मेंदवाची भलायकी खूब म्हत्वाची

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

मनशाची कूड हें एक सैमीक अजाप. जी गुंतागुंतीच्या उत्क्रांती प्रक्रियेंतल्यान तयार जाल्या. मेंदवाची उत्क्रांती हें एक पावल जातूंत सैम सृजनशील शक्ती कडेन संवाद सादपाक लागता. काळीज हें गतीशील शक्तीचो स्रोत, जो अवयवांक ऊर्जा व्हांवोवपाक मजत करता जाल्यार मेंदू हे उर्जेचें वितरण बारीकसाणेन करता. मेंदू अत्याधुनीक आवेग संचरण तंत्रांचो उपेग करपी जटिल तंत्रिकां वरवीं सगळ्या अवयवा कडेन संवाद सादता.

लक्षांत दवरपाची म्हत्वाची गजाल म्हळ्यार मेंदू सतत बदलत आसता. आयज ताच्या कार्यावळी विशीं आमकां खूब कितें खबर आसा. तरी लेगीत आमकां खबर नाशिल्लें जायतें आसा. मेंदू स्वताच्या प्रक्रियांक मार्गदर्शन कशें करता. विचारांक निश्चीत रूप कित्याक मेळटा, मेंदवाची क्रियाशीलताय जाणीवपूर्वक ज्ञान आनी भावनीक अणभवांत कित्याक रुपांतरीत जाता? निमाणें आमच्या कर्तुबांक मार्गदर्शन करपी आमचे इत्सेचो आनी भावार्थाचो उगम नेमको खंय आसा? विज्ञान हाची वाट पळयतना, आमकां बरे भलायकेन भरिल्लें आनी सुखी जिवीत जगपाक मदत करपाक फावो ती म्हायती पयलींच उपलब्ध आसा.

अशे तरेन मेंदवाक हेर खंयच्याय अवयवा भशेन विसव घेवपाची गरज आसता. मेंदवाक विश्रांती दिवन ताका थाकाये पसून उर्बा दिवपाचें शास्त्र म्हळ्यार ध्यान. संशोधनांतल्यान दिसून येता की मेंदवाचे संबंद जिवीतभर वाडत रावतात. जाण्टेपणा मेरेन मेंदू सक्रिय दवरपाक वाचपाची आनी आव्हानात्मक कामां आनी कोडीं सोडोवपाची संवंय तयार करप बरें. तेच प्रमाण निरोगी आहार, नेमान व्यायाम, योग्य न्हीद, वेगवेगळे प्रकारचे प्राणायाम, ताणमुक्त केल्यार मेंदवाची भलायकी वाडटा. मेंदू म्हणल्यार वाद्य. तें सोबीत आनी प्रेरणादायक विचारांनी भरून निवळ करया. खरेंच मेंदू हें एक साधन, संगणका सारकें आनी आमी तातूंत जें पोसतात तेंच आमी भायर काडटात.

संवसारीक मेंदू दिसाचीं पांच मुखेल ध्येयां-

जागृताय : गोंयांत मानसीक, समाजीक आनी शारिरीक बऱ्यापणा खातीर मेंदवाचे भलायके विशीं जागृताय करप गरजेचें आसा. स्ट्रोक जावपाच्या धोक्याच्या घटकां विशीं लोकांक शिक्षण दिवपाचे उपक्रम, उच्च रक्तदाब, उदासीनताय आनी द्रव्यांचो दुरुपयोग हाचेर व्यक्तींक प्रतिबंधात्मक उपाय घेवपाक आनी वेळार वैजकी उपचार घेवपाक तयार केल्यार तो सशक्त जावंक शकता.

आळाबंदा हाडप: न्यूरोलाॅजीकल आनी मानसीक विकार चड करून फावो ती वैजकी जतनाय आनी जिणे पद्दतींत बदल करून आडावंक वा तांचें वेवस्थापन करपाक मेळटात. भलायकेक बरी संवय करपाक प्रोत्साहन दिवप, सुरवेक निदान, आनी नेमान भलायकी तपासणी केल्यार मेंदवा संबंदीत भार खूब उणो जावंक शकता. 

प्रवेश : दर्जेदार भलायकी जतनाय, उपचार, पुनर्वसन, आनी मेंदवाच्या विकारांक लागून त्रास जाल्ल्या लोकांची गरज भागोवपा खातीर सहाय्य तंत्रज्ञान म्हत्वाचें. भलायकी जतनाय, मुळाव्या साधनसुविधां मदीं गुंतवणूक आनी खास करून मानसीक भलायकी बरी उरपाक खाशेल्या सेवांची उपलब्धताय गरजेची आसा.

शिक्षण: संज्ञानात्मक दुर्बलताये विशीं शिक्षण आनी जागृताय वाडयत जाल्यार अशा आव्हानांक तोंड दिवपी व्यक्तीं खातीर समावेशकताय वाडयता. मानसीक भलायके भोंवतणीं आशिल्ले कलंक आनी चुकीचे समज पयस करून गोंय राज्यांत एक आदार दिवपी वातावरण तयार करूं येता.

पुरस्कार : मेंदवा संबंदीत प्रस्नांक प्रभावीपणान हाताळपा खातीर आदार आनी साधनां एकठांय करपाक पुरस्कार (एडव्होकेसी) म्हत्वाची भुमिका करूं शकता. मेंदवाचे भलायकेचें म्हत्व जाहीर करून गोंय संवसारीक पांवड्याचेर मेंदवाच्या विकारांचेर नियंत्रण आनी संशोधनाक चड प्राधान्य दिवपी वाठार म्हणून प्राधान्य दिवं शकता. 

– डॉ पारुल दुबे, 

सल्लागार न्यूरोलाॅजिस्ट,

मणिपाल हॉस्पिटल, दोनापावल