भांगरभूंय | प्रतिनिधी
आमगेलें कुटुंबात वाचनाचो छंद बगेन चडच आस्सा ताका कारण आमगेलो बाबा, (बापय). तो स्वता मेट्रिक पास, पूण वाचनाचे आवड आशिल्यान तो संस्कृत, इंग्लिश, कन्नड, उर्दु आनी ,बंगालींत प्राविण्य प्राप्त केल्लेलो मनीस. मायभास कोंकणी. ताचे जिण्याचे सत्तरी उप्रांत तो क्लासीक वचून उर्दु आनी बंगाली शिकिल्लो. ताका रबींद्रनाथ टागोरालें साहित्य मूळ बंगालींत वाचपाची आस आशिल्ली!
सानपणांत सकाळ्चे पाच वराक बाबा म्हाका जागो करन व्हडान वाचपाक लायतालो, एक तर इंग्लिश कविता वा निबंध वा हिंदी भाशेंतलें तुळसी रामायण वा कन्नड दिसाळें –अशें भाशेंत आनी विषयांत वेगळेपण आसतालें. वाचत आसतना येंवपी कठीण शब्दांचे अर्थ पळोवपाक आनी उच्चार सारकें म्हणपाक अभ्यास कोशाची वापर घडये घडये कर्न आमची गाडी ल्हवु ल्हवू चलताली म्हूण फुडे जावपाकूच जायनाशिल्ले! आसो, अजून मेरेन हांव योग्य शब्द सोदपाक त्या त्या भाशेंतलें शब्दकोशांचे आदार घेंवचे नेमान करपी.
म्हजो भाव, भयण, पुताचे घरांतले कपाटांत पुस्तकां चड, कपडे उणें म्हणल्यार अतिताय ना. हांव म्हणता घरांत साठवून दवरचे परस किंडल पुस्तकां ऑनलायनार कित्याक वाचनात? तांका तें आवडना, हातान मोगान पोरसून वाचपांत मेळचो सूख ऑनलायनांत ना अशें तांचे मत! मनशाक किमान एक तरी छंद आस्सू जाय, चड आसल्यार भै बरें! वाचन एक असली संवय की सेवा निवृत्ती नंतर जावो महामारी असले विकट परिस्थितींत ‘वाज’ वा ‘बेजार’ ह्या रोगाक उत्तम रामबाण औषध वाचन व्हय की न्हय?
वेगवेगळ्या कारणांक लागून औपचारीक शिक्षण घेवपाची संद मेळूंक नाशिल्ल्याक हांव लागीं थावन वळकता वा तसल्यां संबंदी पुस्तकांत वाचिल्ले आसा. म्हजे जिवीतांत पळयिल्ले, वाचिल्ले आनी अणभवांत आयिल्ले एक-दोन व्यक्तिंचो उल्लेख करपाक सोदता. एके गरीब कुटुंबातले दिसपट्टे पगारा वयर निंबून आशिल्या बापयेले भुरग्यांक वरसांत तीन तें चार फावटी सुवात बदलची पडल्यार तांकां खंयंची शाळा मेळटलीं? तांतुल्या पैकी एकळो कशेंबशें सातवी मेरेन शिकलो, तेंवय हांगा- थंय ल्हान-सान काम करत. त्या मनशान आत्ता मेरेन १० पुस्तकां आनी म्हयन्याळ्यांत तीन-चार कादंबऱ्या बरवन नामनेस्त बरवपी म्हूण नांव कमयल्या. तसेच, शाळेतले भुरग्यांक आनी तरण्याट्यांक पर्यावरणाचे रक्षण, माोनजातीर मोग ह्या विशयार कार्याशाळा आयोजित करीत आसता. हें कसें साध्य केले ताणें? ताणे गांवगिरें आनी जंगलांतलें भोंवतणींत दोळे उगडे दवर्न मनांत रीजवलेले ताजे गिरेस्त अणभव वाचनाचे आदारान पुस्तक रूपांत उजवाडाक हाडूक शकलो. कन्नड भाशेंत बरयल्ले ताचे अणभवाच्यो काण्यो वाचत आसतना हांव प्रति खिणाक ताच्यात आसले गिन्यानाक अजाप जात्ताली. ताजे शब्द प्रयोग, बरोवपाची शैली, सशास्त्र, तत्वगिन्यान ह्या विशयार ताका आसपी ज्ञान वाचना शिवाय येंवचे अशक्य!
गरिबी, कष्ट, त्रास, बापयेन पिवन करपी राग आनी बोवाळ, आवयेलो, निर्लक्ष, मोग- माया नासले सानपण तो भोगलो. तो चड वेळ राना- वनांत भटकतालो. तो एक सर्पमोगी, पोट्सऱ्याच्यो रक्षण करपी मनीस, सैमाच्या प्रत्येक जडण- घडणाचेर ताजी नजर आशिल्ली, तशेच ताजे वाचन संवयेक लागून तो एक संवेदनशील बरवपी जांवक शकलो.
हांव हालींच गोंयची पयली अस्तुरी नाटककार, उत्तम मराठी कवयित्री, कवितेक भै सुंदर चाल लावन पद म्हणतलीं व्हड गावपी, हीराबाय पेडणेकार हिजेर शिल्पा सुर्वे हिणे बरयल्ले आत्मचरित्र वाचले. गोमांतक मराठा समाजांतली ती मुंबयच्या शाळेंत सातवी मेरेन शिकली. थंय तिका वाचन आनी कविता बरवंची छंद लागली. तिका वेगवेगळी भास शिकची आवड इतली आशिल्ली की ती बंगाली, संस्कृत खाजगी क्लासाक वचून शिकली. वाचनाची गोडी आशिल्याक तिजी मराठी भास गिरेस्त जाल्ली. तिजे काव्यांत संस्कृत भाशेची गोमटाय दिसून येता. वाचनाक लागून हीराबायले नाटकांतले संभाषण वा कवितेंतले पदरचना उत्कृष्ठ आशिल्यान त्या वेळाचे नाटक मंडळीतले दिग्गज तिका दाद दित्ताले. ही सगळी किमया अविरत वाचनाची म्हूण स्पष्ट जायता.
आत्ता तर, दरेक पिळगे खातीर, प्रत्येकळ्याले आवडे प्रमाण पुस्तकां मेळ्टात. बरीं पुस्तकां वाचल्यार गिन्यान वाडता हें सगळी जाणा. ताजे बराबरीन वाचन करतल्याले मानसिक उर्बा वाडता, मनांतले दुबाव वा ताण कमी जायता, शब्द भंडार आन संवाद कौशल्य वाडपी, काण्यांतले पात्रांचे भावना समजून घेंवची कला आत्मसात जांवक जाय तेन्नाच वाचक संवेदनशील जायता, ही काळाची गरज आसा. सगळ्यांत महत्वाचें, पुस्तकां मनरिजवण करपी मात न्हय गरजेक येवन सांत्वन बी करपी एक बरो इष्ट सो!
Better late than never ही इंग्लिश म्हणणें सारकें आत्ता सावन वाचन सुरु करात !
डाॅ. सुषमा आरूर
9740399995
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
