तियात्रिस्त तिट्टा प्रेटो संवसाराक अंतरले

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

मडगांव : कोंकणी रंगमाचयेर सगल्यांत चड आदर आनी नामना मेळयिल्ले म्हालगडे तियात्रिस्त टिटो मथायस एस्टाफेनिया प्रेटो (तिट्टा प्रेटो) हे संवसाराक अंतरले. तांची पिराय 93 वर्सां आशिल्ली. तांच्या वचपान कोंकणी तियात्र मळा वयल्या एका युगाचो अंत जाला.
4 जानेवारी 1933 दिसा हळदोण्या जल्मल्ल्या तिट्टा प्रेटो हांणी 70 वर्सां तियात्र सेवेक ओपिल्लीं. एक अणभवी नट, कॉमेडियन, गावपी, लेखक आनी दिग्दर्शक म्हणून तांणी तियात्र मळार मोलाचें योगदान दिलां. कोंकणी नाटकाक एके वेगळेच उंचायेचेर व्हरपांत तांचो व्हड वांटो आसा. प्रेटो हांणी मुंबय 15 व्या वर्सा पयले फावट तियात्र रंगमाचयेर पावल दवरलें. सहज अभिनय आनी विनोदाच्या अचूक टायमिंगाक लागून ते प्रेक्षकांच्या काळजांत रिगले. ‘चिकोट आनी पांकोट’ ह्या विनोदी तियात्रांतली तांची भूमिका तांच्या जिविताक नवें वळण दिवपी थारली.
‘आतांचीं काजरां’, ‘सैतानाचीं तायनीं’, ‘पाय तुं चोल घरा’, ‘मोगाक लागोन’, ‘बोंबायकाराची बायल’, ‘दिसग्रास’, ‘किर्मिदोराचो शेवोट’ हे तांचे कांय गाजिल्ले तियात्र. तांणी ‘निर्मोण’ आनी ‘आमचें नोशीब’ ह्या गाजिल्ल्या कोंकणी चित्रपटांनीय काम केलां. कोंकणी तियात्र क्षेत्रांतल्या तांच्या योगदाना खातीर तांकां 2009 वर्सा तियात्र अकादमी गोंय वतीन ‘लायफटायम कॉन्ट्रिब्युशन टू तियात्र अवॉर्ड’ फावो जाल्लो. कला अकादमी आनी हेर जायत्या संस्कृतीक संस्थांनीय तांचो सन्मान केल्लो.

कला मळार आर्गां
“तिट्टा प्रेटो हांच्या वचपान गोंयान आपलो एक अणभवी कलाकार वगडायला. तांची जिवितांतली शिस्त, नमळाय आनी कोंकणी रंगमाचये खातीर आशिल्लो मोग फुडल्या पिळगेच्या कलाकारांक सदांच प्रेरणा दितलो, अशीं आर्गां अँथनी बार्बोसा (अध्यक्ष, तियात्र अकादमी गोवा) हांणी ओंपल्यांत.
“तिट्टा प्रेटो हे फक्त एक नट नासले, तर ते स्वता एक संस्था आशिल्ले. आपल्या अभिनयान तांणी कोंकणी संस्कृती गिरेस्त केली. तांचें हें दायज तांचे कडल्यान प्रेरणा घेतिल्ल्या कितल्याशाच कलाकारां वरवीं सदांच जिवें उरतलें. तियात्र मळान एक हुशार आनी सुसंस्कृत मनीस वगडायलो, अशीं आर्गां आर्नल्ड दा कोस्टा (अध्यक्ष, नॉन-तियात्रिस्त आनी तियात्रिस्तांची संस्था) हांणी ओंपल्यांत.