आमकां वाद गरजेचो

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

जे सरकारी कोंतार जोडूंक जाणात तेच जोडटले, मागीर रोमी आसूं वा नागरी. तांचेच कडेन वचपाचें रे सगळें. आमी फक्त तोंडाक पट्टी बांदून रावपाचें, सासणाचें.

हय आमी तशे अजिबूच. कोणेय कितेंय म्हणूं पूण आमच्यांत जें कितें आसा तें हेर कडेन मेळचें ना. हय, आमचे कडेन एक वेगळेंपण आसा. आमच्या रगतांतूच आसा तें. आनी तें म्हणल्यार वाद. आमकां वाद घालूंक खूब आवडटात. कसल्याय गजालीचेर वाद करूंक आमी तयार. वाद घालूंक आमचो हात कोणूच धरूंक शकना. तशे वाद तयार करपीय लोक आसात आं आमचे कडेन. ते बेठोच अऽस्सो फातर उडयतात आनी आमी वाद घालीत बसतात. विशय खंयचोय आनी कसलोय आसूं आमी वाद घालूंक सामके तयार. मागीर गोंय स्वतंत्र जावचें काय ना हाचे वेल्यान जशे आमचे जाण्टेले वाद घालताले आनी गोंय स्वतंत्र जातकूच ताचें कितें करचें? तें वेगळें दवरचें काय परत एकदां गुलामगिरी पत्करची हाचेर वाद जाताले थंयच्यान गोंयची भास ही भास काय बोली हाचेरूय आमचे वाद जाले. वाद म्हणजेच गोंयकारपण अशें म्हणल्यार अतिताय जावं नजो.
आतां गोंयचे हे प्रस्न सोंपले काय दिशिल्लें. गोंय वेगळें उरलें, गोंयचें घटकराज जालें. गोंयची वेगळी भास थारली. हांगाय राजभास खंयची हाचेरूय वाद आसलोच तरी थारली निमाणें राजभास. म्हणटकूच आतां सगळें जाग्यार पडलें अशें दिसता म्हणल्यार लिपीचो वाद सुरू जालो. म्हाका याद जाता जेन्ना कोंकणी बोली काय भास हाचेर वाद जातालो तेन्ना गोंयचे कांय भाशाप्रेमी कोंकणी भाशा मंडळाच्या पालवान शिबिरां घेताले. गोंयच्या वेगळ्यावेगळ्या वाठारांनी हीं शिबिरां जातालीं. हातूंत जायते म्हालगडे तरणाट्यांक मार्गदर्शन करताले. ह्या शिबिरांत कांय फादरूय आसताले. तेय बरे तरेन मार्गदर्शन करताले. गोंयांत तेन्नाय दोन लिपिंनी कोंकणीचें बरप जातालें. नागरी आनी रोमी. पूण नागरी हिंदूंची आनी रोमी क्रिस्तावांची अशें चित्र नाशिल्लें. गुरुनाथबाब केळेकार गोंयचो मोग आनी सदानंद तेंडुलकार गोंयकार नांवांन साप्ताहीक उजवाडायताले. हातूंत हिंदू आनी क्रिस्तांव दोगांयचीं बरपां आसतालीं.
कोंकणी विरोधकांचो तेन्ना प्रस्न आसतालो, कोंकणीची लिपी खंयची. ह्या शिबिरांनी आनी बसकांनी हो विशय चर्चेक येतालो. आनी शिबिराक येवपी फादर सांगताले, रोमी थोडोच तेंप चलपाची. आमी जाण्टे आससरूच रोमी, उपरांत कोंकणीची सभावीक लिपीच मुखार सरतली. आतां ह्या वयार आमी नवी लिपी शिकूंक शकना म्हणून आमी आससर रोमींत बरयतले. तांच्या उलोवपांत प्रामाणीकपणां आसलीं. तेन्ना असो आयचे सारको लिपी खातीर कोणेय वाद घाल्लो याद जायना. एक वाद याद जाता पूण तो लिपीचो न्ही तर लिपी कोणाची हाचे वेलो. जालें अशें एक कोंकणींतलें दिसाळें आसचें म्हणून कांय लोक एकठांय येवन लोकांच्या दारांनी भोंवन दुडू पुंजायले आनी ‘नवें गोंय’ दिसाळें सुरू केलें. हें दिसाळें सुरू करचे पयलीं दिसाळें नागरी लिपींत सुरू करचें असो सूर आसलो. पूण नागरींत आयल्यार हिंदू काय वाच्चे नात आनी क्रिस्तावांक नागरी समजुची ना म्हूण दिसाळें रोमींत सुरू करचें अशें थारलें. एकदां जम बसलो म्हणजे रोमी वांगडाच नागरी दिसाळें प्रकाशीत करचें अशेंय थारलें. रोमी दिसाळें आनी नागरी साप्ताहीक सुरू जालें.
पूण कांय दिसांनीच कुजबूज सुरू जाली. रोमी दिसाळ्याचो संपादक हिंदू कसो? रोमी क्रिस्तावांची हें कोणाचे तकलेंतल्यान भायर सरलें देवाक खबर. पूण वाद जालो आनी मुखा वयलो इतिहास सगळ्यांक खबर आसा. रोमी हिंदूं पासून कुशीक सरूंक जाय अशें कोणाचे तकलेंत आयलें खबर ना पूण ह्या वादाक लागून एक नव्यानूच जल्माक आयिल्ल्या दिसाळ्याचो अस्त जालो. कितलिंशींच वर्सां जाणें रोमींतल्यान साप्ताहीक चलयलें आनी क्रिस्तावांनी तें खोशेन वाचलें ताकाच दिसाळ्याचो संपादक जातकूच हिंदू म्हणून विरोध करप हें शाणपण? मदीं केन्ना तरी कोंकणीचो विरोधक आशिल्ल्या गोमंतक समुहान रोमींतल्यान एक वर्तमानपत्र सुरू केलें. तांकां दाखोवचें आसलें मराठी हिंदूंची आनी कोंकणी क्रिस्तावांची. क्रिस्तावांची कोंकणी रोमी लिपींत बरोवपाची. पूण तांकां किगस्तावांनी लागीं केले ना आनी खप ना म्हणून पत्र बंद जालें. आतां कोंकणीचे लिपयेचेर वाद सुरू जाला आनी परत एकदां त्याच समुहान लिपी वादाक चालना दिल्या आनी आमचेच कांय लोक तांकां
तेंको दितात.
म्हाका एक प्रस्न पडटा तो असो, जे रोमी रोमी करतात तांकां खऱ्यांनीच रोमी कळटा? जे रोमीवाद घेवन बसल्यात ते इंग्लिशींतल्यान रोमी बरयतात म्हणपाचें तेच सांगतात. आतां रोमी इंग्लिशींतल्यान बरोवप काय रोमींतल्यान? इंग्लिशींतल्यान बरयतकूच कितें जाता जाणात? म्हापुसाचें मापुका जाता, कुलासोचें कोलाको जाता, जुझेचें जोस जाता आनी काझ (घर)चें कासा जाता. रोमींत ज्यो कुरवो वापरताले त्यो कुरवो इंग्लिशींत मेळना. परिणाम भाशेच्यो भोयोभोयो जातात. तरी हांकां रोमी जाय जी हे अजून शिकतात. ज आनी झ कशें बरोवप कळना. आनी हे रोमीक दर्जो मेळचो म्हूण आंदोलन करतात. म्हाका तोखणाय दिसता ती त्या लोकांची जे पयले दिसा तोंडाक काळी पट्टी बांदून निशेध मोर्चांत सामील जातात आनी दुसरेच दिसा धा नागरी पुस्तकां छापलीं म्हणून जायरात करतात. आरे बाबा तूं नागरींत इतलीं पुस्तकां छापता जाल्यार रोमी कोणाक रे बाबा? सत सांगात रे सगळ्यांक सायबांनो. कसलें सत काय म्हणटात? आमकां चणे भिकणां आनी तुमकां काडयो बडयो? एक मतींत दवरात, सरकारान कितलेय पयशे दिवं, तुमच्या आमच्या नशिबांत कांयच आसचें ना. जे सरकारी कोंतार जोडूंक जाणात तेच जोडटले, मागीर रोमी आसूं वा नागरी. तांचेच कडेन वचपाचें रे सगळें. आमी फक्त तोंडाक पट्टी बांदून रावपाचें, सासणाचें.

अभयकुमार वेलिंगकार
9423884687