चड वाचात, उणें स्क्रोल करात!

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

तरणाट्यां खातीर ‘डिजिटल डिटॉक्स’ आव्हान

दिल्लो QR कोड स्कॅन करून ह्या उपक्रमांत वांटेकार जावन आपलो अणभव आमचे वांगडा वांटून घेयात. हातूंत वांटो घेवपी सगळ्यांक प्रमाणपत्र मेळटलें.

अामी अशा संवसारांत रावतात, जंय म्हायती एका खिणांत मेळटा. स्मार्टफोनाचेर कांय टॅप केलें की प्रस्नांक जाप मेळटा, आमी जगांतल्या खंयच्याय मनशा कडेनूय जोडूंक शकतात. तंत्रगिन्यानान जिवितांत बरे बदल हाडल्यात, हातूंत दुबाव ना. पूण ताणें आपले वांगडा एक नवें आव्हानूय हाडलां – सतत लक्ष विचलित जावपाचें आव्हान.
आमी जायते जाण आमचो दीस पडद्यार (स्क्रीन) पळोवनच सुरू करतात आनी सोंपयतात. नोटिफिकेशन्स, सोशल मीडिया अपडेट्स, ल्हान व्हिडिओ आनी दीसभर स्क्रोलिंगान आमच्या दिसांतलीं ल्हान-ल्हान अंतरां भरून उरतात. ह्या डिजिटल गर्दींत आमी एक म्हत्वाची संवय – ‘वाचन’ – ल्हवू ल्हवू कुशीक काडल्या.
वाचन म्हणल्यार फकत एक खेळ न्हय; तर तें गिन्यान, कल्पनाशक्त, सहानुभूती आनी वैयक्तीक वाड हांचें एक दार आसा. वाचन आमकां शांत जावपाक, खोलायेन विचार करपाक आनी अर्थपूर्ण रितीन संवसारा कडेन पळोवपाक शिकयता. कादंबरी आसूं, चरित्र, संशोधन लेख वा दिसाळें – वाचन आमची समजूत वाडोवन आमकां चिंतनशील व्यक्ती करता.
अभ्यासांतल्यान हें सिद्ध जालां की, वाचल्यार एकाग्रता वाडटा, स्मृती बरी जाता, शब्दसंग्रह वाडटा आनी ताण उणो जाता. विद्यार्थ्यां खातीर तें उच्च विचार आनी शिक्षणीक उत्कृश्टताय वाडोवंक मदत करता. वेवसायिकां खातीर तें आजीवन शिकपाचें साधन जाल्यार ज्येश्ठ नागरिकां खातीर तें मन सक्रिय दवरपाचो उपाय आसा. सादेपणान सांगपाचें जाल्यार, वाचन ही पिराय कितलीय आसूं, सगळ्यां खातीर एक मोलादीक संवय आसा.
आमी राष्ट्रीय वाचन म्हयनो (19 जून – 18 जुलय) पाळटात, तेन्ना आमचे वाचन संवयेचेर आनी डिजिटल संवसारांत आमी वेळ कसो घालयतात, हाचेर विचार करपाची ही एक बरी संद आसा. वाचन म्हयनो फकत पुस्तकांचो उत्सव न्हय, तर तो विचारपूर्वक शिकपाची आनी स्वताचो सोद घेवपाची याद करून दिता.
वाचन संस्कृताय वाडोवपाचे दिकेन एक पावल म्हूण, कुठ्ठाळेच्या सेंट जोसेफ वाझ कॉलेजीच्या ग्रंथालय विभागान, ‘भारतीय राष्ट्रीय डिजिटल ग्रंथालय’ (NDLI) हांच्या सहकार्यान, 1 जुलय दिसा राज्य पांवड्यावेलें ‘डिजिटल डिटॉक्स आव्हान’ घडोवन हाडटलें. हो उपक्रम तंत्रगिन्यानाक न्हयकार दिवपाक सांगना. आयच्या जोडिल्ल्या संवसारांत डिजिटल साक्षरताय गरजेची आसा. पूण, हें आव्हान भाग घेवप्यांक एक म्हत्वाचो प्रस्न विचारपाक प्रवृत्त करता: आमी तंत्रगिन्यानाचो वापर करतात, काय तंत्रगिन्यान आमचो वेळ वापरता?
डिजिटल डिटॉक्स चॅलेंज भाग घेवप्यांक सोशल मीडिया आनी हेर गरजे भयर डिजिटल विक्षेपां पासून कांय वरां खातीर लांब रावपाक आनी ऑफलायन कार्यावळींनी वांटो घेवपाक आपयता. सहभागी जावपी लोक भौतिक पुस्तक वाचप, ग्रंथालयाक भेट दिवप, कुटुंब आनी इश्टां वांगडा वेळ घालप, छंद जोपासप, योग-व्यायाम करप, सैमांत भोंवप वा स्वताच्या ध्येयांचेर विचार करप, अशीं कामां करूंक शकतात.
उपक्रमांतलो एक म्हत्वाचो भाग म्हणल्यार ‘फाॅलोअप सर्वेक्षण’. सहभागी कितलो तेंप डिजिटल प्लॅटफॉर्मां पासून पयस रावपाक पावले आनी ताच्या तांच्या मनाचेर कसो परिणाम जालो, हेर अणभव जाणून घेवपाचो यत्न तातूंत जातलो.
निमणें, हें आव्हान निर्बंधां खातीर न्हय, तर स्वताचो सोद घेवपा खातीर आसा. आमचीं बळगें आनी संवयी वळखल्यार, पड्ड्या पसून कांय वरां पयस रावप सोंपें जाता. आमी याद दवरूंया की, पुस्तकां आमकां प्रेरणा दिवपाची आनी रुपांतर करपाची खाशेली तांक दवरतात.
राज्य पातळीच्या डिजिटल डिटॉक्स चॅलेंजा विशीं चड म्हायती आनी सहभागा खातीर, सेंट जोसेफ वाझ कॉलेज, कुठ्ठाळी गोंय हांचे अधिकृत संकेतस्थळाक भेट दियात-: https://stjosephvazcollege.in/digitaldetox/ वा दिल्लो QR कोड स्कॅन करून ह्या उपक्रमांत वांटेकार जावन आपलो अणभव आमचे वांगडा वांटून घेयात. हातूंत वांटो घेवपी सगळ्यांक प्रमाणपत्र मेळटलें.
*”सगल्यांत व्हडलें तंत्रगिन्यान म्हणल्यार मनशाचें मन. ताका पड्ड्या पसून पयस विचार करपाक, कल्पना करपाक आनी वाडपाक वेळ दिवचो.”

मनाली आचार्य
9420689132