व्हडली दिवाळी

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आयज सावन तुळशीचें लग्न लावपाक सुरवात जातली. ते निमतान विशेश लेख

कार्तिक शुद्ध दुवादशीक तुळशीचें लग्न लावपाची प्रथा पुराण काळा सावन आसा. हे तिथीक चातुर्मास सोंपता. भगवान विष्णूचें कृष्णावतारांत तुळशी वांगडा लग्न लायतात. हे परबेक वैदिक, धर्मशास्त्रीय नदरेंतल्यान व्हड म्हत्व आसा. व्हडली दिवाळी, देव- दिवाळी अश्या नांवांनीय हो सण मनयता. आयज शेनवारा 5 नोव्हेंबराक तो आसा.
पद्मपुराणांतले कथे नुसार तुळस ही महालक्ष्मी स्वरुप देवता. तिचें पयलीचें नांव वृंदा. जालंधर ह्या दैत्याची ती बायल. जालंधरान देवांक त्रास दिवन हैराण केल्ले. तेन्ना सगल्या देवांनी भगवान विष्णू कडेन धांव घेवन जालंधरा पसून रक्षण करपाची मागणी केली.
वृंदा ही पतीव्रता आशिल्ली. घोवाचें रक्षण करपाची विनवणी तिणें विष्णू कडे केली. भगवान विष्णून जालंधराचें रुप घेतलें आनी तो वृंदाचो घोव जावन तिचे वांगडा रावलो. वृंदाक हें सत्य खबर नासलें. पूण, झुजार गेल्ल्या जालंधराक मरण आयलें, तेन्ना विष्णून आपणाक फटयलें ही गजाल वृंदाच्या लक्षांत आयली. तिडकून तिणें विष्णूक भिरकटावन जमनीर आपटलो. विष्णू फातराच्या रुपांत थंयच उरलो. ताकाच ‘शालीग्राम’ म्हूण वळखतात. उपरांत विष्णून वृंदाक तुळशी वनस्पतीचें रुप दिवन पुनर्जल्म दिलो. दरवर्सा तुजे वांगडा लग्न करतलों अशें वचनूय दिलें. तेन्नाच्यान दर वर्सा कार्तिक एकादस ते पुनवे मेरेन हिंदू भौस थाटामाटान तुळशीचें लग्न लायतात.
तुळस ही पवित्र मानल्या. जांच्या घरांतल्या वृंदावनांत तुळस आसा थंय आपूण आसतां, अशें प्रत्यक्ष कृष्णान सांगलां. तुळशीची पूजा करप, प्रदक्षणा घालप, सांजे दिवो लावप अशा पद्दतीन बायलां तुळशीची म्हळ्यार महालक्ष्मीची आराधना करतात. देवी अखंड सौभाग्य, धन- दौलत बायलांक मेळोवन दिता, अशी श्रद्धा आसा.
तुळशीच्या लग्ना निमतान वृंदावनाक रंग दिवप, माळो घालप, तुळशी शेजरा आंवळो, चिंच, उशीकांडो रोंवप, दिण्याची बडी रंगोवन वृंदावनांत पुरप असो थाट आसता. बायलां एकादस आनी दुवादस अशे दोन दीस उपास करतात. दुवादशीक तुळशीची पूजा, सौभाग्यलंकार आनी दनपारां महानैवेद्य दाखोवपाची प्रथा आसा. सांजे उसरां तुळशीचें लग्न लागता. पुरयत धर्मीक विधी करुन तुळशीचें बाळकृष्णा वांगडा लग्न लायता. धंयाचे, गोडाचे, सादे फोव नैवेद्य म्हूण दाखयतात. बायलां तुळशी मुखार जोडवीं पेटयतात. (केळींच्या गब्यांत तेल घालून वातीच्यो जोडी पेटयतात). अशे तरेन तुळशीचें लग्न भोवतेक सगले हिंदू लोक भक्तीभावान करतात.

रमेश सावयकार
9637748974