भांगरभूंय | प्रतिनिधी
भावंडांनो,
इंग्रजां आड तिडकल्ल्या तशेंच 1857 च्या स्वतंत्रतायेच्या लडायेंत ‘मेरी झांसी नही दुंगी’ अशी गर्जना करपी झांशीची राणी लक्ष्मीबाई हांचें जिवीत म्हळ्यार फकत पराक्रमांची शौर्यगाथा नाशिल्ली तर शौर्य, स्वाभिमान, आनी त्यागाचे एक प्रतीक आशिल्लें. वीर, धाडसी लक्ष्मीबाईंनी बलिदान दिलें तो दीस आशिल्लो 18 जून 1858. तिच्या पुण्यतिथी निमतान तिच्या जिवितांतल्यो कांय म्हत्वाच्यो अविस्मरणीय अश्यो कांय घडणुको तुमकां सांगतां हां..
‘मनूची छबेली’
लक्ष्मीबाईचें भुरगेपणांतलें नांव मनू (मणिकर्णिका) पेशव्यांच्या आलाशिऱ्या खाला बिठुरांत नानासायब पेशवे आनी तात्या टोपे हांच्या वांगडा तिणें तलवार चलोवपाक, घोडो धांवडावपाक आनी नेमबाजीचें शिक्षण घेतलें. एका दिसा नानासायब आनी तात्या घोडे धांवडायतना नानासायब अचकीत घोड्यावेल्यान सकयल पडले. तेच वेळार मनूची नदर तांचेर पडली. तिणें कसलेंच भंय धरिनासतना आपलो घडो तांचे सरी धांवडायत नानासायबांक वाटायले. तिणें ते घडणुके वेळार दाखयल्ली कुशळटाय, चपळटाय पळोवन भोंवतणचे अजापले. तेच घडणुके वयल्यान सगळ्यांनी मनूचें नांव ‘छबेली’ अशें दवरलें.
मेरी झांसी नही दूंगी
गंगाधरराय राजाच्या मरणा उपरांत ब्रिटिश गवर्नर लॉर्ड डलाहौवजीन लक्ष्मीबाईचो पोसको भुरगो दामोदररायक वारासदार म्हूण न्हयकारलो आनी संस्थान खालसा म्हळ्यार डाकट्रीन ऑफ लॅप्स धोरणाखाला झांसी ब्रिटीश साम्राज्यांत विलीन करपाची घोशणा केली. ब्रिटिश अधिकारी मेजर एलीस हांणी हो हुकूम राणीक सांगलो तेन्ना स्वाभिमानी लक्ष्मीबाई राणी तिडकली. तिणें तिडकीनूच मेजर एलिसाक सांगलें ‘‘मेरी झांसी नही दूंगी’ (हांव म्हजी झांसी दिवची ना). भावंडांनो हीं लक्ष्मीबाईचीं फकत संवादरुपी उतरां नाशिल्लीं, तर तो ब्रिटिशां आडच्या झुजाचो एल्गार आशिल्लो.
‘‘किल्ल्या वयल्यान उडकी’’
1858 वर्सा सर ह्यू रोज हांच्या फुडारपणा खाला ब्रिटिश सैन्यान झांशीच्या किल्ल्याक रेवाडो घालो. राणी लक्ष्मीबाईन खूब दीस आपले कुशळटायेन आनी कळाशेन ब्रिटिश सैन्याक फुडो केलो. तांचे आड झुजत रावली. मात ब्रिटिशांनी फितुरी करून किल्ल्यांत रीघ घेतली, ही वेगळी गजाल. किल्ल्याक चारूय दिकांनी ब्रिटिशांनी रेवाडो घाल्लो तरीय राणी लक्ष्मीबाई फाटीं सरली ना. आपलो पोसको पूत दामोदराक फांटीक बांदून हातांत तलवार घेवन ती झूजली. आनी ब्रिटिश सैन्य फितुरीन किल्ल्यांत रिगलें तेन्ना मात तिणें दामोदराक घेवन ‘बादल’ ह्या घोड्यार बसून किल्ल्याच्या धडेवयल्यान सरळ सकयल उडी घेतली. ह्या वेळार बादल जखमी जालो आनी ते लढायेंत शहीदय जालो. पुणून लक्ष्मीबाई सुरक्षीतपणान किल्ल्याभायर पडली आनी परतून लढाये खातीर तयार जाली.
‘‘ग्वाल्हेर किल्लो जिखलो’’
झांशी सोडले उपरांत राणी लक्ष्मीबाई तात्या तोपे आनी रावसाहेबांच्या पालवान ग्वाल्हेराचे दिकेन गेलीं. ग्वाल्हेरचे राजा शिंदे ब्रिटिशांचे निश्ठावंत आशिल्ले. मात सैन्य रानी लक्ष्मीबाईचे देशभक्तीन प्रेरीत जाल्लें. कसल्याच व्हड संघर्शा बगर राणीच्या उतरांचेर अस्तित्वाचेर आनी तिणें मारिल्ल्या उल्याचेर ग्वाल्हेरच्या सैन्यान ब्रिटिशां आड बंड उबारलें. राणी लक्ष्मीबाईन आपले कळाशेचेर ग्वाल्हेरचो किल्लो आपल्या ताब्यांत घेतलो. ग्वाल्हेरच्या किल्ल्याचेर जैत जोडीत ब्रिटिश साम्राज्याक थरथरो हाडलो.
‘‘निमणें बलिदान’’
तो दीस आशिल्लो 17-18 जून 1858. राणी लक्ष्मीबाई ग्वाल्हेरच्या लागसार कोटा की सराई वांठारांत पावली. ब्रिटिश सैन्य तिचो फाटलाव करी. आपलो अंत आतां लागीं पावला हाची सुलूस लागतकच रानी लक्ष्मीबाईन आपल्या पुताक दामोदररायाक रामचंद्र देशमुखाच्या सुवादीन केलो आनी आपल्या घोड्यार बसून मुखार सरली. हे लडाये वेळार ब्रिटिशांनी राणीक मेळपी तात्या टोपेची मजतय आडोवन दवरली. राणी लक्ष्मीबाई महिशासूर मर्दिनीवरी दुस्मानाचेर तुटून पडली. ते वेळार ती ज्या घोड्यार आशिल्ली तो घोडोय नवो आशिल्लो. एका व्हाळासरी तो आडकून उरलो. मुखार वचपाक ताका जमलेंना. ते वेळार ब्रिटिश सैन्यांनी राणीक रेवाडो घालो आनी एका सैनिकान फाटसून तिचे तकलेर वार केलो. तेच अवस्थेंत राणयेन मेळत त्या ब्रिटिश सैनिकांक कातरून उडयले. आपल्या भोंवतणच्या सैन्याक तिणें सांगून दवरिल्लें की आपली कूड ब्रिटिशांच्या हाताक लागपाक दिवं नाकात. निमण्या उस्वासा मेरेन ती झुजत रावली. तिचे इत्सेप्रमाण तिची कूड ब्रिटिशांच्या हाताक लागपाक दियनासतना गुरुदासबाबांच्या मठांत तिचे कुडीचेर गडबडेंत निमणे संस्कार केले.
दुस्मानाचे सेनापती सर ह्यू रोज हो राणी लक्ष्मीबाईच्या पराक्रमान भारावन गेल्लो. ताणें बरोवन दवरलें ‘‘बंडखोरां मदीं ती एकलीच मर्द आशिल्ली. आमच्या इतिहासकारांनी तिची विशीं बरयिल्लीं उतरां इतिहासांत आयजवेर भांगराळीं जावन उरल्यांत. ती म्हळ्यार ‘‘खूब लढी मर्दानी वह तो झांशीवाली राणी ती.’’
भावंडांनो. राणी लक्ष्मीबाईचो हो इतिहास आयजवेर आमचे पिळगेक प्रेरणा दीत आसा. देखूनूच तिच्या चरणा कडेन माथें बावगता.
उल्हासभाई
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
