स्तनपान – एक पोशक आहार

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आॅगस्टाचें पयलें सप्तक (1 ते 7 आॅगस्ट) संवसारीक स्तनपान सप्तक म्हणून मनयतात. ते निमतान आवयच्या दुदाचें म्हत्व सांगपी लेख.

दर वर्सा, ऑगस्टाचो पयलो आठवडो म्हणल्यार 1 ते 7 ऑगस्ट ‘जागतीक स्तनपान सप्तक’ म्हूण मनयतात. दर एक जल्मल्लो जीव, आवयच्या दुदाचो आस्वाद घेता. आयुर्वेदांत सुद्दा हाचो उल्लेख आसा. असो समज आसा की दूद हें रसधातूंतल्यान तयार जाता. म्हणजेच आमच्या आहारांतल्यान पोशक तत्वांतलो रस, स्तनाचे वटेन दूद म्हूण नवजात भुरग्याक मेळटा. हाका ‘स्तन्य’ अशें म्हणटात. आनी भुरग्याक दुदाक धरपाच्या कार्याक ‘स्तनपान’ म्हणटात. हातूंतल्यान पोशक आहाराचें कितलें म्हत्व तें आमकां कळटा. वयांत आयिल्ल्या दर भुरग्याचो (खास करून चलयेचो) आहार पोशक आनी पुरक आसूंक जाय. कारण जेन्ना तें चली मातृत्व मेळयता (आवय जाता) तेन्ना एका नव्या जिवाची कुयदाद तें योग्य रितीन करूंक शकता आनी नवजात बालक सदृढ आसता.
प्रत्येक भुरग्याच्या आयुश्यांतले पयले 1000 दीस खूब म्हत्वाचे. गुरवारपणांतले 9 म्हयने (260 दीस) आनी नवजात भुरगें 2 वर्सां मेरेन (730 दीस) ताचो आहार सारको आसलो जाल्यार फुडली वाड वेवस्थीत जाता. ताका बेगीन दुयेंसांची लागण जायना. ताका लागून देशाक एक सदृढ नागरीक मेळटा.
देखून पयले सुवातेर आवयचो आहार पोशक तत्वांनी भरिल्लो आसपाक जाय. पोशक आहार म्हणजे धान्यां, कडधान्यां, भाजी, फळां, दूद आनी ताज्जे पदार्थ, मांस, तांतयां आनी नुस्तें आनी कांय प्रमाणांत सुको मेवो (बदाम, पासां, पिस्ता, अक्रोड, खजूर, खारीक) वा तेल मेळोवपी बियो (भिकणां, तीळ, सणबियो, सुर्यफुलांच्यो, दुदयाच्यो, काळंगाच्यो बियो).
हातूंतल्यान आमकां योग्य रितीन कार्बोहायड्रेटस, प्रथिनां आनी स्निग्द पदार्थ मेळटात. ताच्या व्यतिरिक्त व्हिटामिन्स आनी मिनरल्स मेळटात. ह्या सगळ्या जेवण पदार्थांचो योग्य रितीन वापर केल्यार गुरवार वा बाळंतिणीक खूब फायदे जाता.
भुरग्याक स्तनपान करपाचे खूबशे फायदे म्हणल्यार ताका-
योग्य पोशक तत्व दुदांतल्यान मेळटा
आंतकड्यो नाजूक आशिल्ल्यान सुरळीत पचन जाता
रोगप्रतिकारक शक्ती मेळटा
वाड वेवस्थीत जाता
भुरगें हुशार जाता
आवयचे फायदे-
दुसरो गुरवाचार बेगीन येना
स्तनाचो वा ओवरी कॅन्सर टळटा
आंगाक मोटसाण येना
शरिराक बरो आकार येता
सोंपो आनी सुरळीत उपाय जाका लागून तिका त्रास जायना
घरच्यांक फायदो-
खर्चीक ना
परत परत दुयेंस जायना
घरच्यां मदीं जवळीक वाडटा
खूब वेळां आवयो दूद कमी पडटा अशी कागाळ करतात. तेन्ना दुदाचें प्रमाण वाडोवपी कांय पदार्थांचो वापर जेवणांत केल्यार फायदो जाता. ते म्हणल्यार मेथी, बडीशेप, जिरें, गाजर, पोपाय, अळीव, बदाम, दूद वा ताज्जे पदार्थ, ओंवों, तूप आदी. गोंयांत आठवल (मेथयेची पेज), डिंकाचे लाडू खूब फामाद आशात. शतावरी आनी अश्वगंधा ह्या आयुर्वेदीक उपायांचो खूब फायदो जाता.
दुदाक धरचे पयलीं आवयन घेवपाच्यो थोड्यो जतनायो अश्यो-
स्वता आवयन 1- 2 ग्लास उदक पिवपाक जाय
स्तनाची पयली आनी मागीर पुसून निवळसाण राखूंक जाय
दर स्तनाक कमीत कमी अर्द वर धरूंक जाय. कारण पयले सुवातीर येता त्या पातळ दुदान भुरग्याची तान भागता आनी ताचे मागीर येता त्या दुदान ताची भूक. ह्या वेळार घरच्या लोकांचो आदार खूब गरजेचो.
भुरगें पोट भरलें की 2- 3 वरां सुशेगाद न्हिदता. स्तनपान सारकें जाल्यार दर दिसा 25- 30 ग्राम वजन वाडटा. दर म्हयन्याक 1 किलो वजन वाडप ही बरी गजाल. तशेंच दिसांतल्यान 6- 8 फावट भुरगें आपले कपडे ओले करता.
भुरग्याक स म्हयने मेरेन आवयच्या दुदा व्यतिरिक्त आनी कांयच दिवपाची गरज आसना. खूब वेळा जाणटो लोक उदक लावपाक लायता. ही चुकीची गजाल. आवयचें दूद सगळ्या घटकांनी परिपूर्ण आसता.
खूबदां भुरग्याक दूद पावना. तें रडटा अशी कागाळ आसता आनी डब्याच्या दुदा कडेन धांव घेवप जाता. ह्या वेळार एक गजाल लक्षांत धरूंक जाय. ती म्हणल्यार स्तनाची घट्ट पकड. खूब वेळा फकत चींव ओडटा. पूण जेन्ना स्तनाचो काळसर भाग चडसो भुरग्याच्या तोंडांत उरतलो तेन्ना दुग्धनासिकेंतल्यान दाब मेळटकच दूद बरे तरेन भायर सरतलें
भुरग्याक स्तनाक धरपाच्यो तरेकवार रितींचो उपेग हांगा जाता. उदाहरणांत फुटबॉल हॉल्ड, क्रेडल हॉल्ड, क्रोस क्रेडल हॉल्ड, सायड लायींग आदी.
स म्हयन्यां मागीर स्तनपाना व्यतिरिक्त थोड्या प्रमाणांत पातळ अन्न शिजोवन भुरग्यांक दिवं येता. हातूंत नाचण्याचें सत्व, तांदळाची पेज, मोव फळां (चिकू, केळी पोपाय), फळांचो रस, भाजयांचो रस, तांतयाचो बोळ हळू हळू सुरवात करूंक जाता. प्रत्येक वेळा एकाच पदार्थाचो वापर करप बरें. जसजशें वय वाडटा तशें मिश्रण करून खिचडी, सूप आदी दिवंक शकता. तशेंच पातळ करनासतना मातशें दाटसर दिवप गरजेचें. भुरगें वर्साचें जाता तेन्ना ताका घरांत शिजयल्ल्या अन्नाचो स्वाद घेवपाक हरकत ना.
जाता तितले रुतू प्रमाण मेळपी भाजयांचो, फळांचो आसपाव आसप गरजेचें. आयज काल बाजारांत ‘फोर्टिफायड’ धान्यांचो प्रभाव वाडला. ताचो फायदो घेवपाक कांयच हरकत ना.

प्रशांता मनोज नायक
9822170712