भांगरभूंय | प्रतिनिधी
कितेंय खड्डिलें आनी तें पेपरांनी छापून आयलें मागीर ते पेळे एकठांय करून छापले जाल्यार तो एके तरेचो कोयर जातलो. कांटेकोर बारीकसाणेन साहित्यीक संपादन जाय.
आयज 23 एप्रिल. संवसारीक पुस्तक दीस. 1987 वर्सा सावन हो दीस संवसारभर मनयतात. ह्या वर्साचें घोषवाक्य आसा, ‘कथांचो स्वरसांगात’ Symphony of Stories. पुस्तकां आमकां म्हायती दितात, गिन्यान दितात. जगपाक शाणेंपण दितात. बळगें दितात. पुस्तकां जिणेचो थर वाडयतात. गुणवत्ता वाडयतात.
आयज पुस्तकाची व्याख्याच बदल्ल्या. छापिल्लें तेंच पुस्तक हाच्या फुडें तें गेलां. पिडीएफ, इ- बूक, किंडल हांणी पुस्तकांच्या मळार क्रांती केल्या. पिडिएफ तंत्रान विकसीत केल्लीं हजारांनीं पुस्तकां आमकां इंटरनेटाचेर वाचपाक मेळटात. तिवूंय बी फुकट. आयज ग्रंथालयांनी वचून पुस्तकां सोदपाची गरज ना. आयज पांच मिनटांत तें पुस्तक आमी डावनलोड करपाक शकतात. कांय पुस्तकां फुकट वाचूंक मेळटात. ह्या डिजिटल क्रांतीक लागून ग्रंथालयाचे मुळावे मानदंड लेगीत परीवर्तित जाल्यात. आयज पुस्तकांची ऑनलायन विक्री कितलेशेच पटींनी वाडत आसा. हातूंत इ- बुक्सांचोय आसपाव आसा. आयज घरा बशिल्ले कडेन आपल्याक जाय तीं पुस्तकां मागोवंक मेळटात. तिवूंय बी 10 ते 50 टक्के सवलतीचेर. त्या खातीर आयज व्हडले व्हडले पुस्तक डेपो बंद पडपाक लागल्यात. इंटरनेटाचेर पुस्तकां मेळिल्ल्यान ग्रंथालयां वशाड पडपाक लागल्यांत.
ऑनलायन पुस्तक विक्री ही विज्ञानाची एक व्हडली कामगिरी. कांय वर्सां आदीं हाची आमी कल्पनाच करुंक नासली. जलालुद्दीन रूमी, कबीर अशा जगप्रसिद्ध लेखकांची पुस्तकां हातोहात खपतात. हॅरी पोटर सारकीं पुस्तकां लोक रातभर रांगेत रावन घेताले तें आमी पळयलां. एके अमेरिकेंतच न्हय तर संवसारभर पुस्तकाची पयली आवृती घेवपाक खेटाखेट जाल्ली पळयल्या.
आयच्या ह्या पेपर विरयत जमान्यांत एका फाटोफाट छापील दिसाळीं, नेमाळीं एक तर बंद पडल्यांत वा बंद पडपाच्या मार्गार आसात. हातूंत शंबर ते दोनशें वर्सांचो इतिहास आशिल्लींय नेमाळीं आसात. आयज वृतपत्र कागदाचें मोल मळबाक तेंकलां. मनीसबळ म्हारग जालां. कोविड काळा सावन जायराती उण्यो जाल्यात. आनी नेमाळ्यांचें मोल वाडयल्यार लोक तीं घेवपाक अनमनतात. कितलींशींच दिसाळीं ऑनलायन मुफत वाचूंक मेळटात. आयच्या वाचकाक आनी खास करून तरणाट्यांक छापील पेपर विकत घेवन वाचपाचें आकर्शण ताका लागून उरूंक ना. छापील पेपरांचें प्रस्थ आनी साम्राज्यूच ताका लागून उणें जालां.
आमच्या ल्हानपणांत पुस्तकां वाचप हो आमचो छंद आसलो, मनरिजवणीचो एक भाग आसलो. एक खेळ सोडल्यार आनी कसलींच मनरिजवणीचीं सादनां नासलीं. टिव्ही, मोबायल फोन असलें कांय नासलें. पुस्तक वाचप होच एकमेव पर्याय आसलो.
गांवचे जात्रेक बापायन, आवयन नाजाल्यार सोयऱ्यांनी खावपाक घेवपाक वा खेळणी घेवपाक दिल्ले आठ आणे रुपया घेवन आमी दोन आणे, चार आणे प्रेसाचीं जयहिंद प्रकाशन, बुहारनवाला प्रकाशन हांची जादूचीं वा भुताचीं पुस्तकां विकतीं घेवन वाचताले. मात्शे व्हड जातगीर अर्नाळकर, काशीकर, गुरुनाथ नाईक हांच्या रहस्यकथाचीं रुच लागलीं आनी मागीर आमच्या तरणेपणांत, त्या गुलाबी दिसांनीं ना. सी. फडके, चंद्रकांत काकोडकर हांच्यो श्रृंगार कथा चोरुन वाचपाक जी मजा येताली ताची कल्पना आयची पिळगी करपाक शकची ना. कोणूय म्हणत हें कसलें वाचन. पूण ह्या वाचनानूच फ़ुडाराक गंभीर साहित्य वाचपाची आमकां गोडी लागली.
काळ कूस बदलता. आयचें तंत्रगिज्ञान फाल्यां कालबाह्य जाता. जेन्ना कागदाचेर छापपाचें तंत्राचो विकास जालो तेन्ना व्हड तत्वगिज्ञानी प्लेटो हांणी ताका विरोध केल्लो. ताचे म्हणणे अशें आशिल्लें की एकदा मनशाक मोठ्या प्रमाणांत छापून एकठांय करपाची संवय लागली म्हण्टकीच ताची स्मरणशक्त उणी जातली. तो चड तेंप बरोवंक शकचो ना. लेखनिकाच्यो नोकऱ्यो वतल्यो. ताचे म्हणणे खूप प्रमाणांत बरोबर आसलें. पूण काळ कोणाक थांबना आनी बदल हो जाताच. तशेंच पुस्तकांच्या बाबतींतूय घडलें.
इतलें सगळें आसून प्रिंट मिडीयाचें म्हत्व उणें जावंक ना. जावचेंना. आजूनय रासभर पुस्तकां येतात. पूण तीं दर्जेदार येवप गरजेचें. कितेंय खड्डिलें आनी तें पेपरांनी छापून आयलें मागीर ते पेळे एकठांय करून छापले जाल्यार तो एके तरेचो कोयर जातलो. कांटेकोर बारीकसाणेन साहित्यीक संपादन जाय. जर आमकां वाचकाक पुस्तकाचे वटेन ओडटलो तर वाचकाची अभिरुची बदलची पडटली. तेन्नाच तो परत पुस्तकाचे वटेन येतलो. आयज आमी नवे वाचक घडोवंक उणे पडल्यात. आयचो वाचक म्हणल्यार पिरायेची पन्नाशी हुपिल्लो मनीस. पूण तरणाटे पिळगेक वाचनाची संवय लावपाक आमी यत्न करपाची गरज आसा.
आयज टिव्हीचे शंबर चॅनल्स, वेबसिरीज, नेटफ्लिक्स वा हेर माध्यमां, स्मार्टफोन, इंटरनेट, इन्स्टाग्राम हातूंत आयचो तरणाटो मात्सो व्हांवत चलिल्ल्याचें दिसून येता. कांय प्रमाणांत वाचना पासूनय पयस गेला. इंटरनेट, फेसबूक, सोशल मिडीया हाचेवेलें वाचन हें वाचनच जरी आसलें तरी तातूंत बुद्धीची वाड, विचारांची खोलाय आनी रुंदाय, चिंतपाक खावड मेळना हें मात तितलेंच खरें.
आयज खरी गरज आसा ती भुरग्यांचेर वाचन संस्कार करपाची. विंगड विंगड विशयावेलीं पुस्तकां तांका दिवंक जाय. एकदां तांकां पुस्तकां वाचपाची गोडी लागली की तीं मागीर आपल्याक जाय तीं पुस्तकां वाचतलीं. छापिल्ल्या पुस्तकांचें म्हत्व आपसूकच वाडटलें. आमी आमचे लागणुकेक कर्तव्याक पाळो दिवया. आतां.
– सखाराम शेणवी बोरकार
9923306751
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.