भांगरभूंय | प्रतिनिधी
वसंत ऋतू सोंपपाक, 11 जून 2011 दिसा, आमी तुर्की विमानांतल्यान ‘सुखी लोकां’चे भुंयेर देंवलें. ह्या हंगामांत अँम्स्टरडॅम एका परस चड कारणांक लागून अद्भुत आसता. आमी गेले तेन्ना युरोपांत गिमाळो आशिल्लो. पूण, गोंयां थावन गेल्ल्या आमकां थंयची थंडी सोंसनाशिल्ली. भायर गेल्यार थंड वाऱ्यान कुडुकुडो येत्तालो. हांगा दीस व्हड म्हूण खबर आशिल्ली आनी आमी ताचो अणभव घेतलो. रात अजूनय उजवाडान तरणाटी आशिल्ली. रातींचे 12 वरां पसून थंय उजवाड आसतालो. दोळ्याचेर उजवाड पडनाशी जनेलांचें शट्टर्स बंद करून न्हिदूंक जाय आशिल्लें. सकाळी 7 पर्यंत परतून उजवाड!
म्हजे तीन आठवडे ह्या सुंदर परिसरांत आणि गौतम- राजी (भाचो आनी ताजी बायल) हांगेले प्रित आनी आदराचे सहवासांत कसो दीस गेल्लो कळूंकच ना. म्हजे मन भारावन गेल्लें. दरदिसाचे भोवंडीक बस, ट्राम व मेट्रोचे पास तिग्गांकय (म्हजी नणंद आनी तिचो घरकार) काडुन दिल्लें आनी आमी फांतोड्यार गांव पळोवपाक भायर वताले. वीक- एंड्स पिकनीक, बोट रेस, पार्कांत, जंगलांत, मोल्स वा हाॅटेलांत आमकां व्हरतालीं. अशें आमचे दीस खुशालेन गेले.
हांगचे लोकां वत पडतकीर तांगेले मिनी कपडे घालन सनबाथ घेंवचो आमका किचनांतले जनेलां देकून दिसप. चेरडूवं, व्हड सगळीं भायर येवन वताचो बरो फायदो घेतात. वर्साचे आठ म्हयनें उत्कट थंडी आसतना वताळ पळोवन भारी खोश पावतात हांगचे लोक, त्या निमतान गोंयचो धग्ग व वत ह्या लोकांक कित्याक आवडेंता म्हूण कळन आयलें.
हे हवेंत सुटसुटीत जाल्ली आमी! सकाळचे ह्या थंड गार वातावरणांत फिरुक वत्तालीं आनी हांगा भरपूर भोंवडी करतालीं. हांगचे एक प्रकारे घरां, घरा फाटल्यान व मुखार सुंदर आनी विंगविंगड फुलांचे बाग पळोवन मन आनंदी जावप. स्वछता व नागरी अक्कल मात्र आमकां ह्या लोका कडून शिकपाची गरज आस्सा, हें लक्षांत आयलें.
पांचवे तणाचे मळ
हॉलंड हो देश सुंदर कालव्या खातीर नामना आसा, अनेक अंतरराष्ट्रीय प्रवासी हांगाचे नौकायानाचो लाभ घेवन हॉलंडचे मनोहारी सुवात पळोवपाक वत्तात. रस्त्यांच्या दोनूय दिकान कालवां सुंदर सवणें आनी फुल्लान सुशोभित दिसपी. समुद्र पातळी पेक्षा सकयल हो देश. त्या खातिर व्हडले बांध बांदून, वेगवेगळे नालांत उदका वेवस्था करन सगळो देश पाचवो तणाचो माळ केल्ला. पयशिल्ले हिरवे हिरवे गायरान आनी तांत चरतले दश्ट-पुश्ट गोरवं पळोंवचेच एक गम्मत. ह्या खातीर हो देश दूध आनी चीज हाक्का नामनेचे आसा. हांगचे प्रत्येक खाद्यांत चिजाक प्राधान्य आसा.
सायकल सवारी
हांगा बस, ट्राम आनी मेट्रो रेलचे सुवीधा आस्सुन बी बहुतेक दादले, बायलो आनी शाळेक वत्तले चेरडूवं सगळी एका सायकलार बसून वतना पळयलें आसा! एक भुरगो फाटल्यान, दुसरो मदीं आनी तिसरी फुडें बास्केटांत! ऑफिसाक सूट- बूटांत लोक सायकलारीच वतात. ल्हान वयाची आवय कमीत कमी दोन ते तीन चेरडूवांक सायकलाचे बास्केटांत बसवन अथवा ट्रेमांत, बस्सांत वा मेट्रोर सायकल घेवन व्हरपी. डिज़ेलचे उणीव आस्तना, पर्यावरण नितळ दवरूक सायकल हें वाहन सगळ्यांत उणें खर्चाचे आनी उत्तम अशे म्हळ्यार लोक म्हाका पिशांत काडतलें की कितें?
म्युझियमचो प्रवास
एम्स्टरडेमांत वेगवेगळे म्युझियम आस्सत, तांत आम्मी, वेनगोग म्हळ्ळिलो युरोपचो एक उत्तम चित्रकार व पेंटराले म्युझियम पळयले. ज्यू लोकान राबचे गल्लींतुले एन्न फ्रेंन्च कुटुंबाचे घर पळोपाक गेलीं. एन्ने फ़्रेंक ही एक लहान चली आनी तिगेले कुटुंब जर्मनिचो हिट्लराले अत्याचाराक भिवन तांणी आपलो जीव वांचून घेवन लिपून राविल्लें घर आतां एन्ने फ्रेंक म्युझियम जाल्ला. एन्ने हिणें बरेयले डायरी संवसारीक नामनेची आत्मचरित्र जाल्या. तिगेले घरांत तिणें बरेयल्ले, व्यक्त केल्ले पंक्त्यो थंयचे घराचे वणतेर बरयलेले आस्सत. तांचे जिवीतांतले कठीण वरसां तांणी कशें हें घरांत जियेले हें दोळ्यान पळयले उप्रांत परिस्थितीची चड जाणीव जाली.
विंड मिल
ह्या देशांत आनी एक विशेष पळोंवपाचे वस्तु म्हळ्यार हांगचे पारंपरिक जावन आशिल्ले पवन- चक्की (विंडमिल्ल). हाचें इतिहासीक मोल समजून घेवन ताचें संरक्षण केला. हांगा रयिन व मुस न्हंयेर केन्नाय पूर येवन लोकांले व देशाचे विनाश जायत आसता, त्या वेळाक उदक पंप करपाक विंडमिल्लचे उपेग करन घेतात. तशेच भात कांडप, धान्याचे सोल काडप, जमनीचेर नांगरप इत्यादी कामाक विंड मिलाचे उपेग जाता. हालींच तांत्रिक विकास जाल्ला, लेगीत पोन्ने आसले तरी विंडमिल्लाचे राखण डच लोक करत आस्सत हें कौतुकास्पद आस्स.
एम्स्टरडेम सेंटर
एम्स्टरडेम सेंटर हो शाराचो गाभा जावन आसा. प्रवासी लोकांले गजबज बारा म्हयने हांगा आसता. सुंदर नालें, तांत लोकांक फिरायतल्यो तारवां हो हांगचें सुंदर दृश्य. एकाच रस्त्यार ट्रेम, बस, कार, सायकल आनी रस्ते हुपून वत्तले लोकां पळोपाक दोन दोळें पुरो पावना. नितळ रस्ते, लोकांले शिस्तेचो वेवहार पळोवन आमचे देशांत ह्याचो उणाव कित्याक आस्सा अशें एक व्हडलो प्रश्न मनांत येवन गेलो. हाका कारण जोरान वाडी जनसंख्या व्हय!
हांगा नाना प्रकारचे वस्तु आनी ह्या देशाचे स्मरणिका- विंडमिल्ल्स, लाकडी बूटं, टुलिप्स, घराचे नमूने, सुंदर व आकर्शक रंगांतुले मेणवात कपडे इत्यादि अंतराष्ट्रीय पर्यटकां खातिर प्रदर्शन केले आसा.
एमस्टरडेम चौक
एम्स्टरडेम स्क्वेरचे आसपास सुंदर इमारत्यो आस्सत. तांत मेडम तुस्साड हिगेले म्युझियम पळोपाक गेल्लें.जगाचे प्रतिष्टित लोकांले मेणाचे मनुश्याकृतींत हुबेहुब केल्लेले बावले पळोवन चकीत जाल्ली आनी कौतुकय दिसलें. तातूंत महात्मा गांधीचो पुतळो आसा. ह्या स्क्वेरार वेगवेगळे कलाकार तांगेली कला दाखवन लोकांगले मनोरंजन करतात.
लोकां घोड्या-गाडयेर बसून शाराची सैर करतना पळयले. हांगा कुशीक डच इस्ट इंडिया कंपनीचे इमारत पळोवन, इतले ल्हान देशांन महासागर पार करन आशिया, मुखेलतायेन भारतांत वेपार करचे हेतून येवन मागीर वसाहत स्थापन केल्लेलो उगडास करन घेतलो.
आनंदी डच लोक
युनिसेफ़ ह्या संयुक्त राष्ट्र मंडळाचे चेरड्वांले विकासा खातीर काम करचे संस्थेंन तयार केलेल्लो रिपोर्टांत डच लोक खुशाली आनी आनंदी आस्तात अशें हांव वाचिल्ले. हांगा येवन लोकां पळोवन व्हय अशे खात्री पटली. नंतर कळ्न आयिल्ले की कुटुंब नियोजन म्हळ्ळिले प्रक्रिया हांगा ना. चड चेरडूंव आसल्यार इन्कम टॅक्स ना व सरकार तांगेले सर्व शिक्षण, भलायकी हाची जबाबदारी घेता. हांगचे सरकाराक देशाचे जनसंख्या वाडवचें आसा. मुखेलतायेन चेरडुवांचेर कसलोय प्रकारचो दाब ना. स्पर्धेचो दगंला थावन हांगची चेरडूवं भायर आस्सत, त्या खातीर आनंदी आस्तात. सामान्य डच मनीस आपल्याक पुरो तितली पगार मेळ्यार तातूंच संतृप्त आसतात. कौटुंबीक सुखाक डच खूप महत्व दिवप हो हांगचौ मंत्र. पूण हांगा राबून व्हय दिसलें.
मनरिजवणेची सुवात
काॅर्पोरेट जगांत सुद्दां डच्च मनीस वयरचे पगार अथवा वयरचे हुद्याक धडपड करतलो न्हय. बौद्ध धर्माचो न्हय, तरीही गौतम बुद्धालो मार्ग ताणी वेंचला आस्सू येता! ‘चड आशा केल्यार चड दुकां’ हो बुद्धालो उपदेश डच्च लोकान समा अर्थ करन घेतला म्हणयेद! जे आस्स तांतूच तृप्त आसात ताका लागून डच लोक खुशाल व संतृप्त आस्तात अशें थंय राबिल्ले भारतीय लोकांलें मत. बरें न्हय? स्पर्धा ना, तक्लिक त्रास ना त्या निमतान सर्वव्यापि जावन आसपी टेन्शन हांका ना!
(लेख कारवारी कोंकणींत आसा.)
सुषमा आरूर
9740399995
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
