समावेशी, टिकावू फुडारपणाचो हावेस

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

सगळो समाज एकाच दिसांत बदलप शक्य ना, पुण बदला पासतची सुरवात आपले कडल्यान जावंची हो संदेश समाजात पावोवपाक आयचे दिसा वावरूंया.

आ यज 3 डिसेंबर. संवसारीक
दिव्यांग दीस. संवसारीक
भलायकी संघटना (डब्ल्यूएचओ) संवसारभरांतल्या भागिदारांक वांगडा घेवन आंतरराष्ट्रीय दिव्यांग व्यक्तींच्या दिसाचो उगडास करता. अंदूं “समावेशी आनी टिकावू फुडारा खातीर अपंगत्व आशिल्ल्या व्यक्तींचें फुडारपण वाडोवप” हो विशय घेतला. आतां मेरेन कितेंय करतना ‘दिव्यांगां’ खातीर असो विचार आनी धोरण आसलें. हाचे फुडें तें ‘तांकां वांगडा घेवन’ अशें आसचें पडटलें. कारण तांचेच पासतच्यो साधन- सुविधा, सबळीकरण येवजण्यो, धोरणां आंखणी आदी तांच्या सहभागान जावंक फावो. तांचें फुडारपण बळिश्ट जावप ही काळाची गरज.
संवसारीक लोकसंख्येंत अपंगत्व आशिल्ल्यो व्यक्ती 16% आसात, तरी लेगीत भलायकी क्षेत्रांत फुडारपणाची भुमिका तांकां क्वचितच मेळटा. तांकां रासवळपणान जायत्या आडमेळ्यांक तोंड दिवचें पडटा, जाका लागून तांकां ह्यो भुमिका मेळनात, जशें की भेदभाव, कलंक वा शिक्षण आनी रोजगार संदांतल्यान वगळावप. जागतीक भलायकी ध्येय साध्य करपाक, सगळ्यां खातीर भलायकी समता मुखार व्हरपाक आनी चड समावेशक आनी टिकावू फुडार तयार करपाक, अर्थपूर्ण प्रगती करपाक अपंगत्व आशिल्ल्या व्यक्तींचें फुडारपण वाडोवप गरजेचें आसा हें भलायकी संघटना मान्य करता.
भलायकी वाठारांत अपंगत्व आशिल्ल्या व्यक्तींचें फुडारपण वाडोवपा खातीर संघटना कितें करता? भलायकी वाठारांत निर्णय घेवपाचे प्रक्रियेंत अपंगत्व आशिल्ल्या व्यक्तींचो आस्पाव करप हें चड समावेशक आनी टिकावू फुडारा कडेन बदल घडोवन हाडपाचें एक मुळावें पावल आसा. भलायकी समानता मुखार व्हरपा खातीर सरकारांक आनी भलायकी वाठारांतल्या भागीदारांक आदार दिवपा खातीर, संघटना भलायकी वेवस्थेचें नवे रणनिती नियोजन साधन उजवाडायलें जें व्यक्तींच्या अर्थपूर्ण प्रतिबद्धतेक वाव दिता. हें मानवी हक्कांचेर आनी नागरी हक्कांचेर आदारीत अपंगत्व ह्या धोरणाक धरून आसा.
आयज देशांत आनी गोंयांतय हो दीस मनयतले. देशाच्या हेर वाठारांच्या मानान गोंयांत शारीकरण, शिक्षणाचो प्रसार चड आनी देखून हांगां दिव्यांगां मदीं आपल्या हक्कांची जाणविकायय चड आसा. तरी अजून समाजांत सर्वसमावेशकपण फावो त्या प्रमाणात रिगुंक ना. ते दिकेन प्रयत्न चालू उरचे पडटले.
तुमी कितें करूंक शकतात?
एक दोनच गजाली करूं येतात. जातल्यांन जागृती आनी सहसंवेदना वाडीक लागपाक पालव जातलो.
तुमच्या कामाच्या सुवातेर अर्थपूर्ण बदल हाडपाचो सगळ्यांत बरो उपाय म्हणल्यार अपंगत्व प्रशिक्षण सत्र घडोवन हाडप. कोणाकूय अपंगत्वाची बादा केन्नाय जावंक शकता, हें समजप म्हत्वाचें. देखून समावेशक संस्कृताय वाडोवपा खातीर सगळ्या कर्मचाऱ्यांक सुलभतायेचें म्हत्व समजता हाची खात्री करप म्हत्वाचें.
अपंगत्व जागृताय प्रशिक्षणाचे पांच लाव:

1. गिरायक सेवा सुदारप : वेगवेगळी मानवी परिस्थिती आनी दिव्यांगपणां वळखुपी कर्मचारी तुमच्या गिरायकांक बरी सेवा दितले, जांकां अश्यो समस्या आसूं येतात.
2. कायदेशीर गरजो शिकात : संविधानीक समते विशीं शिकून कायदेशीर परिणाम वा अन्यायी वागणूक जावपाचो धोको उणो करचो.
3. उक्त्या संवादाक प्रोत्साहन दिवप: अपंगत्व आशिल्ले लोक दर दिसा तांच्या परिस्थिती वांगडा झुंजतात, देखून प्रशिक्षण उक्त्या संवादांतल्यान ते बरे वागणुकेची आदार पुरवण करूंक शकता.
4. धारणा बदलप : म्हायतीपूर्ण प्रशिक्षण सत्रांतल्यान चुकीचे पूर्वग्रह आनी चुकीची म्हायती उणी करची. तुमच्या बिनदिव्यांग कर्मचाऱ्यांक सारकी म्हायती दिवप हांतल्यान तें साध्य जातलें.
5. दिव्यांग कर्मचाऱ्यांक प्रमाणीत करप : एक प्रशिक्षण सत्र दिव्यांग कर्मचाऱ्यांक तांच्यो भावना, अणभव आनी संघर्श समा, रजावांचे आसात हें दाखोवन दिवपाची संद दिता.
   आनीक एक कार्यावळ करुं येता
   स्नायू संबंधित विविधताय (मानसिक / बुद्धीसंदर्भांतलीं दिव्यांगत्वां) वळखप आनी जागृताय करपा खातीर वावुरप :
   १. तुमचे कामाचे सुवातीर चड प्रमाणांत दिसपी एक अक्षमताय म्हणल्यार स्नायू संबंधित विविधतायेची वळख करप गरजेचें. हे लोक संवसाराक खाशेलेपणान पळयतात, कारण तांचो मेंदू हेरां परस वेगळो तयार केल्लो आसता. हाका तंत्रिका विविधताय अशेंय पाचारतात. ताच्या जायत्या बळग्यांक चालना दिवपा खातीर आनी ते विशींचो समाजांतलो कलंक ना करपा खातीर तंत्रिका विविधतायेचेर उलोवपी नेमान कॉर्पोरेट कार्यावळींक हाजीर रावतात.
   तंत्रिका विविधताय म्हणल्यार?
   तंत्रिका विविधतायेचीं उदाहरणां अशीं- एडीएचडी, ऑटिझम, डिस्प्रॅक्सिया, डिस्लेक्सिया, डिस्कॅल्क्युलिया, डिस्ग्राफिया, टूरेट सिंड्रोम. तंत्रिका विविधताय मनशाच्या मेंदवाच्या सैमीक बदलांची व्याख्या करता, जाचो तांचो संज्ञानात्मक आनी बौद्धीक प्रक्रियाचेर परिणाम जाता.
   आयच्या दिसा आमी हांतल्यो कांय गजाली समजप आनी हेरांक समजावपाक वावुरल्यार तांच्या पालकवर्ग/ जतनाय घेवपी हांकां व्हड मदत जातली. सगळो समाज एकाच दिसांत बदलप शक्य ना, पुण बदला पासतची सुरवात आपले कडल्यान जावंची हो संदेश समाजात पावोवपाक आयचे दिसा वावरूंया.

प्रकाश वामन कामत
9422443093