कोंकणी साहित्य ‘ग्लोबल’ करपाची गरज : दिनेश मणेरकार

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आमकां गोंयकारांक एक वायट संवय, सदांच सगळ्यांक सगळेंच ‘बरें बरें’ म्हुणून सांगप. हें अशें सांगप दिशाभूल करता आनी खरें कितें तें लिपून उरता. हाका लागून आमचें वैयक्तीक आनी साहित्याचेंय लुकसाण जायत आसा.

लेखक आनी प्रकाशक दिनेश मणेरकार हांची नेहा गुडे हांणी घेतिल्ली मुलाखत.
नेहा – तुमी बरोच तेंप जालो साहित्याच्या मळार प्रकाशनाचो एक व्हडलो वावर सांबाळटात. प्रकाशन हो एक बरो वेवसाय म्हूण मुखार व्हरूं येता हें थारावन त्या मळार वावुरपाचें तुमकां केन्ना आनी कशें सुचलें?
दिनेश मणेरकार – 2010 वर्सा संजय तळवडकार हांचें “घोस्त” हें पुस्तक छापपाचें थारलें. सुनापरान्त दिसाळ्यांत ते बरयताले. तेन्ना तांचें लेखन खूब गाजतालें. ते म्हजे लागींचे इश्ट म्हणटकूच हें पुस्तक छापपा खातीर आमी बरोच अभ्यास केलो. पुस्तकाचें छापप ‘इकोनॉमिकल’ तशेंच बरें आकर्शक जावपाक जाय आनी आमी लुकसाणांत वचनासतना कमी प्रेसांत तें वाचकां मेरेन पावपाक जाय, ह्या खातीर साबार प्रिण्टर्स सोदले, चित्रां काडपी पळयले आनी पयशांची तजवीज करून आमी तें बेळगांवच्यान छापून हाडलें.
कुडचड्या वयले म्हजे आनीक एक लागींचे इश्ट अशोक कामत हांणी ह्या पुस्तका वेळार म्हाका सांगलें, “दिनेश, तूं आतां हेर कोंकणी बरोवप्यांचीं पुस्तकां प्रकाशीत करपाक लाग. तुका मार्गदर्शन करपाचें म्हजेर पावलें. कारण कोंकणीक बऱ्या प्रकाशकांची गरज आसा.” अशोक सर हे म्हजे प्रकाशन वेवसाया बरोबरूच म्हजे जिणेंतलेय गुरु. तांचे सुचोवणे प्रमाण, त्या दिसा सावन हें ‘संजना पब्लिकेशन्स’ कोंकणींतल्या सगळ्या बरोवप्यांचीं पुस्तकां उजवाडावपाक लागलें. बरीं पुस्तकां उजवाडाक हाडप हो कोंकणी भाशेक घटाय दिवपी वावर. कोंकणी आवयची सेवा म्हणून पोटतिडकेन त्या वेळार मारिल्लें हें पावल आज लेगीत तितल्याच नेटान चलत आसा.
नेहा – तुमच्या ह्या वेवसायाची सुरवात खंयच्या वर्सा आनी खंयचें पुस्तक छापून जाली?
दिनेश मणेरकार – म्हजें पयलें पुस्तक “वेंचिल्ले खीण”. हें हांवें स्वता बरयल्लें पुस्तक. 1998 वर्सा हांवें म्हजें तें पुस्तक ‘पयलो चंवर’ हे येवजणे खाला छापपाचें थारायलें. अकादेमीनूय पुस्तक मान्य केलें पूण ह्या पुस्तका वेळार म्हाका एक वेगळोच अणभव आयलो. म्हजें पुस्तक उजवाडावपाक म्हाका प्रकाशकूच मेळना जाले. साबार कडेन चवकश्यो केल्यो पूण कोणूच मेळ्ळो ना. तेन्ना हांवें तें पुस्तक स्वताच प्रकाशीत करपाचें थारायलें. तेन्ना हांव ह्या क्षेत्रांत सामको नवो आशिल्लों. त्या वेळार म्हाका हें पावल उबारपाक सातत्यान उर्बा दिवपी व्यक्ती म्हणल्यार ‘अशोक कामत’, जांणी स्वता ह्या पुस्तकाचें टायपसॅटींग केलें आनी बामा ऑफसॅटाचे धनी स. श्री. दामोदर कुंकळकार, जांणी तें छापून दिलें. त्या वेळार ऑफसॅटान छापपाचें तंत्रज्ञान येवूं नासलें म्हूण ठोकळ्यांचेर सगळीं अक्षरां बसयताले आनी छापताले.
‘संजना पब्लिकेशन्साचें’ तें पयलेंच पुस्तक. हांवें स्वता म्हजो इश्ट सदाशीव भेंडे हाका बरोबर घेवन, गोंयच्या खाची कोनशांनी आशिल्ल्या सगळ्या इस्कोलांनी ह्या पुस्तकाच्यो प्रती खपयल्यो. पुस्तकाच्यो एक हजार प्रती छापिल्ल्यो आनी आठशीं प्रती खपिल्ल्यो. 1998 वर्सा मुळावण घाल्ल्या ह्या संजना पब्लिकेशन्साक 2010 वर्साक “घोस्त” पुस्तक उजवाडाक येतकच भौशीक रूप फावो जालें. पुस्तकांचें प्रकाशन करप हो म्हजो वेवसाय न्हय तर एक आवड! म्हणून हांव आजवेर पुस्तकां उजवाडायत आयलां. पूण हें करताना हांवें एक तंत्र पाळ्ळां तें म्हणल्यार पुस्तकां प्रकाशीत करप ही ‘चॅरीटी’ जायनासताना, तो एक फायदो करून दिवपी वेवसाय जावपाक जाय हाचेर लक्ष दिवपाचें.
नेहा – प्रकाशनाचें नांव ‘संजना पब्लिकेशन्स’ दवरपा फाटलें कारण कितें?
दिनेश मणेरकार – ‘संजना पब्लिकेशन्स’ हें सहज सुचिल्लें नांव.
नेहा – प्रकाशन वेवसाय सुरू करताना कसली-कसली तयारी करची पडटा?
दिनेश मणेरकार – प्रकाशन वेवसाया खातीर खूब जाणांची मजत लागता. पयली गजाल म्हणल्यार पुस्तक छापपा योग्य आसा काय ना हाचो ‘जजमॅण्ट’ जाय. पुस्तक छापले उपरांत तें कितलें खपतलें हाचोय अंदाज जाय. ते प्रमाण, ताच्यो प्रती काडप थारता. प्रकाशन हें अंदाजाचें काम. एके तरेचो जुगारूच म्हणूं येता! कारण खंयचें पुस्तक लोक माथ्यार घेतले आनी खंयच्या पुस्तकाक फाट करतले हाचो अदमास काडप बरेंच आव्हानात्मक थारता.
ह्या वेवसायांत जीं मुळावीं कामां आसतात ताचे खातीर पयलीं एक बरो ‘टायपसॅटर’ जाय. हो मनीस असो जाय, जाका भाशेचें व्याकरण बरें कळटा, जो टायपिंग करताना कमीत कमी चुको दवरता, जाचे कडेन कामाची गती आसता आनी जो हें काम करपाक फावो तितलेच पयशे घेता. मागीर जाय तो एक बरो ‘प्रूफरिडर’. जो बरयलां तें सगळें तपासपाचो वावर करता. ताकाय भाशा आनी व्याकरणाचें बरें गिन्यान आसप भोव गरजेचें आसता. उपरांत पुस्तकाची बरी मांडणी करून दिवपीय एक मनीस जाय पडटा. कारण चुकीचो ‘लेआवट’ केल्लीं पुस्तकां मार्केटांत रिजॅक्ट जातात. मजकूर घालताना चुको वा उतरां रिपीट जाल्यार पुस्तक परत येना आनी म्हत्वाचें म्हणल्यार प्रकाशकाचेंय नांव वता.
हें सगळें एकामेकां कडेन जुळोवप खूब कठीण आसता.
देखून आपापल्या कामांत ‘परफॅक्ट’ आशिल्ले लोक सोदचे पडटात आनी तांचे कडेन बरे संबंद दवरून तांकां सांबाळचे पडटात. जायते फावट अशी कुशळटाय आशिल्ले लोक आपलो वेवसाय बदलतात वा रिटायर जातात, अशा वेळार तितलेच ताकदीचे नवे मनीस सोदप मात आव्हानात्मक थारता.
नेहा – तुमकां प्रकाशनाच्या मळार मुखार सरपाक कोणें कोणें आदार दिलो?
दिनेश मणेरकार – 2010 वर्सा अशोक कामत हांणी म्हाका एक सुचोवणी केली; “कोंकणी चळवळीक घटाय दिवपाक प्रकाशक जाय, कोंकणी पुस्तकां छापपी मुखार येवपाक जाय. तेन्ना तूं हो वावर हातान कित्याक घेना? जी टायपसॅटींगाची वा पुस्तक मांडपाची मजत लागता ती आपूण दितां”. अशें म्हणून तांणी म्हाका मार्गदर्शन केलें. पुस्तकाची सोबीतकाय वाडोवपी कांय मंत्र सांगलें आनी सुमार सात-आठ वर्सां तांणी आपलें सहकार्य दिलें. अजुनूय म्हाका जेन्ना ह्या विशयांत कसलीय अडचण येता तेन्ना हांव तांचो सल्लो घेतां. एक खूब विद्वान व्यक्तिमत्व आसून लेगीत सदांच पड्ड्या फाटल्यान रावन काम करप तांकां चड भावता. तांचें स्वताचें ‘कामत प्रकाशन’ आसा, जाचे वरवीं तांणी आपलीं साबार पुस्तकां उजवाडायल्यांत. धायेक वर्सां सावन तांणी कामत प्रकाशनाचो वावर बंद केला आनी तांच्या कांय पुस्तकांच्या पुर्नमुद्रणाचे हक्क संजना पब्लिकेशन्साक दिल्यात.
ह्या मळार म्हाका आनीक एक मोटो आदार दिवपी व्यक्तिमत्व म्हणल्यार अर्चना कामत. ती अशोकसरांची घरकान्न. पूण सगळ्यांत पयलीं ती एक बरी व्याकरणकार. म्हजीं जायतीं पुस्तकां तिणें भास आनी व्याकरणाचे नदरेंतल्यान शुद्ध करून दिल्यांत आनी अजुनूय दितात. तांणी सगळ्यांत म्हत्वाचो वावर केला तो म्हणल्यार भाशांतरकार माणिकराव गावणेकार हांचीं रामायणाचीं पांच पुस्तकां सारकीं करून दिवपाचो.
पयलीं चार पुस्तकां व्याकरणकार सुरेशबाब बोरकार हांणी निवळावन दिल्लीं. म्हाकाव्यां सारकिल्ले ग्रंथ अणकार करून कोंकणींत हाडप भोव कठीण काम. आमचे तरणाटे ‘ट्रान्सलेटर्स’ हो वावर घेवन बसपाक भितात. पूण माणिकरावबाबां सारके ज्येश्ठ साहित्यीक, स. सुरेशबाब आमोणकारा सारके अणकारपी आनी हे ग्रंथ कोंकणींत येवपाकूच जाय असो ध्यास घेवन तांकां साथ दिवपी ज्येश्ठ व्याकरणकार सुरेशबाब बोरकारां सारके जाणकार हो व्याप घेवन बसपाक मात केन्नाच फाटीं सरले नात. सुरेशबाबांचें लेखन प्रकाशीत करपाचें भाग्य म्हाका लाबलें ना पूण माणिकबाबांचें णव भागांचें संपूर्ण रामायण प्रकाशीत करपाचें भाग्य म्हज्या पदराक पडलें, हाचें म्हाका खूब समाधान जाता. सध्याक ते महाभारताचो अणकार करतात. आठ खंडांतले दोन खंड तांणी पुराय केल्यात आनी तांच्या प्रकाशनाचो वावर चालू आसा.
ह्या सगळ्या वावरांत म्हाका जायते फावट उदय भेंब्रे हांचेंय मार्गदर्शन मेळटा. तांचीं म्हत्वाचीं पुस्तकां हांवें उजवाडायल्यांत. तांचे भशेन ज्ञानपीठकार दामोदर मावजो हांणीय आपलीं पुस्तकां प्रकाशीत करपाची संद म्हाका दिल्या. तशेंच पुस्तकां बरीं, आनी आकर्शक कशीं जातलीं ह्या संदर्भांतूय तांचें मार्गदर्शक म्हाका लाभत आसा. माधव बोरकार हें आनीक एक जबरदस्त गिन्यान आशिल्लें व्यक्तिमत्व. नवें पुस्तक उजवाडाक आयलें की त्या पुस्तकाचो आशय धरून निर्मिती मेरेन तांचो प्रामाणीक अभिप्राय आसता. पुस्तकांतल्यो त्रुटी त्या वेळार ते प्रामाणीकपणान म्हाका दुखयनासताना सांगतात, जें म्हज्या मतान खूब म्हत्वाचें! कारण आमकां गोंयकारांक एक वायट संवय, सदांच सगळ्यांक सगळेंच “बरें बरें” म्हुणून सांगप. हें अशें सांगप दिशाभूल करता आनी खरें कितें तें लिपून उरता. हाका लागून आमचें खूब लुकसाण जालां आनी साहित्याच्या मळारूय हे गजालीक लागून लुकसाण जायत आसा.
प्रकाशनाच्या मळार हांव आनीक एक इश्टाक विसरूंक शकना तो म्हणल्यार ‘बांदेकार ऑफसेटाचा’ धनी सुदेश बांदेकार. हांव कांय पुस्तकां तांचे कडेन छापतां. आज फायल दिली जाल्यार तिसऱ्या दिसा कार्यक्रमा पुरत्या पुस्तकांच्यो कॉपी तयार करून दिवपाक ते फिशाल! वेव्हार कडेक दवरून प्रामाणीकपणान ह्या मळार म्हाका मार्गदर्शन करपी हो इश्ट म्हाका सदांच भावला. अमोल कामत हाचोय सहभाग म्हाका कांय तेंप लाभला. अमोल एक फिशाल डिजायनर. ताणें म्हजीं बालसाहित्याचीं पुस्तकां ‘रानसभाव’ आनी ‘मंगळ’ हांचें जें सुंदर डिजायनिंग केलां ताची तुळा ना. आज ताणें आपलें प्रोफेशन बदल्लां आनी तो फोटोग्राफींत आपणालें नांव गाजयता.
सध्याक संजना पब्लिकेशन्साच्या पुस्तकांचो लेआवट म्हणल्यार मांडणी आनी छापणावळीचो वावर ऋशिकेश आठवले सांबाळटात. ते एक खूब हुशार व्यक्तिमत्व. खंयच्याय फॉण्टांतलें पुस्तक आसूं, तें अडकलें जाल्यार आठवले कडेन ताची जाप आसताच आसता! तुमचे माहिती खातीर सांगतां; जेन्ना म्हाका देवनागरींत टायपसॅट केल्लो मजकूर वा पुस्तक येता तेन्ना तें श्री लिपी, वर्ड जावं ब्राह्मी लिपी आदी जायत्या वेग-वेगळ्या लिपयांनी आसता. पूण छापणावळी खातीर तें श्री लिपींतूच हाडचें पडटा. तेन्ना तो मजकूर हस्तांतरीत जातना कांय अक्षरां घुंवतात आनी भलतींच जातात. ह्यो चुको फिशालकायेन सोदच्यो पडटात तर कांय वेळा त्यो एका कमाण्डानूच सारक्यो करूं येतात. त्यो चुको सोदून सारक्यो करपाचो कमाण्ड आनी तंत्रां तांचे कडेन आसात. कर्नाटकी लेखक जेन्ना आपलें साहित्य धाडटात तेन्ना तांच्यो लिपी वा फॉण्ट वेगळे आसतात. ह्या सगळ्या आडमेळ्यांतल्यान वाट दाखोवपी एकमेव मनीस म्हाका मेळ्ळा तो म्हणल्यार आठवले. जायत्या वेळार पुस्तक बेगीन वा ताबडतोप जाय आसता तेन्ना तर तांणी फक्त चार दिसान लेगीत पुस्तक तयार करून हाडून दिलां, जाका लागून पुस्तक प्रकाशनाच्यो कार्यावळीय वेवस्थीत जाल्यात.
अशा वेळार पयशांचो प्रस्न नासता, दिल्लें उतर पाळप चड म्हत्वाचें आसता आनी तें पाळपाक म्हाका ह्या सगळ्या लोकांनी खूब मजत केल्या. म्हज्या ह्या प्रवासांत म्हाका आदार दिल्ले प्रत्येक व्यक्तीचो हांव काळजांतल्यान उपकारी!
नेहा – प्रकाशन वेवसायांत पावल दवरप धरून सातत्यान वावुरपाच्या प्रवासांत तुमकां तुमच्या घरच्यांचो तशेंच इश्टांचो कसो आदार लाभता?
दिनेश मणेरकार – संजना पब्लिकेशन्साच्या पुस्तकांच्या वेव्हारांत म्हाका म्हज्या कुटुंबाचें सदांच पूर्ण सहकार्य लाभलां. घरच्यां बरोबर ह्या वेवसायांत म्हाका म्हज्या इश्टांचेंय सहकार्य सातत्यान लाभत आयलां. तातूंत अन्वेषा सिंगबाळ, स्नेहा सबनीस, पलाश अग्नी आनी सुखदेश कोसंबे हांचो खूब म्हत्वाचो वांटो आसा. अन्वेषाबाय सिंगबाळ आनी ‘अभिनव क्रियशन्स’ पुस्तकांच्या मार्केटिंगाचो भार सांबाळटात. म्हजीं पुस्तकां ‘अमॅजोनाचेर’ लिस्टींग करपाचो म्हत्वाचो वावर स्नेहाबाय सबनीस करता. पुस्तक प्रकाशनाच्यो कार्यावळी ‘यू-ट्युबाचेर’ घालपाचो वावर पलाशबाब अग्नी करता. ‘संजना पब्लिकेशन्साचें’ ‘इण्स्टाग्राम हॅण्डल’ चलोवपाचो भार विशाल सालेलकार सांबाळटा. दर एका खाशेल्या खिणांची याद, आपल्या सुंदर फोटोग्राफी वरवीं सदांकाळ काळजांत रुजोवन दवरपाचो वावर सुखदेशबाब कोसंबे खूब बरे तरेन पार पाडटा. ह्या सगळ्यांचें सहकार्य आनी आदार म्हाका, हो म्हजो वेवसाय म्हणून न्हय तर ते म्हज्या कोंकणी कुटुंबांतले घटक, म्हूण लाभता. हांव तांच्या सगळ्यांचो मनां काळजांतल्यान उपकारी.
नेहा – प्रकाशन विश्वाच्या प्रवासांत आपली एक सेगीत अशी वळख निर्माण करतासताना तुमकां कसले तरेच्या आडमेळ्यांक तोंड दिवचें पडलां?
दिनेश मणेरकार – पुस्तक प्रकाशन वेवसाय हो तसो सोंपो न्हय. कोंकणी पुस्तकांचो तर आनिकूय कठीण. कारण कोंकणी पुस्तक विकत घेवपाची गोंयकारांक संवय ना. घरांत दिसाक हजारभर रुपयांचें नुस्तें, चिकन, मटण हाडटले पूण म्हयन्याक एक पांचशें रुपयाय पुस्तकांचेर मोडचे नात. मागीर पुस्तकां घेतलो कोण? ते भायर आयच्या काळांत लोकांचें वाचनूय खूब कमी जायत चल्लां. ह्या सगळ्याचो परिणाम प्रकाशन वेवसायाचेर जाता.
मागीर पर्याय उरता तो सरकारी स्किमींनी आपलीं पुस्तकां खपोवप. अंदाजान दर वर्सा सरकार आपल्या वेग-वेगळ्या खात्यांमार्फत ह्या पुस्तकांच्यो कांय कॉपी विकत्यो घेता. फाटल्या वर्सा हातूंतल्या एका खात्यान दर वर्सा घेताले ताच्यो फक्त तीस टक्के कॉपी घेतल्यो (शंबरा जाग्यार तीस). हाका लागून आमकां खूब मोटो फटको बसलो. हे परिस्थितीक लागून जायत्या संस्थांनी आपली प्रकाशन संस्था बंद केली वा पुस्तकां छापपाचो वावर स्थगीत दवरलो. आनीक एक आव्हानात्मक गजाल म्हणल्यार गोंयांत पुस्तकांचे ठोक वेपारी नात. हे ठोक वेपारी पयलीं प्रकाशन संस्थां कडल्यान ‘डिस्कावण्टाचेर’ पुस्तकां विकतीं घेतात आनी उकत्या बाजारांत विकतात. राज्यांतल्या सगळ्या वाठारांनी भोंवन ते पुस्तकां दुकानांनी घालतात तशेंच ऑनलायनूय विकतात. गोंयांत ठोक वेपारी नाशिल्ल्यान हो सगळो व्याप प्रकाशकाक घेवन बसचो पडटा आनी तो घेवन बसप शक्य जायना. अशें जाल्ल्यान पुस्तकांचो खप उणो जाता, पुस्तक योग्य वाचकां मेरेन पावना आनी ह्या चक्राक गती नाशिल्ल्यान वेवसायाकूय गती मेळना.
नेहा – खंयच्याय नव्या लेखकाक जर पुस्तक प्रकाशीत करपाक जाय जाल्यार प्रकाशनाची प्रक्रिया कितें आसता?
दिनेश मणेरकार – नव्या लेखकाक जर आपलें पुस्तक प्रकाशीत करपाक जाय जाल्यार ताणें आपलें लेखन पयलीं टायपसॅट करून घेवचें. मागीर तें कोणाय जाणकाराक वाचूंक दिवचें. तातूंतल्यो व्याकरणीक चुको सुदारून घेवच्यो. जर आशयांत बदल सुचयल्यात जाल्यार ते करचे आनी मागिरूच आपली फायल प्रकाशकाक धाडची. फायल मेळ्ळे उपरांतूच प्रकाशक आपली प्रक्रिया सुरू करता. तो आपले संपादकांक तें पुस्तक वाचपाक दिता. तांचे कडल्यान तें पुस्तक छापपा योग्य आसा काय ना तें समजून घेता. तातूंत वादग्रस्त कितेंय आसल्यार ताचेर विचार करता. जर आशय बदलपाक जाय जाल्यार लेखकाक विश्वासांत घेवन तशी सुचोवणी दिता, फावो ते बदल करून घेता आनी मागिरूच छापणावळीच्या वावराक हात घालता. हे मजगतीं तो पुस्तकाचें ‘कव्हर’ आनी ‘लेआवट’ तयार करून घेता. उपरांत तो पुस्तकाच्या खर्चाचो आढावो घेवन प्रेस ठरयता आनी पुस्तक छापपाक धाडटा. हे मजगतीं लेखका कडेन करारनामो मानून घेवप, ताचें मानधन दिवप आनी पुस्तकाचें मार्केटिंग करप हीं सगळीं कामां तो सांबाळटा.

नेहा – कोंकणीचे जायते लेखक तुमचे कडल्यान पुस्तक प्रकाशीत करपाक प्रेरीत जाल्यात म्हणपाची गवाय दितात. तरणाच्या लेखकांक पुस्तकां उजवाडावपा खातीर प्रेरीत करपाचें कारण कितें?
दिनेश मणेरकार – हांवें कोंकणी पुस्तकां उजवाडावपाचो जो वावर सुरू केलो तो कोंकणीचें काम म्हणून. कोंकणी चळवळ ही सदांच चालू उरपाक जाय जाल्यारूच कोंकणी एक भास म्हूण तिगतली. साहित्याच्या मळार नव्या लेखकांक मार्गदर्शन दिवप, तांचे कडल्यान बरें साहित्य बरोवन घेवप आनी तें उजवाडाक हाडप हो कोंकणीचोच वावर. आयजवेर रवींद्रबाब केळेकार, मनोहरबाब सरदेसाय, चंद्रकांत केणी, उदयबाब भेंब्रे, नागेशबाब करमली हांच्या सारकिल्या जायत्या कोंकणी म्हालगड्यांनी हो वावर केला. ते शिबिरां आयोजीत करून तरणाट्यांक नवें साहित्य बरोवपाक मार्गदर्शन करताले जातूंतल्यान कोंकणी साहित्याची नवी पिळगी घडली. हीं शिबिरां म्हणल्यार आयच्या काळांतल्यो कार्यशाळा जांची कवायत चालूच उरूंक जाय अशें म्हाका दिसता. दर एके पिळगेचो कोंकणीचे वाडीक हातभार लागपाक जाय. कोंकणीचो हो साहित्य यज्ञ पेटत उरचो म्हणून एक प्रकाशकाच्या नात्यान हांव तरणाट्यांच्या फाटीक लागतां तशेंच तांकां तांचें साहित्य उजवाडावपाक प्रेरीत करतां. हें करताना तांचें साहित्य आनिकूय बरें जावचें हो हेत म्हजो सदांच आसता. कोंकणीचो रथ आतां तरणाट्यांच्या भुजार आनी तांचीं भुजां सक्षम करपाक वावरप हें आमचें कर्तव्य. ह्या वावरांत साबार व्यक्ती आनी संस्था आपले परीन कार्य करत आसात तातूंत ‘संजना पब्लिकेशन्स’ आपलो ‘चानयेचो वांटो’ उबारपाचो यत्न करता!

नेहा – आयचे पिळगेन ‘प्रकाशन वेवसायाक’ एक करियर ऑप्शन म्हूण कशे तरेन पळोवं येता?
दिनेश मणेरकार – आयचे पिळगेन ह्या प्रकाशन वेवसाया कडेन सकारात्मक नदरेन पळोवपाची गरज आसा. आज छापीक पुस्तकांचो काळ फाटीं पडला आनी ‘ई- बुक्स’ आनी ‘ऑडियो बुक्स’ हांचो जमानो आयला. पुस्तकां आतां इल्ल्याशा मोबायलांत घालून व्हरपाक जातात. ‘किंडला वरवीं’ प्रकाशीत जाल्लीं पुस्तकां वाचनाचो एक वेगळोच आनंद दितात.
कोंकणी हेर भाशांचे मांडयेक मांडी लावन बसपाक जाय. हो हावेस बाळगितलो जाल्यार तरणाट्यांचें बळगें जाय. कारण ही नवी टॅक्नॉलॉजी तांकां बरी जमता. ह्या सगळ्यां कडेन वेवसाय म्हणून पळयलो जाल्यार पयसोय आसा. हुशारकायेन जर कोंकणी ह्या मळार पावयली जाल्यार प्रकाशन हो एक जैतीवंत वेवसाय जावं येता. छापील पुस्तकां आनी डिजिटल पुस्तकां हांचो सुवर्णसुमेळ सादून हें जैत मेळोवं येता. ते भायर कोंकणी साहित्य हेर देशी, विदेशी भासांनी अणकारीत करून तें ‘ग्लोबल’ करपाची गरज आसा. हातूंतल्यान कोंकणी नामनेक पावतली हातूंत मात लेगीत दुबाव ना. सगळ्यांत म्हत्वाची गजाल म्हणल्यार कोंकणी अजून किंडलाचेर येवूंक ना. हें करपा खातीर फाव ते यत्न आनी कश्ट घेवपाचें काम तरणाट्यांनी करपाक जाय. कोंकणी पुस्तकां विमानतळार, रेल्वे स्टेशनार, गांवगिऱ्या वाठारांनी तशेंच गोंयच्या प्रत्येक खाची – कोनशान पावपा खातीर पुस्तकांचे ठोक वेपारी (व्होलसेल डीलर) जावपाचो वेवसाय लेगीत सुरू केल्यार फायदो आसा.

नेहा – आयच्या तरणाटे पिळगेक तुमी कितें संदेश दिवंक सोदतात?
दिनेश मणेरकार – तरणाट्यां खातीर एकूच संदेश, जो म्हजे सारकिल्यान आमच्या म्हालगड्यां कडल्यान आपणावला; तो म्हणल्यार ‘कोंकणी भास ही गोंयकाराची वळख, तिची सेवा करशी, तुज्या पदरांत मान, सन्मान येतलो, तुका नांव मेळटलें. तुका ‘नामवंत’ करपाची तांक कोंकणींत आसा. तितलोच तूं जर तिका विसरशीत, तुजें अस्तित्व शेणटा आनी भौसां मदीं तूं ‘नामशेश’ जाता.’