गोंयांत अजूनूय पुर्तुगेज नांवांच्यो पंचायती आनी गांवां

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

-बारा पंचायतींच्या नांवांचो संबंद पुर्तुगेजा कडेन

पणजी : पुर्तुगेज संस्कृतीच्यो खुणो पुसपाची गरज मुख्यमंत्री डॉ. प्रमोद सावंत हांणी शिवाजी महाराजांच्या राज्याभिशेक दिसाच्या सुवाळ्यांत उलयतना उक्तायिल्ली. कांय जाणांनी तांच्या ह्या निर्णयाक येवकार दिलो, जाल्यार कांय जाणांनी टिका केली. गोंयांत पुर्तुगेज संस्कृती तशेंच पुर्तुगेजांच्यो खाणा-खुणो बऱ्योच आसल्यो तरी अजून 12 पंचायतींच्या नांवांचो संबंद पुर्तुगेजां कडेन आसा.

वास्को हें नांव पुर्तुगेजां कडेन संबंदीत आसा. वास्को शाराचें नांव बदलून नांवां बदलपाक सुरवात करची, अशी मागणी गोंय सुरक्षा मंचाचे फुडारी सुभाष वेलिंगकार हांणी केल्या.

19 डिसेंबर 1961 दिसा पुर्तुगेज राजवटींतल्यान गोंय मुक्त जाले. गोंय मुक्तीक आतां 62 वर्सां पुराय जाल्यात. पुर्तुगेजांची राजवट पळयिल्ले कांय लोक अजून गोंयांत आसात. बेकार, वालोर, एंप्रेगात, आप्रेगात ह्या शब्दांचो वापर करपी बरेच जाण आसात. पुर्तुगेज भास, तशेंच संस्कृतायेच्यो बऱ्योच खुणो दिश्टी पडटात. पंचायती वा गांवांची नांवां पुर्तुगेज आसात. ही नांवां बदलपाची प्रक्रिया मात अजून सुरू जावंक ना. सांताक्रूज, गोवा वेल्हा, सांत इस्तेव, सेंट लॉरेन्स, साव माथायस, सांत आंद्रें, सां जुजे दी आरीयल, माकाझन, आर्पोरा, मोयरा, पेन्ह द फ्रान्स, रेईश मागूश, साल्वादोर द मुंद ह्यो पंचायतींचीं नांवां पुर्तुगेज आसात. कुठ्ठाळी गांवाचो इंग्लीश उल्लेख ‘कोर्तालीम’ जाल्यार आगशीचो उल्लेख ‘आगासाय’ असो जाता.

वास्को द गामा हाणें पयलीं वास्को शारांत प्रवेश केल्लो. ताच्या नांवां वयल्यान वास्को हें नांव पडलें. वास्को शाराचें नामकरण संभाजीनगर अशें करपाची मागणी अदीं मदीं जाता. पोरणें गोंय ह्या नांवाचो संबंद लेगीत पुर्तुगेजां कडेन आसा. पुर्तुगेजांचे रायपाटण आशिल्ले म्हूण पोरणें गोंय अशें नामकरण जालें. कदंब राजवटीत चंद्रपूर गाव आशिल्लो. पुर्तुगेज राजवटी उपरांत चांदोर जालो. कदंब राजवटीत ‘गोपकपट्टण’ आशिल्ले आतां गोवा वेल्हा जालें.

वास्को सावन नांवां बदलपाची मोहीम सुरू करची: प्रा. सुभाष वेलिंगकार

पुर्तुगेजां कडेन संबंदीत पंचायतींचीं वा गांवांचीं नांवां आसात, ती बदलपाक जाय. वास्को शारा सावन नांवां बदलपाची मोहीम सुरू करपाक जाय, अशी मागणी गोंय सुरक्षा मंचाचे फुडारी प्रा. सुभाष वेलिंगकार हांणी केल्या. गोंयांत जे ख्रिश्चन आसात, ते पुर्तुगेज धार्जिणें, अशें हांव म्हणना. गोंय मुक्त जावपा खातीर ख्रिश्चन सुटके झुजाऱ्यांनी मोलादीक योगदान दिलां. तरी कांय जाणांक पुर्तुगीज संस्कृताये विशीं आत्मीयता आसा. ही आत्मीयता नश्ट जावपाक जाय. चर्ची मोडून उडयात, अशी आमची मागणी ना. मुख्यमंत्री डॉ. प्रमोद सावंत हांणी जे विधान केलां, ताका हांव येवकार दिता. पुराय देशांत शार वा वाठारांचीं नांवां बदलपाची प्रक्रिया सुरू जाल्या. बँगलोर चे बंगळुरू जालें, मद्रासचे चेन्नय जालें. बाम्बेचाे उल्लेख मुंबय जाला. गोंयांतूय नांवां बदलपाची प्रक्रिया सुरू जावपाक जाय. वास्को शाराची पालिका मुरगांव आसा. बंदराचें नांव मुरगाव बंदर अशें आसा. वास्को हें नांव कशें आयले? बऱ्याच वर्सां पयलीं मुरगांव पालिकेन वास्कोचें नांव बदलपाची प्रक्रिया सुरू केल्ली, ती फुडें गेली ना, अशें तांणी सांगलें. देशाची संस्कृती, अस्मिता, गोंयचें खाशेलेपण हाची जतनाय करपा खातीर पुर्तुगेजांच्यो खाणा खुणाे पुसून उडवपांत कांयच गैर ना, अशें प्रो. सुभाष वेलिंगकार हांणी सांगलें.

पुर्तुगेज खाणा खुणो हो इतिहास : अॅड. क्लिओफात कुतिन्हो

गोंयचेर पुर्तुगेजांची राजवट 451 वर्सां आशिल्ली. पुर्तुगेज राजवटीक लागून बरेच गोंयकार पुर्तुगेज भास शिकले. पुर्तुगेजांनी कांय संस्था स्थापन केल्यो. पुर्तुगेज आर्किटेक्चर आशिल्ल्यो इमारती बरेच कडेन आसात. गोंय वैजकी म्हाविद्यालय हे लेगीत पोर्तुगीज राजवटीत सुरू जाल्लें. सगल्यो खुणो पुसून उडोवप म्हाका योग्य दिसना. मुख्यमंत्री डॉ. प्रमोद सावंत हांचें विधान हें राजकी स्वरूपाचें विधान आसा, अशें मत अॅड. क्लिओफात कुतिन्हो आल्मेदा हांणी उक्तायलां.