स्वर्गांतल्यो गांठी : भावस्पर्शी कथांचो झेलो

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

हालीं तेंपार कोंकणी कथेक मरगळ आयल्या. कोंकणी कथेंत नवे- नवे प्रयोग जायनात. नवे कथाकार दिश्टी पडनात. मुदलांतूच कथा बरप उणें जालां.

लेखिका निलीमा दिलीप मुंग्रे हांचो ‘स्वर्गांतल्यो गांठी’ हो दुसरो कथांचो झेलो शणै गोंयबाबांच्या जयंतीच्या पावन समयार म्हळ्यार 23 जूनाक उजवाडाक येता. तांचो पयलो कथासंग्रह ‘नवो निश्चेव’ हो 2022 वर्सा उजवाडाक आयिल्लो.

निलीमा मुंग्रे हें नांव कोंकणी मळार नवें न्हय. घडये आयचे पिळगेक तांचें नांव खबर नासत. पूण 1990 च्या दसकांत सुनापरांताचेर आनी राष्ट्रमताचेर हें नांव अदींमदीं झळकतालें. तेन्ना तांच्यो कथा हांवें वाचल्यात. पूण अकस्मात तें साहित्यीक मळावेलें कुशीक  गेलें. आनी अचकीत  2022 वर्सा ‘नवो निश्चेव’ हो कथांचो झेलो घेवन तें आयलें. आनी ताचे उपरांत ताणें फाटल्यान वळून पळयलें ना. नव्या निश्चेवान तें बरयत आसा. निलिमाच्यो कथा ‘जाग’ नेमाळ्यांत सातत्यान येतात आनी वाचप्यांकडल्यान तांकां बरो प्रतिसाद मेळटा.

  ‘स्वर्गांतल्यो गांठी’ ह्या कथासंग्रहांत वट्ट 10 कथा आसात. ‘स्वर्गांतल्यो गांठी’ हें नांव ह्या कथासंग्रहांतले एका कथेवेल्यान घेतलां. भावस्पर्शी कथा हें तांचे कथेचें खाशेलेंपण. भावस्पर्शी कथा ह्यो बायल लेखिकांनींच बरोवंच्यो हें म्हजें मत. शीला कोळंबकार, मीना काकोडकार, हेमा नायक सारक्या म्हालगड्या कथाकारांच्या कथांचो अभ्यास केल्यार तुमकां दिश्टी पडटलें. निलीमाच्या कथांनीं मानसीक संघर्षय दिसता. नात्यां मदले ताण आनी संघर्ष  तें चित्रायता त्याच वांगडा बालमनांचोय ती थाव घेता. ह्या कथाझेल्यांतली ‘स्वर्गांतल्यो गांठी’ ही कथा वाचतगीर ताचो तुमकां अणभव येतलो. 10-12 वर्सांच्या विणाचो मोग आनी लग्न हाचे विशींचे विचार पळयतगीर खऱ्यांनीच लेखिकेच्या निरीक्षण शक्तीचें कौतूक दिसता. 

ह्या कथाझेल्यांतली दुसरी एक प्रभावी कथा म्हळ्यार  ‘इत्सामरण’. जाण्ट्यांचे आनी चड करुन एकोडीं रावपी वयस्क जोडप्यांच्या एकसुरेपणांचो भावनीक प्रस्न प्रभावीपणांन लेखिकेन उक्ताडार हाडला. भुरगीं आप-आपल्या वाटांनीं वतगीर एकसुरेंपण घालोवपाखातीर जिणेंत कितें तरी थ्रिलींग करुन जाण्टेलीं जोडपीं जिणेचो कसो आनंद घेतात तें दाखयलां. 

‘जिवीताची व्यथा’ ही एक अशीच प्रभावी कथा. वयलेचाराक आपूण समाजसेविका म्हण दाखोवपी मंदाराची आवय मिरोवपी मुळांत एक बुरसटलेल्या विचाराची आनी आदल्यो परंपरा मानपी आनी रुढी अस्तुरी आसता अशें दाखोवन लेखिकेन असल्या दांभीक समाज सेवकांचो बुरखो पिंजला. तेवटेन केदाराची आका जी व्हडली कांय शिकूंक नासली ती कितले प्रगत विचारांची आसली तें दाखयलां.

ह्या कथासंगहांतल्यो वा तांच्यो बाकीच्यो कथा वाचतगीर लेखिकेची घडिल्ली गजाल फ़ुलोवन, लालित्यान आनी व्हांवत्या भाशेंत सांगप ही कळाशी दिसून येता.

कोंकणी कथेक खऱ्या अर्थान 1970 दसकांत फ़ुलोर आयलो. शीला कोळंबकार, मीना काकोडकार, दामोदर मावजो आनी उप्रांत पुंडलीक नारायण नायक हांणी हें मळ गाजयलें. पूण हालीं तेंपार कोंकणी कथेक मरगळ आयल्या. कोंकणी कथेंत नवे- नवे प्रयोग जायनात. नवे कथाकार दिश्टी पडनात. मुदलांतूच कथा बरप उणें जालां. पोरन्या कथाकारां कडेन नवें अशें सांगपाचें कांय ना. थोड्यांनी आपली मोख पुराय करुन लिखणी खुंटयाळ्याक लायल्या. कथेचे कुणगेंत steady म्हळ्यार अचल अशी वाड जायत रावंक जाय. नव्यो शैली, नवे प्रवाह कथेंत प्रायोगीक पांवड्यार देंवोवपाक जाय. निलीमाबायच्यो आसूं वा हेरांच्यो आसूं, कांय नव्यो कथा घेवन कथाकथन करून त्यो यु ट्यूबार घालूंक जाय. संवसारांतल्या सगल्या कोंकणी मनशांक ताचो लाब जावंक पावतलो. धर्तरेचे फाटीर जो जो कोंकणी मनीस आसा ताका हें आयकतच आपूण कोंकणीक परत जोडलां ही खोस जातली. सद्याचें चित्र पळेल्यार मानसी धाऊस्कार, निमीशा होबळे आनी गौरी भालचंद्र ह्या युवा कथाकारांक एक स्पार्क आसा. तांचे कडेन नवे फ्रेश विशय आसात. तांचेच वांगडा निलीमा मुंग्रे हांच्यो प्रगल्भ आनी अणभवान भरिल्ल्यो कथा वाचतगीर उमेदशी येता. 

आज गरज आसा ती नवे विशय, नव्या आशयघन शैलीन कथाकारांनी सादर करपाची. तेंच तेंच एकेच पद्दतीन घोळोवन झरोवन खूब जालें. आतां चाकोरी भायल्या जगांत पावल घालूंक जाय. कोवीड लॉकडावन काळान अर्थवेवस्था, समाजवेवस्था, कुटुंबवेवस्था, पोट चलोवप, वेवसाय, धंदे सगळें खिळखिळें जालां. कोविड जावन लेगीत जे वाटावले तांकां हेर तरेतरेच्यो भलायकी समस्या चालूच आसात. ह्या विशयाचेर कार्रेगाद अशी एक्कूय कथा येवंक ना. ही फक्त एक देख. 

ह्या कथा संग्रहाचें मुखपृश्ट युवा चित्रकार कलानंद बांबोळकार हांणी काडलां, जें ह्या कथाझेल्याची सोबा वाडयता. हो कथाझेलो संजना पब्लिकेशन्सान उजवाडाक हाडलां.

– सखाराम शेणवी बोरकार

99233 06751