यशोदामिनी

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

जिच्या हातांत पाळण्याची दोरी, तीच जगाचो उद्धार करी, हें वाक्य आयचे अस्तुरेक लागू जाता. एका तेंपार अस्तुरी म्हणल्यार नारी शक्त अशिक्षीत आसली. फक्त चूल आनी मुल, रांदात, वाडात आनी उश्टीं काडात, हाचे पुरतीं मर्यादीत आशिल्ली. आयज ती तशी उरूंक ना. सुशिक्षीत जावन ती आत्मविस्वासान दादल्यांच्या खांद्याक खांदो लावन दरेका मळाचेर धाडसान वावुरता. अशें एकूय क्षेत्र ना, जंय बायल ना. 

आयज 8 मार्चाक संवसारीक महिला दीस जायत्या वाठारांनी मनयतात. बायलांचो भोवमान जाता. तिणें समाजा खातीर केल्ल्या कामाची पावती तिका दितात. तिची तोखणाय जाता. तिच्या कर्तृत्वाचेर आदारीत तरेकवार कार्यावळी जातात. पांच सवायशिणी तिका हळद- कुकुम, फुल दिवन तिची साडी, खणा, नाल्लान ओटी भरतात. हो खीण सामको भाग्याचो अशें अस्तुरी समजता.

बायलांक तर घरची लक्ष्मी, घोवाची अर्धागिनी अश्यो पदव्यो मेळिल्ल्यो आसात. तिका कुलस्वामिनी, यशोदामिनी, महिषासुरमर्दनी अशा साबार पदव्यांनी वळखतात. ती कोणा भुरग्याची वात्सल्यमुर्ती माता, कोणाची नणंद, सुन, मावशी आनी साबार नातीं निभायतात. घर संवसार, भुरग्यांची जापसालदारकी, नोकरी अशी तारे वयली कसरत करता. ती खूब त्रास काडटा. राब राब राबता. अपमान मनांत धरीनासतना संवसार सुखी जावपा खातीर जिवाचें रान करता. 

आयज बायल रोजगाराच्या मळाचेर आघाडेचेर आसा. घराचो हुंबरो हुपून साता समुद्रा पलतडी तिणें येसाचो उंच बावटो हुबयला. गोंयांतल्या बायलांचो हात कोणूच धरपाक शकनात. घरांतलीं सगलीं कामां करून आॅफिसांत वेळार पावता, नोकरी, भुरगीं सांबाळून सणा, परबांची परंपरा सांबाळटा. आपमजत गटांत वांटेकार जाता. तरेकवार जिनस, मिठाय, पापड, लोणचें अशें घरगुती उद्देग करता. दारांनी भोवन म्हालाची विक्री करता. जिनस रुचीक लागले जाल्यार लोक तिच्या घरा येवन आॅर्डर दितात. तिकाय चार पयशे मेळटात. संवसाराक हातभार लागता. हातार हात दवरून ती वेळ पासार करीना. दिसता तें काम करता. बायलेन धालो, फुगडी आदी विवीध कलांच्या सर्तींनी वांटो घेवन इनामां जोडल्यांत. मोर्चा, संपांनी पसून वांटो घेतला. 

बायल मनीस आॅफिसांत पडटा तें काम रोखडेंच करता. आळस करीना. आपल्या वरिश्ठांचें मन ती रोखडीच जिखता. काम करपी बायलांची तुस्त करीत तितली उणीच. घरांतल्या जाणकार मनशा कडल्यान तिची तोखणाय जावप हें तिचें भाग्य, अशें हांव समजता. समाजांत समजुतदारपणान वागप, दुसऱ्यांक अडचणीं वेळार मजतीचो हात दिवप,सगल्यांचीं मनां जिखप, मोग, माया, आपुलकी दाखोवप हातूंत तिचें सर्वस्व आसता.

बायलां ही अबला न्हय, तर ती सक्षम, सबला आसात. दरेका मळाचेर गरुडझेप घेवपी हे अस्तुरेक कोटी कोटी प्रणाम. 

– सिद्धी तिळवे