भांगरभूंय | प्रतिनिधी
पणजीः पोरणें गोंया भितर आशिल्ल्या हात कातरो खांबा विशीं एक नवी चर्चा सुरू जाल्या. धर्मातरणा वेळार ह्या खांब्याक बांदून लोकांचे हात कापताले असो समज आशिल्लो. पूण आतां हे चर्चेक एक वेगळोच तर्क वितर्क लावप सुरू जाला. हळदोणेंचे आमदार कार्लुस फेरेरा हांणी म्हणलें ते प्रमाण हातकातरो खांब्याचेर हात कापिल्ल्याचे इतिहासीक पुरावे नात. जाल्यार इतिहासकार प्रजल साखरदांडे म्हणटा, ते प्रमाण हा खाब्यांचेर फक्त गुन्यांवकार आसले तांचे हात कापताले. जाल्यार हिंदूत्ववादी संघटणांनी हे बाबतींत सुवातीचे उत्खनन करून सत्य सोदपाची मागणी केल्या.
पोरणें गोंयचो हातकातरो खांब्याचे खरें नांव Pelourinho Novo म्हणल्यार नवो खांबो. 30- 40 वर्सां पयलीं बरयिल्ल्या एका पुस्तकांच्या आदाराचेर ताचो ‘हातकातरो खांबो’ असो उल्लेख आसा. मात ह्या खांब्याचेर लोकांचे हात कापल्यात हाका इतिहासीक पुरावे ना. पुण गौतम खट्टरान एका व्हीडीयोत हाचो उल्लेख केले उपरांत गोंय सरकारान हातकातरो खांबो हो संरक्षीत स्मारक म्हण जाहीर केला, असो दावो हळदोणेंचे आमदार कार्लुस फेरेरा हांणी केला.
एक वर्स पयली संत फ्रान्सीस झेवियराचेर आक्षेपार्ह टिका करपी गौतम खट्टर हांणी हातकातरो खांबाचो विशय घेत संत फ्रान्सीस झेवियराचो उल्लेख एक व्हीडीयोंत केल्लो. ह्या व्हिडीयो आड फेरेरा हांणी नव्यान खट्टरा आड कागाळ दाखल केल्या. कागाळ दाखल केले उपरांत ते उलयताले.
29 आक्टोबर 2025 खट्टर पयली सेंट फ्रान्सीस झेवियराचेर व्हीडीयो काडून तांकां आतंकवादी म्हणून आमी जिणेंत लेगीत आयकूंक नाशिल्ल्यो इतल्या वायट गजालींचो वापर केला. देखून एक वेगळी घडणूक म्हण ताची सगळी उतरा बरोवन एक कागाळ दाखल केल्या, अशे फेरेरा हांणी सांगलें.
हे व्हिडीयोत तांणे पोरणें गोंयच्या हातकातरो खांब्यांचो उल्लेख केला. खऱ्यांनी ताचें नांव ‘Pelourinho Novo’ म्हळ्यार नवो खांबों, जो एक गावाचो वा शारांचो केंद्र. ह्या केंद्राचेर घोशणा जाताली वा गांवची सुरवात जातली. त्या खांब्याचेर लोकांचे हात कातरताले अशें सांगून एक पेटर्न तयार केला, असो आरोप फेरेरा हांणी केलो.
हे विशीं उलयतना इतिहासकार प्रजल साखरदांडे हांणी सांगलें की, हातकातरो खांब्यांच्या सकयल फातराचेर Pelourinho Novo हें कोरिल्लें आसा.
ह्या खाब्यांक थळावे भाशेत हातकातरो म्हणटात आनी हे ताचें अधिकृत नांव न्हय. अधिकृत दस्तावेजांनी पुर्तुगेजांनी ह्या खाब्यांक Pelourinho Novo हें नांव दिला. ह्या खांब्याचेर गुन्यांवगारांचे हात कातरताले. Pelourinho हे भाशेचो अर्थ म्हणल्यार दंडाचो खांबो. थंयसयर गुन्यांवगारांक ह्या खांब्यांक बांदून तांचे हात कातरताले. पुराय गोंयांत हो एकच खांबो आसा आनी तो 5 मेक संरक्षीत स्मारक म्हूण अधिसुचीत करतले.
हात कातरो खांब्या कडेन संबंदीत आशिल्ले पुरावे गोंयांतल्या पोरण्या इगर्जीं खाला आसात अशें मानतात. कांय वर्सां आदीं पुरातत्व खात्याचो आदलो मुखेली के. के. मोहम्मद हांणी हे विशीं यत्न केल्ले; मात त्या वेळार तेन्नाच्या काँग्रेस सरकारान ती प्रक्रिया थांबयिल्याचाे आरोपय फळदेसाय हांणी केलो. ताका लागून ‘पुरावे नात’ अशें हणचे परस शास्त्रीय तपासांतल्यान तथ्य मुखार हाडप गरजेचें. हे फाटभुंयेर ताणें कॅथेड्रल आनी पॅलेस ऑफ द इन्क्विझिशन ह्या वाठारांत संभाव्य उत्खनन प्रक्रिया सुरू करची अशी मागणी केल्या.
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
