वरदहस्त आसता. त्या खातीर नरकासुराक लासचे आदीं आवाज प्रदुशणाची कागाळ नोंदोवप्याची कार पुलीस स्थानका मुखार थळावे राजकारणी आनी गुंड लासून उडयतात तेन्ना तांची निंदा करपाचें सोडून आमदार तक्रारदाराक हिंदू धर्मविरोधी आनी खंडणीबाज थारायता. पुलिसांच्या हुजीर गाडी फोडपी, लासपी राजकारणी गुंडां कडल्यान तो तक्रारदार खंडणी मागपाची कापाझदाद दाखोवंक शकतलो हें तर्कांत बसना. गुन्यांवकारी प्रवृत्तींचो आनी आरोप लागिल्यांचो आयज राजकारणात सुळसुळाट वाडिल्ले कारणान नरकासुरी प्रवृत्तीचे गुंडगिरीक, दंगेबाजीक प्रोत्साहन आनी बळगें मेळटा खरें, पूण असले आचरण सनातन हिंदुत्वाच्या मुल्ल्यांचो मानभंग करता.
फोग फोडिल्ल्यान जावपी वायु प्रदुशण ही दुसरी नरकासुरी करणी. हवा श्रेणी निर्देशांक AQI 300 मायस आसप म्हणल्यार श्वासाच्या भयंकर दुयेंसाक आमंत्रण दिल्लेवरी. दिल्लींत दिवाळी दिसांनी फोग लायिल्ले कारणान AQI घातक श्रेणीच्या तिपटीन 1000 च्या आसपास आशिल्लो. गोंयांत लागींच्या फुडारांत हेंवूंय घडपाक शकता.
ह्या वेळा पणजे लागसार नरकासूर कोसळ्ळो तेन्ना ताचे पोंदा दोग जण जखमी जाल्ले अशी बातमी आयकल्ली. नरकासुर दहन हो जरी धर्माचो भाग मानलो तरी भर वस्तींत, रस्त्याच्या कुशीक हो चलयिल्लो उज्याचो भयानक खेळ एक दिस जीण घेवपी आनी संपत्तीचो गोबोर करपी थारपाक शकता. धर्मिक सण साजरे करचेच. भौशिक सुवातींनीय मनोवचे, पूण ते करतना समाजिक कर्तव्यां, बंधनां, कायदे, नेम, मर्यादा पाळपाच्या बाबतीत तडजोड जावची न्हय. नरकासूर दहन व्हड उकत्या मैदानांत जावचें- निवासी भागांत न्हय.
मिडिया, दिसाळींय आतां नरकासुराच्या मोगांत पडिल्ले दिसपाक लागल्यात. गोंयचो नरकासूर आदी शरीरयश्टीन कितलो दुर्बळ आशिल्लो आनी ह्या हालींच्या वर्सांनी ताची उंचीय कशी वाडत गेली, हड्डें कशें रूंद जायत गेलें आनी स्नायू कशे पिळदार जायत गेले ताची पचपचीत म्हायती आता मुखेल इंग्लीश दिसाळ्यांतल्यान उत्तर भारतीय लेखक गोंयकाराक दितात, हें एक अप्रूप म्हणपाचें. ‘त्या राती पावस पडिल्ले कारणान जमावाच्या ‘नरकासुरी मुडाचेर’ (?) विरजण पडले’ अशें दुख्ख एका इंग्लीश दिसाळ्यान परगटायिल्लें.
1.40 अब्ज लोकसंख्येचो आमचो देश. पूण आमचे उच्च शिक्षित तंत्रज्ञ, दोतोर, कुशल कामगार तरणाटे परदेशांत काम करून इतर देशांच्या अर्थव्यवस्थेंत योगदान दित तांची जीडीपी वाडोवपा खातीर काम करतात तर देशांतलो तरूण वर्ग रस्त्यार लावडस्पीकर लावन नाचपा खातीर धर्मिक प्रसंग सोदत आसता. तरणाटे रस्त्यार वाहनां आडावन वर्गणी खातीर दबाव हाडटना दिसप हें देशाचें दुर्देव. कोवीड काळा सावन संघटीत क्षेत्रांतले वेपार-धंदे मंदावल्यात. असंघटित क्षेत्रांतल्याक उतरती कळा लागिल्ली आसा. जीडीपी $ 4.19 ट्रील्यनाचेर (लाख कोटींचेर) पावल्या असो प्रचार चलयला तो अदमास राजकी प्रचाराचो भाग. जीडीपी $3 ट्रील्यनाच्या आसपास आसा ही वस्तुस्थिती.
देशाचे उत्पन्न वाडोवपा खातीर जण एकल्या सुदृढ व्यक्तीन योगदान दिवप आवश्यक आसता. 40 कोटी बेरोजगार तरणाटे जे ह्या ना त्या धर्मिक साजरीकरणा खातीर रस्त्यार वेळ वगडायत लोळटात तांकां सरकारान रोजगार संदी मेळोवन दिवन देशाचें उत्पन्न वाडोवपाची आयज खरी गरज आसा, तरुच रिझर्व बँकेन हालीं वार्षिक विकास दर 6.5% आशिल्लो वाडोवन 6.8 % केला ताका अर्थ आसतलो, अन्यथा तो आकडेमोडीचो एक स्टंट जावन उरतलो.
आमचे दरमनशी उत्पन्न फकत $2800 इतलें आसा तर धाकटुल्या जपानांत जंय वेळ न वगडायता, कामाच्या मिनिटा मिनिटाचो हिशेब दवरतात तांचे दरमनशी उत्पन्न $ 34700 म्हणल्यार आमच्या तुळेन अकरापट आसा. आमी पाकिस्तान, इजिप्त, फिलिपायन्स हांचे वांगडा सकयल्या मध्यम वर्गाच्या पंगडात बसल्यात. 2047 मेरेन आमी विकसीत देश जातले अशी भाशणबाजी प्रचारसभांनी फुडारी करतात खरे, पूण विकसीत देश जावपा खातीर 2047 मेरेन आमकां आमचे वर्तमान दरमनशी उत्पन्न पांचपट करचें पडटलें आनी तें आयच्या अर्थव्यवस्थेच्या परिस्थितींत आनी वाडट्या धर्म अधिष्ठित समाजिक मानसिकतेंत शक्य जायत अशें दिसना.

दीपक लाड
पर्वरी