मानवी जिणेच्या मुल्ल्यांची जपणूक करपी उर्बादिण्यो काणुल्यो

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

पाद्री मायरन जेसन बार्रेटो हाच्या ‘उर्बादिण्यो काणुल्यो’ ह्या बाल साहित्याच्या पुस्तका खातीर प्रस्तावना बरोवपाची विनवणी आयली. तेन्ना बरोवप्याच्या सृजनशीलतायेन मन प्रफुल्लींत जालें बगर रावलें ना म्हजें. पाद्री मायरनान कितलेशेंच ताळे संघटीत करून समाजाक हुंकार दिला. ताच्या ‘ताळो’ पुस्तकाक हालींच दिल्लीचो केंद्रीय युवा साहित्य पुरस्कार लाबलो. तेन्ना खात्रेन पाद्री मायरनाक परबीं दितना म्हाकाच व्हडवीक भोगली, त्या उतरांचें वर्णन करूंक नज.

पाद्री मायरन जेसन बार्रेटो हो गांवान सादोळशें, काणकोणचो. 2017 वर्सा सावन ताणें यादनिकी माखणी घेतली. सद्याक तो सुरावले. इर्गजेंत पाद्री म्हूण वावर करता. साळगांव आनी रायतुर सेमिनारींनी शिकतना ताणें कोंकणींतल्यान बरोवपाची उमेद दाखयली. थंयच आपले तरणाटे पिरायेर (2010) वर्सा सावन, आनीक एका पाद्रीच्या सांगातान ताणें 10 पुस्तकां बरोवन उजवाडायलीं. दर एका म्हयन्यांत ताचें ‘तेरसाच्या मागण्यांचो ‘ झेलो हें  पुस्तक उजवाडाक येता. तत्वगिन्यान (फिलॉसोफी) आनी देवशास्त्र (थिओलॉजी) ह्या यादनिकी शिक्षणा बगर बीसीए ही पदवी ताणें जोडली.  तो सदांच तरणाट्यांच्या मदीं वावरून तांच्यांत कोंकणी विशीं मोग आनी जागृताय निर्माण करता. संद मेळटा तेन्ना म्हालगड्या बरोवप्यांचे लागीं भासाभास करून मार्गदर्शन घेता. ताचें लिखाण साबार नेमाळ्यांचेर नेमान उजवाडाक येता. जशें परीं गुलाब, वावराड्यांचो इश्ट, गोंयचो परमळ, रेनावाकांव, आनी हेर धर्मींक मासिकांनी आदीं. ललीत साहित्य मळार ताची आयज मेरेन पांच पुस्तकां उजवाडाक आयल्यांत. काणयेंतल्यान संदेश (निबंद, ओपारींतल्यान संदेश (निबंद), सुखी जीण ( कविता), पर्जळींत पावलां (चरित्रां), ताळो (रोमी-नागरी, निबंद), वोंप्पी, ह्या धर्मीक मासिकांचो तो पालवी संपादक कसो वावुरता. ‘आमचें दायज’ ह्या ओ हेराल्डो वर्तमानपत्राचो तो उपसंपादक म्हूण काम हाताळटा. ताका दाल्गादो तरणाटो पुरस्कार (2018), तेच परीं ‘ताळो’ पुस्तकाक केंद्रीय साहित्य युवा पुरस्कार (2022) फावो जालो. आयज पाद्री आपलें ल्हान-व्हडां पसत ‘उर्बादिण्यो काणुल्यो’  हें पुस्तक उजवाडाक हाडलां.

इतिहास गवाय आसा ते प्रमाण, “मनीसकुळाचो आरंभ जालो तेन्ना सावन काणयेच्या प्रथेक सुरवात जाली अशें म्हणपाक जाता.” भारतीय संस्कृतीत आदींकाळा सावन परंपरीक कथा आमी आयकल्यांतूय. त्या कथांनी मानवी जिणेची मुल्ल्यांची जपणूक करतना नकळयां मनशांचेर संस्कार केल्यात. ह्या काणयां भायर आमचे जिणेचेर इसापनिती, बायबल, गिता, कुराण ह्या ग्रंथांचो प्रभाव घालपांत व्हड वांटो आसा म्हळ्यार हांव चुकपाचों ना. खेरीतपणान ह्यो काणुल्यो रंजक, मनरिजवण आनी बोध दिवपी आसल्यो आनी अजुनूय आसात. फाटलीं कितलींशींच दसकां ह्या कथांनी ल्हान- व्हडांक हांसोवन – खेळोवन दवरल्यात, हें विसरूं नज. तेच परीं खंयच्याय प्रसंगाचेर जिणेंत कशें वागचें, हाचें गिन्यान आनी शिकवण दिल्या. बुद्धीची उदरगत सादतना सारासार विचार करून विवेकपूर्ण निर्णय घेवपा पसत मनीसकुळांक प्रेरणा दिवपी ह्यो काणयो जावन आसात. तरीय लेगीत अठराव्या शेंकड्यांत भुरग्यांच्या काणयांचीं पुस्तकां प्रकाशींत जावंक लागलीं.  ब्रिटीश बरोवपी जॉन नीवबॅरी (1713 -1767) हांणी सुमार दोनश्यां वयर अदीक कादंबरी बरोवन उजवाडाक हाडल्यो. देखून तांकां ‘फादर ऑफ चिल्ड्रन्स लिट्रेचर’ म्हूण पाचारतात. 

(पूर्वार्ध)

– विशाल सिनाय खांडेपारकार

8080622370