बाबा, केन्ना येतलो हो पावस ?

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

जशे आमी श्रीगणेश देवाची अामच्या घरांत येवपाची वाट पळयतात, तशेंच पवस आमच्या घरार वा आंगणांत, शेतांनी, भाटांनी येवपाची वाट आमी पळोवंक जाय.

‘‘बाबा, केन्ना येतलो हो पावस?’’ स वर्सांच्या अमयान आपल्या बापायक विचारलें.
‘‘तुका कित्याक रे त्यो पावसाच्यो राटावळी? तेका जाय तेन्ना येतलाे तो.’’ बापायन सहजतायेन म्हणलें.
‘‘कितें जाय तेन्ना येतलो! तो अशें कशें करूक शकता? अशें म्हणून अमयान अपल्या बापायचेर आवाज चडयलो.
‘‘कितें केलें रे ताणें अशें?’’ बापायन अजापीत जावन विचारलें. तेन्ना अमयान सांगपाक सुरवात केली.
‘‘माय म्हयन्याची पंद्रस सरून गेली. अजून ताचो पत्तो ना! गोरवां वासरां तडफडून मेलीं, मातूय ताका पावसापण म्हणटा ते ना! न्हंयो, बांयो सुकल्यो! पियेतलो जाल्यार उदक ना! जमीन तापली, गरमी वाडली, जनावरांची जीण लासली. शेतां फुटली, रानां सुकली मनीस जिणूय बेजारली! धर्तरेर इतलें हें सगलें चल्लां आसतना तो सुसेगाद कुपांनी न्हिदून रावला?’’ पुतान बापायक बरेंच कितें उलोवन दाखयलें आनी पळोवंक गेल्यार तें ताचे खरें आशिल्लें. खरें म्हणल्यार इतल्यान एक दोन तरी वेळां पावसान येवन वचूंक जाय आशिल्लो! अशें अमयाचें मत.
‘‘पूण शाण्या, अजून पावस येवंकूच ना अशे ना आं! वेगळ्या वेगळ्या वाठारांनी तो येवन गेला पसून. कांय वाठारांनी कमी जाल्यार कांय वाठारांनी चड!’’ अशें बापायन सांगताच परतून तिडकीत उठलो…
‘’ आनी थाेड्यां कडेन कांयच ना न्हय? बाबा अशें कित्याक करता तो पावस? थोड्यां कडेन सुकयता आनी थोड्यां कडेन बुडयता. पूण दोनूय कडेन मनशाकूच त्रास न्हय अशें कित्याक?’’
‘‘मनीस म्हणून कितें बरें करता हालीचे’’ बापायन ल्हवू आवाजान आपल्यातूंच कशे म्हणलें.
‘‘हय मानता हांव हालीचे कांय मनीस मनशां भशेन वागनात. पूण बरेय बी वागपी मनीस आसात न्हय ह्या संवसारांत, तांकां कित्याक ही खास्त?’’
‘‘संवसाराची रीत ती पुता! सुक्या वांगडा ओलेंय जळटा न्हय!!’’
‘‘पूण बाबा, मनीस वायट वागता म्हणून पावसान तशें वागूंक उपकार ना आशिल्ले.’’
जें दोळ्यांक दिसता वा कानाक आयकूंक येता तें सगलेंच खरें आसतलें अशें ना आं. तुवें आयकलां मरे… लोक पावसाक गाळी घालतात ते. पावस अशें करता, पावस तशें करता. लोकांचें कितें? लोक कशेय उलयतात! तांचे जिबेक हाड खंय आसा? मात्सो पावसाक येवंक उशीर जालो की कांय जाण म्हणटात कितें ही गरमी मातूय वारो ना! पावस पडत रावल्यार म्हणटा, कितें ह्या पावसाक म्हणून थारो ना! अशे परिस्थितींत पावसान म्हणून कितें करप? देखून म्हणटा दुसऱ्यांचे नदरेन पळय नाका, दुसऱ्यांनी उलयिल्लें आयकून मानून घेवं नाका! स्वताचे नदरेन पळय, स्वताच्या कानांनी आयक! पावस हो कितें आसता तें कळटलें. आरे पावस आमचो खरो इश्ट मरे, पावसा असलो इश्ट खंय मेळत तुका!
पावस भूंय भिजयता, भुंयेंत बीं रुजयता, दर्या ल्हारा गाजयता, पावस सैम सजयता!
मनशांचें जिवीत मरे पावस, दर्याचे अस्तित्व पावस, फुला झाडांची प्रीत पावस, संवसाराची रीत पावस!
पावसान मोरांक नाचूंक शिकयलां, पावसान बेब्यांक रडूंक शिकयलां, पावसान मोग्याक मोग करूंक शिकयलां, पावसान मनशाक जगूंक शिकयलां!
तुमी भुरग्यांनी पावसाक आपोवंक जाय, ताचे वांगडा खेळ खेळूंक जाय, पावसाळी पदां म्हणून नाचूक जाय, पावसांत भिजून ताका येवकार दिवंक जाय!
योरे योरे पावसा म्हणात, पूण खोटो पयसो मात ताका दिवं नाका, पावसूय आतां सादूर जाला हें तुमी विसर नाकात. ‘रेन रेन गो अव्वे’ असली पदां मात कोणी म्हणची न्हय! असली हीं पदां म्हणून पावसाक तुमी धांवडावचो न्हय.
जसो श्रीगणेश आमचो देव! देवांचो देव महादेव आमचो देव! तसोच पावसूय आमचा देव! जशे आमी श्रीगणेश देवाची अामच्या घरांत येवपाची वाट पळयतात, तशेंच पवस आमच्या घरार वा आंगणांत, शेतांनी, भाटांनी येवपाची वाट आमी पळोवंक जाय. पावस आमचो सोयरो, आमच्या जिविताचो सांगाती, तो येवंक लागलो की पळोवचो ना दीस काय रात! ते खातीर आमी फक्त पळाेवया तो केन्ना येता तो. ताणें केन्ना येवचो, केन्ना वच्चो तें तो थारायतलो, अशे तरेन बापायन अमयाक बरेंच कितें समजावन सांगलें आनी ताका तें मानवलें. अमय काय वेळ ओगी रावलो आनी आपल्यातूंच विचार करून परत उलयलो…
‘‘हय बाब, तुमी सांगता तें सगले खरें, अशें तरेन पावसाक आमी शिणूक उपकर ना, पूण म्हाका पावस जाय! म्हाकाच कित्याक पावस सगल्यांकूच जाय सांग न्हय बाबा केन्ना येतलो हो पावस?’’ परतून सुरवातीक केल्लो प्रस्न!
‘‘आरे शाण्या, पावस येवचो म्हणून तूं इतलो उत्सुकतेंत कित्याक आसा? तुका कितें शेंतांत जोत घालचें आसा काय दोंगरार तवश्यां, चिबडांचो मळो रोवचो आसा?’’
‘‘म्हाका न्हय बाबा पूण शेतकार दादा शेतांत जोत घालूंक रावल्यात, दोंगरार तवश्यां, चिबडांचो मोळो राेयतल्यांनी बिंयाक रोव काडून दवरल्या, इतलेच न्हय तर शेतां धोळेकचो व्हाळ सुकला, फातरी पोंदा बेबे रडून रडून थकल्यात!’’
‘‘तांचे बरे आसा तुजें कितें ?’’
‘‘आवयन पावसाची चपलां हाडल्यांत, मामान नवो रेनकोट धाडला, गेल्ल्या वर्साची सत्रीय भायर काडल्या!’’
पूण बाबा!! केन्ना येतलो हो पावस? मळबांत कुपां दाटूंक लागलीं, मोरानूय आपलीं पिसां केलीं वेगळीं, सुकणीं उडून गेलीं सगलीं! पूण बाबा, केन्ना येतलो हो पावस?
दिदीन कागदाचीं व्हडीं केल्यांत, पावस येतकच उदकांत सोडया अशें सांगून शाळेंत गेलां.
दिदी शाळेंतल्यान येवचें जालें! पूण बाबा, केन्ना येतलो हो पावस?
पावसांत म्हाका भिजचो आसा, कपडे काडून नाचचो आसा,
म्हजो म्हाकाच हांसचो आसा! पूण बाबा, केन्ना येतलो हो पावस?

अविनाश कुंकळकार
7875237830