ज्येश्ठ गायक नट पं. प्रसाद सावकार अंतरले

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

पणजीः ज्येश्ठ गायक नट पं. प्रसाद सावकार (98, करंझाळें, पणजी) संवसाराक अंतरले. तांचेर निमाणे संस्कार बिरेस्तारा सकाळीं 10.30 वरांचेर जातले. तांकां पद्मश्री किताब मेळिल्लो. ते मराठी संगीत नाटकांच्या भांगरा काळांत लोकप्रीय गायक- नट आशिल्ले. ताचें मूळ नांव सांबप्रसाद रघुवीर सावकार. तांच्या मरणाक लागून कला मळार दुख्ख पातळ्ळां.
तांचो जल्म 14 डिसेंबर 1928 दिसा बडोदा (वडोदरा, गुजरात) हांगा जालो. तांचे घराणें मूळ म्हापशेंचें. तांचे बापूय रघुवीर सावकार स्वता एक नामनेचे गायक- अभिनेते, निर्माते आनी दिग्दर्शक आशिल्ले. तांचे कडल्यानच प्रसाद सावकार हांकां संगीत आनी अभिनयाचे पयले धडे मेळ्ळे.
प्रसाद सावकार हांचो रंगमाचये कडेन संबंद ल्हान पिराये सावन आशिल्लो. बाल कलाकार म्हणून तांणी ‘जिंजीहून सुटका’ ह्या नाटकांत बाल शिवाजीची भुमिका केल्ली. उपरांत पिरायेच्या सोळाव्या वर्सा तांणी माचयेर चड नेमान काम करपाक सुरवात केली. तांच्या कारकिर्दीची सुरवात तांच्या बापायचे नाट्य संस्थेतल्यानूच जाली.
बापाय कडल्यान संगीताचें मुळावें शिक्षण घेतले उपरांत तांणी जायत्या नामनेच्या कलाकारांच्या सांगातांत आपली गायन कुशळटाय आनीक वाडयली. पं. जितेंद्र अभिषेकी आनी निवृत्तीबुवा सरनाईक हांच्या संगीत परंपरांचो तांचेर खासा प्रभाव पडलो. तांचे कडेन ते गायन शिकले.

सुरवातेचीं गाजिल्ली नाटकां

प्रसाद सावकार हांणी मराठी रंगमाचयेचेर जायत्या अज्रंवर संगीत नाटकांनी काम केलें. ‘संशयकल्लोळ’, ‘सौभद्र’, ‘मानापमान’, ‘मृच्छकटिक’, ‘विद्याहरण’, ‘सुवर्णतुला’, ‘मंदारमाला’, ‘पंडितराज जगन्नाथ’, ‘जय जय गौरीशंकर’, ‘कट्यार काळजात घुसली’, ‘अमृत मोहिनी’, ‘अवघा रंग एकचि झाला’ ही तातुंतली कांय म्हत्वाचीं नाटकां.

गाजिल्ल्यो भुमिका

तांची “संशयकल्लोळ” नाटकांतली भुमिका खूब गाजली. “पंडितराज जगन्नाथ” आनी “सुवर्णतुला” ह्या नाटकांक लागून तांकां व्हड नामना मेळ्ळी. “कट्यार काळजात घुसली” (1967) नाटकांत तांणी सदाशिव ही भुमिका साकारली. ह्या नाटकांत तांचो संबंद वसंतराव देशपांडे, जितेंद्र अभिषेकी आनी पुरुषोत्तम दारव्हेकार हांचे कडेन आयलो.

नाट्य संगीतांत योगदान

प्रसाद सावकार हांचें नांव येता तेन्ना “घेई छंद मकरंद”,”जय गंगे भागीरथी” “नारायणा रमारमणा”, “सप्तसूर झंकारित बोले” सारकिल्लीं पदां उगडास जातात. तांच्या सुरेल, खणखणीत आनी स्पश्ट गायनाक लागून तें नाट्यसंगीत मोगींचें आवडीचे आशिल्लें. रंगमाचये वांगडाच तांणी मराठी चित्रपटांतय काम केलें. ‘संत गोरा कुंभार’ आनी ‘पेडगांवचे शहाणे’ हे तांचे गाजिल्ले चित्रपट.

पुरस्कार

संगीत आनी नाट्य मळार तांणी दिल्ल्या योगदाना खातीर तांकां भारत सरकारा कडल्यान पद्मश्री (2006) किताब मेळ्ळो. तशेंच महाराष्ट्र सरकाराचो जिणेंगौरव पुरस्कार, दीनानाथ मंगेशकर यादस्तीक पुरस्कार आनी हेर जायते भोवमान तांकां मेळ्ळे.
मराठी रंगमाची पुनरुज्जीवन करपाक प्रसाद सावकार हांचे योगदान खूब म्हत्वाचें मानतात. बाळगंधर्वांचे परंपरे उपरांत नाट्य संगीताक परतून लोकप्रियता हाडपाक प्रसाद सावकार, वसंतराव देशपांडे आनी जितेंद्र अभिषेकी हांणी मुखेल भुमिका साकारली.