भांगरभूंय | प्रतिनिधी
अमेरिकेंतल्या एका शाळेंतल्या एका भारतीय आवयच्या अणभवा विशी हांवें समाज माध्यमार एक लेख वाचलो आनी दोन शिक्षणीक वेवस्थेचो मनांत विचार आयलो. पयलो अणभवांतल्यान शिकप हाचेर चड भर दिल्लो आनी दुसरो परिक्षेंत मेळपी टक्केवारींत पालकांच्या अपेक्षांनी आडखळून पडिल्ल्या पालकांची मानसीकताय. हांवें वाचिल्ल्या त्या लेखांत अमेरिकेंतले शाळेंत भुरग्याक प्रवेश दिले उपरांत शिक्षकांनी एका भुरग्याच्या पालकांक स्पश्टपणान सांगलें, “शिक्षणीक मळार भुरग्याक कसो घडोवपाची ही जापसालदारकी आमची; पालकांनी भुरग्यांच्या दीसपट्ट्या अभ्यासांत हस्तक्षेप करचो न्हय.” भुरग्याक कितें समजलां आनी कितें समजूंक ना हाचेर शिक्षक नियंत्रण दवरतले. आमचे कडेन चित्र मात वेगळें. “फाल्यां चांचणी आसा?”, “प्रकल्प जाला?”, ” रेखाटण खंय आसा?” हे प्रस्न शाळेंतल्या शिक्षकां परस घरांतले पालक चड विचारता. केन्नाय, पालक स्वता “गृहपाठ वेवस्थापक” आनी “प्रकल्प तज्ञ” जातात.
हाचो फाटलो हेत भुरग्यांनी बरो अभ्यास करून परिक्षेंत चडांत चड टक्केवारी मेळोवचो असो आसता. लेखांत नमूद केल्ल्या परिक्षा पद्दती विशीं: अमेरिकेंत परिक्षा खर वेळ मर्यादा आशिल्ल्या थारावीक तारखेक घेनात.परिक्षा घेवचे आदीं भुरग्यांची अभ्यासाची पातळी आनी मानसीक स्थितीचेर आदारून ताचें मुल्यांकन करतात. भारतांत मात परिक्षा कॅलेंडरा वयलो उत्सवा भशेन आसता. परिक्षेची एक थारावीक तारीख आनी मर्यादीत वेळ आसता, ताचे आदीं घरांतल्यान सुरू जावपी “उजळणी” उत्सव आसता. भुरगीं हे प्रक्रियेंत अभ्यासा वांगडा ताणूय घेवपाक शिकतात. अमेरिकेंत रावपी भारतीय पालकांचो दुसरो अणभव. तांणी आपल्या ल्हान भुरग्याक शाळेंत घाले उपरांत परिक्षेच्यो तारखो लागीं पावल्यो तरी परिक्षेचें वेळापत्रक मेळूंक नाशिल्ले, तशेंच भुरग्याक कितें शिकपाक जाय हाचीय म्हायती दिवंक नाशिल्ल्या कारणन तेन्ना तांचो हुस्को वाडलो तेच अवस्थेंत पालक शाळेच्या मुख्याध्यापकाक मेळ्ळे तेन्ना “पालकांनी भुरग्याचे परिक्षेंत वांटो घेवपाची गरज ना”. अशें ताणें शांतपणान समजायलें; “ताचो अभ्यास आतां शाळेची जापसालदारी ताका कितें खबर आसा आनी कितें खबर ना, हाचें मुल्यांकन शिक्षक करतले, आनी भुरग्यानी घरांत कसलोच अभ्यास करचो न्हय.” हें आयकून तांकां धक्को बसलो. कारण आमचे संस्कृतायेंत भुरग्यांची परिक्षा ही मुदलांत एके नदरेन पालकांचीय आसता. घरचे अभ्यासा खातीर दिल्ले क्राफ्ट प्रकल्प भुरग्यांक सांगिल्लीं चित्रां काडपाचो अभ्यास पालक पुराय करून दितात थळावी शिक्षण वेवस्था ही पद्दत मान्य करतात.
पालकांनी परिक्षे विशीं विचारलें तेन्ना तांकां जाप मेळ्ळी की “ताचे खातीर थारावीक तारीख वा वेळ ना, ताचे बदला वर्ग शिकपाच्या सत्रांत एका एका विद्यार्थ्याक दुसरे कुडींत व्हरून प्रस्न विचारतात, त्या खिणाक विध्यार्थी जाप दिवपाच्या मुडांत ना जाल्यार दुसरे फावटी मुल्यांकन करतात. ज्या विशयांत भुरगो जापो दिवंक शकना तें वळखून, त्या विशयांत रुची कशी निर्माण करची आनी भुरग्याक तीं समजून घेवपाक कशी मजत करची हाचेर चड लक्ष केंद्रीत करतात”. हें आयकून पालक अजापीत. उपरांतची घडणूक आनिकूय अजापीत करपी अशें म्हणटना सांगतात.
एक फावटी तांचो पूत शाळेंतल्यान रडत घरा आयिल्लो. कारण ताच्या इश्टांनी ताचें ‘ब्राऊन’ म्हूण भर वर्गात टिसींग केल्ले हें आयकून ताच्या आवय-बापायकय एक धक्को बसलो.
तांणी तांची कागाळ मुख्याध्यापका लागीं मांडली. सगलें आयकून ताणें सांगलें की ही तागेल्या भुरग्याची संवसारांतल्या लोकां कडेन वळख जावपाची निकटी सुरवात, तुमी ताची समजूत घालपाचो यत्न करचो न्हय, वा अजिबात भावनीक जावचें न्हय, विध्यार्थाक आनी तुमकांय हे मानसीक परिस्थितींत हाताळपाची गरज आसा, वर्गांत कितें करपाक जाय तें करपाक शिक्षक समर्थ आसात.” असो तांकां सल्लो दिलो. उपरांत मुख्याध्यापकान हे घडणुकेचो व्हडलो बोवाळ केलो ना. ब्राऊन म्हणून हिणयिल्ले त्या खाशेल्या भुरग्याची लेगीत समजूत घाली ना. ताणें टिसींग करप्याचेर राग उक्तायलो ना, समजवपाचो यत्न केलो ना.
मुखार कडक वत आशिल्ल्या गिमाच्या एका दिसा शिक्षकान वर्गांतल्या सगल्या भुरग्यांक सादे कपडे घालून येवपाक सांगून खेळाच्या तासा वेळार तांकां कपडे काडून सुर्याच्या उजवाडांत मैदानाचेर खेळपाक लायलें. सूर्याच्या खर वतान धवे भुरग्यांची कात तांबडी जावंक लागली. कांय जाणांच्या आंगार पुळेर आयलो कांय जाणंक पितामाचे चट्टे आयिल्ले भशेन आंग खरजोवंक लागले. पूण “ब्राऊन कातीचो” म्हूण ज्या भुरग्याचें टिसींग केल्ले ताचेर मात खर वताचो परिणाम जावंक ना.
उपरांत शिक्षकान भुरग्यांक वर्गांत बसयले आनी संवसारांतल्या हेर देशांनी हवामान कशें विंगड विंगड आसता, आनी सैमान थळाव्या लोकांक त्या विशिश्ट हवामानाक फावो ती कात-आनी रंग-कसो युक्त केला तें सांगलें.
आनी सैमानच ताका दिल्ल्या संरक्षणाक लागून हो ब्राऊन कातीचो भुरगो सुर्याच्या खर वताच्या त्रासांतल्यान कसो वाटावलो तेंवूय स्पश्ट केलें. सगलेच ताचे कडेन तोखणायेन आनी आदरान पळोवंक लागले. ताकाय आपल्या कातीच्या रंगाचें खाशेलेंपण कळ्ळें. उपरांत ताच्या रंगा विशीं ताका परतून केन्नाच कोणेंच टीस केलें ना. वयली गजाल लक्षांत घेतल्यार अमेरिकेंतले शिक्षक फक्त भुरग्यांक पुस्तकी वा शिक्षणीक गिन्यान शिकयनात, ती खऱ्या अर्थान पुराय बाळबुद्ध विकसीत करून तांकां कळनासतना फुडारांत संवसारांत मनीस म्हूण कसो वागचो हे नदरेंतल्यान आकार दितात. हाकाच रचणूकवादी शिक्षण म्हणटात. हातूंतल्यान आमकां कसली शिकवण मेळटा, ताचो विचार केल्यार अमेरिकन शिक्षक “कित्याक” आनी “कशें” ह्या विशयांचेर भर दितात. भुरग्यांक कातीच्या रंगा विशीं टीस केल्ले घडणुके उपरांत शिक्षकान तांकां थेट अणभवांतल्यान शिकयलें- सूर्याचो उजवाड, कातीचो रंग, हवामान आनी सैम हांचे मदलो संबंद स्वताचेर प्रयोग करून दाखयलो.
शिक्षकान त्या भुरग्याक समजून ताचो रंग सैमा कडेन जोडलो तेन्ना ताचे भितर अभिमानाची भावना निर्माण जाली. ताचो परिणाम म्हळ्यार तो स्वताक सकारात्मक नदरेन पळोवंक लागलो. हाचे उरफाटें, उणे गूण मेळोवप, चुकी करप वा कितेंय करपाक कश्ट करपाचे प्रक्रियेक तोंड दितना भुरगे चड करून स्वताचेर दुबाव घेतात. आमचे शिक्षण वेवस्थेंत सुचोवण्यो चड करून फक्त “हें चुकीचें; करचें न्हय” अशें म्हणपाचेर येवन थांबता. हाताळणी अणभव दिवचे बदला स्पश्टीकरण दितात- आनी विद्यार्थ्यान प्रत्यक्षांत संकल्पना कितले मेरेन समजल्या हाचेर केन्नाच नदर मारिनात.
शिक्षणाचो उद्देश: अमेरिकन वेवस्थेंत शिक्षण म्हळ्यार फुडारांतले व्यक्तीक मुळावे शाळेंतल्या पांवड्यार आकार दिवप भुरग्याचो अणभव, विचार, मनोविकास करून आत्मविस्वास वाडोवप. भारतीय पद्दतींत ताचो अर्थ ‘येसस्वी परिणाम मेळोवप’ असो जाता- गूण, क्रमवारी टक्केवारी आनी सर्तीचेर लक्ष केंद्रीत करप. दोनूय पद्दतींनी शिक्षणीक नदरेंतल्यान आपलीं खाशेलीं बळिश्टपणां आसात. भारतांत घटमूट शिस्त, कामाची नीत आनी बौद्धीक क्षमता; हाचेर चड भर दितात, देखूनच आमचे विद्यार्थी संवसारीक पांवड्यार उत्कृश्ट कामगिरी करतात. पूण अणभवात्मक शिकप आनी भावनीक समजूत हांचे आंग घटमूट करपाची सुवात अजूनय रिती आसा. एके वटेन अणभवांतल्यान शिकपाचेर आदारिल्लें रचनावादी शिक्षण आसा आनी दुसरे वटेन परिक्षेचेर आदारिल्लें खर शिक्षण आसा. दोगांय मदीं समतोल दवरप ही खरी काळाची गरज. शिक्षण म्हणल्यार फक्त जापो लक्षांत दवरप न्हय तर प्रस्न समजून घेवप. ही जाणविकाय जितली वाडटा तितलेंच शिक्षण अर्थपूर्ण जाता.
निमाणें प्रस्न उरता: आमी फक्त भुरग्यांक शिकयतात काय समजून घेवन तांकां आकार दितात? ह्या प्रस्नाच्यो जापो मेळोवपाची तकलास भारतीय शिक्षण मंडळान घेवप गरजेचें आसा अशें म्हजें मत.
सुदिन वि. कुर्डीकार.
8275425404
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
