भांगरभूंय | प्रतिनिधी
लोकांची जीण सुदारपाक जाय, तांका जाती प्रमाण मेळपी वागणूक, तांचेर जावपी अन्याय बंद जावचें, लोकांची चोयवटेन उदरगत जावची हो महाराजांचो हावेस आशिल्लो. राजाक आपल्या प्रजेची सगली म्हायती आसपाक जाय, जाल्यारूच आदर्श राज्य निर्माण जावपाक शकता, हे खातीर शाहू महाराज स्वता लोकांमदीं भोवताले.
जजनते खातीर खऱ्या अर्थान पुरोगामी विचारांचो विचार करून ते तडीक लावपा खातीर धडपडपी लोकराजा म्हूण जांची वळख आसा ते कोल्हापूर संस्थानाचे छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज. त्या काळांतल्या समाजाच्या पायांतली पारंपरिक बेडी तोडपाचे काम महाराज शाहू हांणी स्वता जावन केले. समाज सुदारपा खातीर ज्यो गजाली करप गरजेच्यो आशिल्ल्यो तांची फाटपुरवण करून समाजाक दिका दाखोवपाचे काम महाराजांनी केले.
समतेची भावना आनी व्यक्तींकडेन व्यक्ती म्हूण पळोवपी आदर्श समाजाचे चित्र महाराजांच्या मनांत आशिल्लें. तें प्रत्यक्षांत येवचें म्हूण तांणी सगल्या पांवड्यार काम केले. तांच्या कामांतल्यान तांची समाजा खातीरची तळमळ, धडपड दिश्टी पडटा. समाजांत परंपरेन चलत आयिल्ल्या दोश आनी अनिश्ठ चाली रिती धांवडावन समाज सुदारपाक येता हें कळटात तांणी समाजांतले दोश ना करपाक समाजीक आनी अर्थीक धोरणांत व्हड बदल केले.
लोकांची जीण सुदारपाक जाय, तांका जाती प्रमाण मेळपी वागणूक, तांचेर जावपी अन्याय बंद जावचें, लोकांची चोयवटेन उदरगत जावची हो महाराजांचो हावेस आशिल्लो. राजाक आपल्या प्रजेची सगली म्हायती आसपाक जाय, जाल्यारूच आदर्श राज्य निर्माण जावपाक शकता, हे खातीर तें स्वता लोकांमदीं भोवताले. शाहू महाराज हांणी पुरोगामी आनी कर्तव्यनिश्ठ राज्यकर्त्याक जाय आशिल्लें शिक्षण घेतिल्लें. ताच्या आदारन समाजांतल्या तेन्नाच्या स्थितीचो तांणी बारीकसाणीन अभ्यास केलो. शाहू महाराज हांणी आपल्या अज्ञान, अंधश्रद्धेच्या भकीक पडिल्ल्या प्रजेमदीं शिक्षणाचो प्रसार करीत तांकां आत्मभान जागृतायेचो मूलमंत्र दिलो.
तेन्नाच्या काळांत वेदोक्त प्रकरण, प्लेगचे अरिश्ट, समाजांतली अदाधुंदी, भ्रश्टाचार, जातींमदी आशिल्लें वाद अश्या गजालींचेर महाराज शाहू हांणी योग्य उपाय काडलो. खरें म्हणल्यार स्वताच्या जीवाची पर्वा करीनासतना तांणी प्रजेच्या हिता खातीर दीस रात काम केले.
अर्थीक सुदारणां खातीर तांणी केल्लें यत्न, प्रजेच्या हिताचे नदरेन घेतिल्लें निर्णय, भौशीक साधन सुविदांचेर दिल्लो भर, राज्य कारभारांतले दोश घालोवपा खातीर तांणी स्वता जावन लक्ष दिवपाची तांची पद्दत, धर्मीक सहिष्णुतेची स्वताचे कर्तृत्वान दिल्ली शिकवण, शेतकी क्षेत्राविशीं तांचो आधुनीक दृश्टीकोन, ल्हान-व्हड उद्देग उबे करून प्रजेक अर्थीक नदरेन सक्षम करपा खातीर तांचो यत्न, गिन्यानाबगर कांय जांवचेना, समजांतलो काळोख वच्चो ना हें वळखून तांणी समाजांतल्या तळागाळा मेरेन शिक्षण पावोवपाक केल्लो यत्न, वसतीगृहांची निर्मिती अशी कितलीशींच कामां आयज कोणूच विसरपाक शकना. छत्रपती शाहू महाराज खऱ्या अर्थान लोकराजा, बहुजन हितदक्ष आनी कर्तव्यदक्ष आशिल्लें.
तांचें विचार काळा फुडें वचपी आशिल्लें, आयजच्या आधुनिक काळांत समाजाक दिका दाखोवपा खातीर महाराजांच्या विचारांचो विचार करप गरजेचे आसा. तांच्या विचारांच्या आदारान आदर्श समाज रचने खातीर फुडें सरल्यार आयजच्या काळांत निर्माण जाल्ल्या प्रस्नांक प्रभावी जाप थारतली.
डॉ. गीता येर्लेकर
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
