अज्रंवर गायक मुकेश

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आयज 27 ऑगस्ट. हो हिंदी सिनेगायक मुकेश हांचो पुण्यतीथ दीस. मुकेशाचो जल्म 22 जुलय 1923 दिसा जालो. पुराय नांव मुकेशचंद माथूर. ताका भुरगेपणांतल्यान संगीताची आवड आशिल्ली. त्या काळांतलो नामनेचो गायक कुंदलाल सहगल हो तांचो आदर्श. तांचे सारको नट, गायक जावपाचीय ताका इत्सा आशिल्ली. देखून ताणें ल्हान पिरायेचेर मुळावे संगीताचे धडे घेतले. अभिनेतो मोतीलालान आपले पयसुल्ले भयणीच्या लग्नांत मुकेशाक गायतना आयकलो. एक दीस हो आवाज हिंदी फिल्मसृष्टीचो आवाज जातलो, अशें ताणें मुकेशाच्या आवय- बापायक सांगलें. मोतीलाल हांणी मुकेशाक मुंबय हाडून गायक पं. जगन्नाथा कडल्यान शास्त्रीय गायनाचें प्रशिक्षण घेवपाक सांगलें.
देखणो आशिल्ल्यान मुकेशान सुरवातेक नायकाच्यो जायत्यो भुमिका केल्यो. पूण ते सिनेमा चल्ले नात. मागीर मुकेशान गायनाचेर लक्ष केंद्रीत केलें. पयलो ब्रेक मेळ्ळो तो सिनेमा 1945 त ‘पहली नजर’. तातूंतलें ‘दिल जलता है तो ​​जलने दो’ हें पद खूब गाजलें. ह्या गीताचेर सहगलाचे शैलीचो प्रभाव आशिल्लो. 1958 वर्साच्या ‘यहुदी’ चित्रपटांतलें ‘ये मेरा दीवानापन है’ हें गीतूय हिट जालें आनी मुकेशाची वेगळी शैली निर्माण जाली. कुंदलाल सहगल हांच्या प्रभावातल्यान तो भायर सरलो. ते उपरांत हिंदी फिल्म जगांत मुकेश युग सुरू जालो. कांयशें नाकयां गायिल्लें गायिल्लें ताचें प्रत्येक गीत हिट जालें. ‘मेला’ आनी ‘अंदाज’ ह्या सिनेमांत ताणें गायिल्लीं सगळीं गितां लोकप्रीय जालीं. उपरांत रणजीत स्टुडिओंत गायता आसतना थंय एक देखणो तरणाटो आयलो आनी ‘तुमचो आवाज कितलो भावनीक आसा’ अशें मुकेशाक सांगलें. तो तरणाटो आसलो राज कपूर. उपरांत राज कपूर आनी मुकेश हांचें समीकरणूच जाले. तांणी जायतीं हिट गितां दिलीं. आग, आवारा, श्री 420, बरसात, परवरीश, अनाडी, संगम, मेरा नाम जोकर ह्या सिनेमांतलीं सगळीं गीतां मुकेशान गायिल्लीं. राज कपूरचो आवाज म्हणल्यार मुकेश अशी वळख निर्माण जाली.
मुकेशाचीं कांय पदां सांगपाचीं जाल्यार, तु कहे अगर, ज़िन्दा हूँ मै इस तरह से, मेरा जूता है जापानी, ये मेरा दीवानापन है, किसी की मुस्कुराहटों पे हो निसार, ओ जाने वाले हो सके तो लौट के आना, दोस्त दोस्त ना रहा, जाने कहाँ गये वो दिन, मैने तेरे लिए ही सात रंग के सपने चुने, इक दिन बिक जाएगा माटी के मोल, मैं पल दो पल का शायर हूँ, कभी कभी मेरे दिल में खयाल आता है, चंचल शीतल निर्मल कोमल, दुनिया बनाने वाले क्या तेरे मन में समायी, एक प्यार का नगमा है, डम डम डिगा डिगा…. आनी हेर शेंकड्यांनी.
राज कपूराच्या ‘सत्यम शिवम सुंदरम’ ह्या चित्रपटांत एक गीत रेकॉर्ड करून मुकेश अमेरिकेक गेलो. 27 ऑगस्ट 1976 दिसा मिशिगनांतल्या डेट्रॉयट शारांत कार्यावळी पयलीं न्हावपाक गेलो तेन्ना अचकीत ताच्या हड्ड्यांत दुखपाक लागलें आनी ताका मरण आयलें. तीन दशकां परस चड काळ मुकेशान आपले खाशेले गायन शैलीन लोकांक मोनेळ घालो. ताचो भावना, दुख्खान भरिल्लो आवाज लोकांक आयज पसून आवडटा. रजनीगंधा ह्या चित्रपटा खातीर मुकेशाक राष्ट्रीय पुरस्कार मेळ्ळा. फिल्मफेयर पुरस्कार चार फावटीं मेळ्ळा. मुकेशाक ताच्या पुण्यतिथये निमतान श्रद्धांजली!

श्याम ठाणेदार
9922546295