म्हजो पत्रकारितेचो श्री गणेशः

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

ह्या सगळ्या गजालींचो उगडास मनांत घर करून रावला. हे संस्थेच्या उक्तावणाचे कार्यावळीचें वृत्तांकन हें म्हजे पत्रकारितेच्या नव्या मळावयले पयलें पावल. तेन्ना कोणाक (म्हाकाय बी) खबर नासले की हांव पत्रकार म्हणून मुखार येवन वावुरतलों.

अामी वांगडी आनंद सावंत, देऊ गांवकार, गुरू, मयेचो म्हादेव, चंद्रकांत, आनी हेर 1967 वर्सा सातवेंत दिवचलच्या अवर लेडी ऑफ ग्रेस हायस्कुलांत शिकताले, तेन्ना आमकां अमृत कांसार सर इंग्लीश विशय शिकयताले. शिस्तीचे कडक पूण भुरग्यांचेर मनाकाळजा सावन मोग करपी. सगळ्यांचे आवडटे सर. पुणेच्यान वकिलीचें शिक्षण घेवन दिवचले आयिल्ले. भितुल्ले पेठेंत तांणी आपलें ऑफीस सुरू केलें. चड करून 1974 सालांत. आमी वांगड्यांनी सराची भेट घेतली. खूब पोरण्यो गजाली जाल्यो.
अशेच एक दीस आमकां वांगडा घेवन ते धबधब्या मेरेन चलत गेले. वाटेंत तांणी पुणे शारांतल्यो मराठी भाशा आनी साहित्य चळवळी विशींच्यो खबरो आमकां सांगल्यो. दिवचले आमी अशी एक समाजीक, साहित्यीक मळार वावर करपी संस्था काडुया अशी तांणी सुचोवणी केली. आमी तयारी दाखयली.
भितुल्ले पेठेंतल्यान येतना तांणी घरांच्या माळयांची ल्हान जनेलांची खबर केली. फादर आंतोनी परेरा त्या लोकांक म्हणटालो, जनेलां मोठी करात रे, भायले सगळे सारकें पळयात. तांच्या म्हणपाचो उद्देश आशिल्लो, व्हडले नदरेन जग पळयात. ही गजाल सांगून सरांनी म्हळें की आमी लोकां मदीं समाजीक जापसालदाकीची जागृताय हाडूंक मुखार येवया. ते नदरेनूय संस्थेचो वावर वाडोवया.
‘विविध कला उत्तेजक मंडळ’ ह्या नांवान संस्था काडपाचें सगळ्यांनी थारायलें. उक्तावणाची कार्यावळ थारली. ‘गोमंतक’ दिसाळ्याचे संपादक माधवराव गडकरी हांकां मुखेल सोयरे आनी तांचे संत ज्ञानेश्वरीचेर भाशण, दबाज्याची यजमानकी दिवचलचे साहित्यीक जयवंतराव सरदेसाय हांकां दिवपाचें थारलें.
संस्थेच्या वावुरप्यांच्या गटांत मराठीचे शिक्षक रामनाथ देसाय, म्हजे इश्ट रामचंद्र गर्दे, तशेंच आनंद सावंत, देऊ गांवकार, पुष्पा फडके, प्रतिभा तिळवे आनी हेर कांय जाण सुरवातीक आसले. दिवचले तेन्ना पेपरांत (दिसाळ्यांत) बातम्यो दिवपी खबरेकार नासले. ताका लागून हांवेंच उक्तावणाच्यो बातम्यो ‘गोमंतक’ आनी ‘नवप्रभा’ ह्या दिसाळ्यांत उजवाडाक हाडपाक दिल्यो. हांव तेन्ना धेंपे कॉलेजांत इंटर सायन्साच्या वर्साक शिकतालों.
थारल्या दिसा कार्यावळ जाली ती दिवचलच्या नगरपालिका सभाघरांत. म्हाका सारकी याद आसा, अॅड. सरदेसाय हांणी आपल्या उलोवपांत ज्ञानेश्वरी हो ग्रंथ जाणत्या लोकांनी म्हातारपणांत मुजरत वाच्चो अशें आवाहन केलें.
मुखेल उलोवपी गडकरी हांणी हो मुद्दो खोडून काडीत सांगलें, ज्ञानेश्वरीचें वाचन तरणाट्यांनी करपाची गरज आसा. त्या ग्रंथांतलें तत्वज्ञान तरणाट्यांनी समजून घेवन, आपणावचें देखून तांची जीण बेसबरी जावपाक मदत जातली.
ज्ञानेश्वरी ग्रंथाचो व्हडलेपण, संत ज्ञानेश्वरांची भाशेची ताकद कितकी व्हड आसा तें सांगून गडकरी हांणी म्हणलें, “700 वर्षे उलटून गेली तरी ज्ञानेश्वरी पारिजातका सारखी ताजी टवटवीत आहे!”
संस्थेच्या उक्तावण दबाज्याक लोक व्हडा संख्येन हाजीर आसले. ताचे दुसरे कारण म्हळ्यार पत्रकार संपादपी माधवराव गडकरी हे सिद्धहस्त, निर्भीड पत्रकार आसले तशे पट्टीचे वक्ते (उलोवपी) आसले.
आमचे संस्थेची उक्तावणाची बातमी हांवें बरोवन पणजे व्हरून ‘गोमंतक’च्या ऑफिसांत संपादका कडेनूच दिली. हांव त्या तेंपार बरयल्ले ‘ललीत निबंध’ दै. गोमंतकात उजवाडाक आयिल्ले. पुरवणी संपादक वामन राधाकृष्ण, चंदू कासकर आनी हेर कांय जाणा वांगडा वळख आसली.
‘नवप्रभा’ दिसाळ्याकूय आमचे संस्थेची बातमी दिली. दुसरे दिसा हांवें बरोवन दिल्ल्यो बातम्यो दोनूय दिसाळ्यांनी उजवाडाक आयिल्ले पळोवन म्हाका खोस भोगली. बातमीदार म्हणून म्हगेलो तो पयलोच यत्न आसलो. मुखार कांय फावटीं आमी महाराष्ट्र परिचय केंद्राचे मुखेल अधिकारी प्रभाकर भुसारी हांच्या जोड पालवान आमचे संस्थे वरवीं साहित्यीक व्याख्यानां, मेळावे घडोवन हाडले. हांव कांय दीस गोमंतकांत बातम्यो बरोवन दितालों. संपादक गडकरी हांणी म्हाका बातमीदार म्हणून नेमता अशी ऑफर दिली. पूण हांव त्या वेळार कॉलेजांत सायन्स विभागांत शिकतालों. सकाळीं लॅक्चर आनी सांजे प्रॅक्टिकल्स. मागीर शांतादुर्गा हायस्कुलांत आमकां मराठी शिकोवपी रामनाथ देसाय हांचें नांव हांवें गडकरी हांकां सुचयलें.
गडकरी हांणी आमकां खूब तेंको दिलो. ‘विवीध कला उत्तेजक मंडळ’ ह्या नांवांतलो ‘विविध’ ह्या शब्दांची गरज ना, देखून ‘कला उत्तेजक मंडळ’ ह्या नांवान ही संस्था मुखार आयली. 1974-84 ह्या दशकांत माधवराव गडकरी आनी प्रभाकर भुसारी हांणी मराठी साहित्याचो वावर गोंयभर पसरयलो. डॉ. ग. ब. ग्रामोपाध्ये, डॉ, प्रल्हाद वडेर, डॉ. रवींद्र घवी, विनायक नाईक, वामन राधाकृष्ण हेर कांय जाणांचो ग्रूप एकठांय हाडून हो वावर नेटान मुखार व्हेलो. 1978 सावर्डें, 1980 दिवचले, 1982 मंगेशी अशी गोंय राज्य पांवड्या वयली मराठी साहित्य संमेलनां, गोमंतक साहित्य सेवक मंडळाच्या पालवान यादींत उरपा सारकी थारली.
महाराष्ट्रांतल्या नामनेच्या मराठी लेखक, कवी, साहित्यीक, गायक, व्याख्याते हांच्यो खासा कार्यावळी घडोवन हाडपाक गडकरी हांचें मुखेलपण म्हत्वाचें आसलें. ‘कला उत्तेजक मंडळ’ हे संस्थेक अश्यो बर्‍योच कार्यावळी घडोवन हाडपाची संद मेळ्ळी. त्या तेंपार मराठी साहित्याची आवड आशिल्ले डॉ. पुंडलीक खांडेपारकार हे दिवचलचे नगराध्यक्ष आसले. तांणीय खूब पालव दिलो.
ह्या सगळ्या गजालींचो उगडास मनांत घर करून रावला. हे संस्थेच्या उक्तावणाचे कार्यावळीचें वृत्तांकन हें म्हजे पत्रकारितेच्या नव्या मळावयले पयलें पावल. तेन्ना कोणाक (म्हाकाय बी) खबर नासले की हांव पत्रकार म्हणून मुखार येवन वावुरतलों. जण एकल्या मनशाचें सपन एक आसता तशेंच घडटा अशें ना. जो – तो ज्या मळार वचपाचो आसता थंयचीं ताचीं पावलां मुखार पडत वता कांय वेळार ताका जाय म्हणून जाल्या कांय वेळार दैवयोग म्हणून.

रमेश सावयकार
9637748974