वडा पुनव

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

सात जल्म सत्यवाना सारको दयाळू, कृपाळू, निर्व्यसनी घोव मेळूं, ताचे वांगडा हांव सदांच सवायशीण उरूं अशी मागणी बायलां वडा कडेन करतात. ताकाच लागून तीं हें व्रत करतात. शुक्रारा २१ जूनाक वडा पुनव मनयतले

वटवृक्ष म्हणल्यार उंच वडाचो रुख. ताची गोल व्हडलीं, दाट पानां. ह्या झाडाक वृक्षराज अशेंय म्हणटात. ताच्यो लांबूच लांब लोंबपी पारंब्यो म्हणल्यार गांवगिऱ्या वाठारांतल्या भुरग्यांचे झोपाळे. गांवांतलो प्रत्येक भुरगो पारंब्यांक धरून लोंबकळटा. वाचप्यां मदल्या जायत्या जाणांनी हाचो अणभव घेतला आसतलो. 

आमच्या हिंदू धर्मांत शुद्ध ज्येश्ठ म्हयन्याचे पुनवेक सवायशीण बायलां न्हांवन धुवन कडक उपास धरतात. त्या दिसाक वडाची पुनव म्हणटात. 21 जूनाक देशभरात ती मनयतले. तिका वटसावित्री, वटपौर्णिमा अशेंय म्हणटात. बायलांचो व्हडा उमेदीचो हो सण. फांतोडेर उठून तीं घर नितळ करतात. मागीर न्हावन देवघरांत पाटा भोंवतणी सुंदर रांगोळी घालतात. ताचेर उदकांत भरिल्ल्या तांबयांत वडाची खांदी दवरून तिका हळद, कुकूम, फुलां अर्पण करतात. उजवात, कापूर लावन भक्तीभावान पूजा करतात. फळफळावळ घाल्लो दोणो वाण म्हणून दितात. शेजराच्या बायलांक आपोवन तांकां दोणो दितात. थोडे लोक पुरयताक आपोवन वडाची पूजा करतात. ताकाय फळांचो दोणो आनी भरपूर दक्षिणा दितात. 

प्रत्येक गांवांत वड आसताच. थोडी बायलां नटून थटून सैमाच्या गोपांत त्या वडाची पूजा करतात. ताका सुताचे सात फेरे गुठलायतात. आपल्या मोगाच्या घोवाक बरी भलायकी, आयुश्य मेळूं, फुडले सात जल्म होच घोव मेळूं, अशें वडा पुनवेच्या पवित्र दिसा देवा कडेन मागतात. ताका शरण वतात.

ह्या व्रताी एक दंतकथा आसा. सत्यवान नांवाचो राजा रानांत वता. ताका वडा पोंदा मरण येता, ताची राणी सावित्री व्हडा व्हडान आक्रोश करीत यमराजाच्या फाटल्यान धांवता आनी घोवाचे प्राण परत मागता. ती यमराजाक कशीक आयकना. यमराज तिका खूब वर दिता. पूण ती हट्टाक पेट्टा. आपल्या घोवाक जीवनदान दी म्हणटा. निमणो यमराज हार मानता आनी तिका अश्टपुत्रा सौभाग्यवती भव असो आशिर्वाद दिता. सावित्री म्हणटा, म्हाका आठ पूत जावपाक आनी हांव सौभाग्यवती उरपाक तुमकां सत्यवानाक जिवो करचो पडटलो. यमराज तिचे भक्तीचेर प्रसन्न जाता आनी तथास्तू म्हणटा. दुसऱ्या खिणाक सत्यवान जिवो जाता.

सात जल्म सत्यवाना सारको दयाळू, कृपाळू, निर्व्यसनी घोव मेळूं, ताचे वांगडा हांव सदांच सवायशीण उरूं अशी मागणी बायलां वडा कडेन करतात. ताकाच लागून तीं हें व्रत करतात. 

ह्या दिसा जण एकल्याच्या घरांत आनंदी, उत्साही वातावरण आसता. हें व्रत म्हणल्यार हिंदू धर्माचें एक  शुभ प्रतीक. वडाचें आयुश्य चड आसता. तशेंच आपल्या घोवाचें आयुश्यूय खूब चड आसचें अशी हे पुजेची धारणां आसा. वडाच्या मुळांत ब्रह्मा, खोडांत विष्णू आनी खांदयांनी शंकर हांचें वास्तव्य आसता, अशी भाविकांची श्रद्धा आसा. ह्या दिसा वडाची पूजा केल्यार अखंड सौभाग्य, सुख, संपत्ती प्राप्त जाता. 

सिद्धी तिळवे