भांगरभूंय | प्रतिनिधी
अशें म्हणटात, शिक्षकांचे, पालकांचे संस्कार भुरग्यांचो फुडार घडयतात. ह्याच सपनाक आकार दिवपाक बार्देसांत शिवोलेच्या गांवसोवाड्यार खासा चलयां खातीर होली क्रॉस शाळेची थापणूक जाली. ह्या वर्सा हे शाळेक णव्वद वर्सां पूर्ण जातात. ह्या दबाजीक खिणाचो आनंद घेवपाक देश- विदेशांतले धर्मगुरू, माद्री, वाड्या वयले नागरीक, विद्यार्थी शाळेच्या प्राकारांत एकठांय जाल्ले.
1933 वर्सा मदर क्लाउडीन एशिनियर आनी फादर पिटर मोमेड हांचो दिश्टावो घेवन सिस्टर मार्था इजाबेल, टेक्ला आनी एलिजाबेथान शिवोलच्या सैमान नटिल्ल्या भुंयेर आपलीं पावलां दवरलीं. गांवसा वाड्यार एके शाळेची निर्मणी करची ह्या एका पवित्र हेतून. तांची ही कल्पना वाड्या वयल्या लोकांनी उखलून धरली. शिवोलच्या गांवांत, आपल्या वाड्यार शाळा आसप ही प्रतिश्ठेची गजाल. कोणाचीच आडकाठी नाशिल्ली. वाड्या वयल्या जाणट्या लोकांनी एकमतान मजत करपा खातीर हात मुखार केले. मदर बियाट्रीस आनी सिस्टर झिता आल्मेदाच्या पालकांनी आपली सुवात तांकां दान केली. आज होली क्रॉस शाळा हेच सुवातेर आपले गत जिणेचो उर्बेभरीत इतिहास सांगत आनी आपल्या पुर्वजांचो उगडास करीत ताठ मानेन उबी आसा. जात- पात- धर्म विसरून गांवसो वाड्या वयल्या दर एका ल्हान- व्हड मनशान शाळा बांदपाचो संकल्प केलो. अशें सांगतात, वाड्या वयल्या दर एका घरांतल्यान मजत आयली. कोणें पयशे, वस्तू दिल्यो तर कोणें भांगराच्या रूपान मजत केली. जांका पयशे दिवपाक जमलेना ताणीं माथ्यार चिरे घेवन श्रमाचें काम केलें. खूब कश्टान आनी एकवटाच्या बळार होली क्रॉस शाळेची निर्मणी जाली. व्हिक्टर सांतान फेर्नांडीस आनी धर्मगुरु डॅमियन फेर्नांडीस हांच्या मुखेलपणाखाला शाळा बांदपाच्या पवित्र कार्याक सुरवात जाली. माद्रींक फकत शाळा बांदून दिवपाचें काम ताणीं केले ना तर तांची जीण बरी चलची म्हूण सगल्या तरेच्यो सुविधा तांच्या खातीर उपलब्ध करून दिवपाचें थारायलें.
1933 वर्साच शाळेची इमारत पूर्ण जाली. ‘होली क्रॉस चलयांची शाळा’ अशें तिका नांव दिलें. चलयांचें हीत पळोवपी, चलयांक शिक्षण दिवपी ही बार्देसांतली पयली शाळा. 1940 वर्सा मुंबय म्हाविद्यालया कडल्यान मान्यताय मेळ्ळे उपरांत मदर झेव्हेरिया धावेची पयली बॅच धाडपाक यशस्वी जाली. ते पयले बॅचींतली सिस्टर रोज आनी एग्रिडा फेर्नांडीस बऱ्या अंकांनी पास जाल्यो. ताणीं शाळेचें नांव वयर काडलेंच, त्याच बराबर शिवोले गांवाचें नांव अज्रंवर केलें. शाळेची पयली विद्यार्थिनी सिस्टर रोजान 1946 ते 1948 वर्सा हे शाळेची मुख्याध्यापिका म्हूण भार सांबाळ्ळो. गोंयांतली ही पयली शाळा जंय ‘होम सायन्स’ हो विशय घेवन विद्यार्थिनी पास जाल्ल्यो.
काळ बदलत गेलो. शाळेच्या नेमांत कांय सुदारणाय जाली, वाड्या वयल्या चलयां खातीर शाळा जाली, पूण चले भुरग्यान खंय शिक्षण घेवपाचें? गरज म्हूण आठवी मेरेन चल्यांक प्रवेश दिवपाक सुरवात केली. पूण, मुखा वयले शिक्षण घेवपाक भुरग्यांक घेवन सर्गेस्त सि. मारीतेरेज आनी मुख्य क्लार्क मेरी डी क्रुजाक खूब धांवपळ करची पडटाली. ती अडचण पळोवन माद्रिनी शाळेंत चल्यांक आसपावन घेवपाचें थारायलें. अशे तरेन एलिस्टर मिरांडा, मारिओ फेर्नांडीस, सिसेरिया डी सौजा सारक्या चल्यांक पयल्या बॅचितल्यान पास जावपाचो मान मेळ्ळो. सांगपाक खोस भोगता एलिस्टर मिरांडा ‘गोमंतक टायम्स’ ह्या इंग्रजी नेमाळ्याचो ‘संपादक’ जालो. जेन्ना चल्या- भुरग्यांनी ह्या शाळेंत प्रवेश घेतलो तेन्ना सावन ही शाळा ‘होली क्रॉस शाळा’ म्हूण नामनेक पावली.
शाळेचो आराखडो तयार जालो. पूण अजूनय भुरग्यां खातीर गरजेच्यो सुविधा करून घेवपाची गरज आशिल्ली. मदर जोजफीन आनी मदर लॉरेटान आर्थिक मजत मेळोवपा खातीर खूब यत्न केले. देवभावार्थी माद्रींक मजत मेळळी बी.
1983 वर्सा होली क्रॉस शाळेन भांगरा उत्सव मनयलो. 1993 वर्सा हिरक महोत्सव मनयलो. 2008 वर्सा अमृत महोत्सव आनी अंदूं वर्सा शाळेक 90 वर्सां जालीं. हे चारूय उत्सव मनोवपाची संद म्हाका हे शाळेन दिली. हांव हे इतिहासीक शाळेची शिक्षिका, हें सांगतना म्हाका भाग्यवान समजतां. 90 वर्सां जे शाळेन भुरग्यांक शिक्षण दिलें, बरो नागरीक जावन भोवपाक तयार केले ते शाळेची हांव शिक्षिका, हाचो म्हाका अभिमान दिसता.
होली क्रॉस शाळा पुस्तकी गिन्याना बरोबर भुरग्यांचे जिणेक आकार दिता. तांचेर देवाचेर भावार्थ दवरून मनीसपणान वागपाचे संस्कार करता. आज आमचे विद्यार्थी वेगवेगळ्या मळाचेर उंचेल्या हुद्द्याचेर काम करतात. खेळाच्या मळार आमची भुरगीं राष्ट्रीय तशेंच आंतरराष्ट्रीय खेळांत वांटो घेतात. यशाची येदी व्हडली तेंगशी गाठून लेगीत, आमच्या भुरग्यांक शाळेंत शिक्षकांनी दिल्ल्या संस्काराची याद आसा. टिचर तुमी दिल्ल्या देखी खातीर तुमी म्हाका बरो मनीस केलो म्हूण आज हांव येद्या व्हडल्या पगाराची नोकरी करतां, अशें जेन्ना विद्यार्थी सांगता तेन्ना आमकां मळबभर खोशी जाता.
मडगांवच्यान हांव बारदेस म्हालांत पावलें. लोक अनवळखी, भाशा वेगळी, उलोवपाची तरा वेगळी पूण जेन्ना जेन्ना म्हाका पालक संघाच्या बसकेंत कोंकणी उलोवपाची संद मेळ्ळी तेन्ना लोकांनी म्हजे भाशेक उखलून धरलें. हेच भाशे खातीर पालकांचे आनी म्हजें नातें वाडलें. गांवच्या लोकांचो मोग, ताणीं दिल्लो मजतीचो हात आनी गांवचे धुवेचो मान हे खातीर हांव गांवांत भरसून गेलें.
आमच्या सारक्या शिक्षकांक शाळेन खूब कितें दिलें. आमी संवसारी मनशां, आमकां संवसारांत आडमेळीं येतालीं. शाळा काय आमचो संवसार असो प्रस्न येतालो. तेन्ना सदांच हे शाळेच्या माद्रींनी आमकां मजतीचो हात दिलो. घरा कडेन भुरग्यांक पळोवपाक कोण ना तेन्ना शाळा आमची क्रेश म्हळ्यार पाळणाघर जाली. पालक जावन आमच्या भुरग्यांचो सांबाळ तीच करताली. आमी वेवस्थीत शिकयतात वो ना हाचेर माद्रींनी नदर दवरलीच, ते भायर आमचो संवसार बरो चलता वा ना हेंय बारीकसाणेन पळयलें. म्हाका याद जाता आमी घर बांदपाक सुरवात केली. एकट्याचो पगार बँकेंत हप्ते भरपाक वतालो. म्हज्या घरकाराक म्हजी मुख्याध्यापिका सिस्टर फ्लोरा म्हणपाक लागली, ‘इतल्या थोडया पयश्यांनी तुमी कसो संवसार चलयतात. म्हज्या भावान म्हाका पयशे धाडल्ल्यात. हांव तुका ते दितां. भुरग्यांक कांयच उणें पडूंक दिवूं नाका.’ आज त्या दिसाची याद जातकच काळीज भरून येता. हें सगलें शक्य जाता, जेन्ना आमी एकमेकांचो मोग करतात तेन्ना.
म्हजे खातीर शाळा म्हणल्यार मंदीर. देखून थंय वावुरतना शाळेचें काम आपलें घरचें दिसलें. शाळेतली भुरगी म्हजी आपलीं दिसलीं तांचें सुख- दुख, तांच्यो अडचणी आमच्यो दिसल्यो. मुख्याध्यापिका, पालक आनी शिक्षक मेळून आमचो व्हडलो घराबो तयार जालो. शाळेचें नांव वयर येवचे हें एकूच सपन. होली क्रॉस शाळेक पयलें इनाम मेळ्ळें वा शाळा जिखली हें आयकून आमी भुरगी जावन नाचून खोस उक्तायल्या. म्हजी पयली मुख्याध्यापिका सिस्टर मारीतेरेज. ‘माय चायल्ड’ म्हूण तिणें मारिल्लो उलो आज लेगीत कानांत साद घालता. मोगाळ माद्रींच्या सहवासांत वावुरताना दिसतालें, खूब खूब कितें शाळेक दिवचें, भुरग्यांक भरभरून मोग दिवचो. रिटायर जावन आयज धा वर्सां जालीं, पूण आज लेगीत मेग्नेटा भशेन शाळा आमकां ओडून व्हरता. जो मेरेन आंगांत शक्त आसा तो मेरेन ह्या होली क्रॉस मंदिराची सेवा करची, अशें मना पासून दिसता.
हांवें ज्या विद्यार्थिनीक शिकयले ती म्हजी मुख्यध्यापिका जाता. तिच्या हाता सकयल वावुरपाचें भाग्य थोड्याकूच मेळटा, तें हांवें अणभवलां. आज सिस्टर ज्युली मुख्याध्यापिका म्हूण शाळेचो कार्यभार सांबाळटा, ती म्हजी विद्यार्थिनी म्हूण सांगपाक म्हाका अभिमान भोगता. तिच्याच कारकिर्दीत प्राथमीक शाळेच्या व्हड इमारतीची निर्मणी जाली. सिस्टर ज्युलीची म्हाका खूब अपुरबाय करीनशी दिसता. मान बागोवन तिच्या कार्याक नमस्कार करीनशे दिसता.
शाळेची याद जातकच आपसूक आशिर्वादाची उतरां भायर सरतात. म्हज्या मोगाळ होली क्रॉस शाळे, धाय दिकांनी तुजे नांव अजरामर जावूं, हे शाळेच्या आंगणांत भुरग्यांचो फुडार परजळीत जावूं.
कुसूम हरीष अग्रवाल
शिवोली
9860207976
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
