भृंगान सांगिल्ल्यो फुलां काणयो

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

3. लावंचांचो सुगन्ध :-

कुटिराचे भित्तरी वत्तना पुवक्काक सयित्य जात्ता मोणु उड़्गासु अइलो / हून् उतकान्तु तौण्ड धुका मोणु भाइसरली । तौण्ड धुचाक पुवक्काक लावन्‌याचे उद्धाक उपयोगु करतची अश्शिली । लावन्‍चाक (वाळो) संस्कृतान्तु ‘उशीरं’ मोणु नांव । लावन्‌चाक पुळदीसु तिम्बत घालनु हेरदूसु उपयोगु केलियारी हे सुगन्धाचे उद्धाक मनोउल्लास कारक । पित्त उणे जात्ता । आंगा उज्जो उणे जात्ता । सयित्य अश्शिले निमित हे उद्धाक हून कोरनु तौण्ड धूचाकात्तिर दवरले ।  दोड्‍पत्रे तुलसीचे पान सेरसूनु हून केल्ले । कुटीराचे दावे दिकान गान्धाचे कपटान्तु होगो घालचे द्रव्य अश्शिले । हें द्रव्य जोळोनु होगो घेत्तना ‘आक्षी आक्षी’ मोणु कफ बाहिरी घालतना, दोळे तुल्यान उध्द्धाक देवले । पुवक्का  कमलाचे पान दौळ पुसुच्याक दोवोरुनु अश्शिली । तेन्ची कपाटान्तु बकुल चूर्ण अश्शिले । बकुल चूर्ण दान्ताक चांग । हे दान्तु अनी निज्जी गट्टी करता । ते मात्र नही हे चूर्णांक उद्धाक घाल्‍नु गोटु भोरयेत ।  पूवक्का बकुलाचे गिरु काणु ब्रशसे कोरनु उपयोग करतची आश्शीली ।

ब्रश करतरी पुवक्का हून केल्लेले लावान्यांचे उद्धाक पिल्ली फ्रूट्सा वैरी मूसु बयसनातश्शी हात्ताचे फेन कोरुक लावन्चांचे उपयोगु करतची अश्शिलि मोणु पुवक्क्कान उड़‌गासु कोरनु घेत्‍ले । तौण्ड दुथ्थरी उद्धाक पित्तना ‘कें. कें.’ मोणु कॉल बेल्ल जल्ले कोण ? कोण ?  कोकिला वे कोकिलान कॉल बेल्ल ? केल्लेरि अश्शिची शब्दु । बागील काणु पळयिल्यारी वयी 

कोकिला,

कोकिला कसले खब्बर ?

कांइना अश्शीची आइली

देवाले रान्नांक वोच्चुका आश्शीले । कश्शी जल्लेरी ‘चंदन वन’ दांटवुनु वोच्चुका तश्शी जाउनु आइले लायक जल्ले । माक्का आत्तं टाइम मेळ्ळा । हांव कित्‌लेकी दिसांतुल्यान हेक्कड़े येवू‌का मोणु लेक्किले जाल्यारि जाइनी । तूं अनीकइ चाम्पाचे रुक्कारिची राप्ताचि आस्‍कई व

वे?  चाम्पे कश्शी आस्स ? अरलती आस्सवे । 

चलतची आस्स, तित्‍लेचि नायें तुग्गेले उड्‍गासु मस्त करतची अस्स, तुवें चम्पाचे बन कोर्‌का मोणु लेक्कीले नवे ? 

कोकिलेन उड्‍गासु केलियामणके गुन गुन केल्लें । कोकिला हे लावन्‍चाचे उद्धाक पी. तानि वत्ता, पाप सुस्तु जल्लातुक्का। कोकिलान लावन्‍चाचे उद्धाक पित्ताचि पित्ताचि हा. हा.. उशीरा उशीरा मोणु पद मोणुक शुरू केल्ले । पुवक्का चन्द नांकाक चम्पाकाक होलसीताचि वै दीघ नांक मोणु आस्सुका मोणु पुवक्काक कोकिला मणाली । घरकड़े अश्शिली मान्थारी पुवक्काक  नाउचाक हून उद्धाक अस्स यो मोणु उल्लयीली । ‘अइली अइली’ मोणु पुवक्का  नउचाक बायसरली । पुवक्कान हाळ्ळेले दूध पपश्‍पळ, चिक्कू, सीताफल खाउचान्तु कोकिला मग्न जाल्लि ।

(हो लेख दक्षीण कॅनरा शैलींत आसा.)

लेखनीक : आकांक्षा यादव, छत्तीसगढ

डॉ. पूर्णिमा भट्‍. के.