दोळे आसल्यार सगळें…!

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आयज 10 जूनाक, दृश्टीदान दिसाचे निमतान दरेकल्यान तरी दुसर्‍यांक नेत्रदान करपाचो संकल्प करचो आनी दृश्टीहिनांचें जिवीत पर्जळटें करचें…. हेच आवंढे.

मरावे परी किर्तिरूपे उरावे… श्री समर्थ रामदास स्वामीन हो कितलो सोबीत, सुंदर विचार आमकां दिला? जाची आमी आमच्या भुरगेपणा सावन परवड करीत आसात. मनशान आपल्या कर्तृत्वान आनी सेवेन ह्या संवसाराचो निरोप घेतल्या उपरांतय लोकांचे यादींत जिवेंच उरचें अशें ते आमकां सांगतात. आधुनीक काळांत विज्ञानान आकांताची उदरगत हातासल्या… आनी, समर्थ रामदास स्वामींच्या ह्या विचाराक मनीसपणाच्या धर्माची देग लायत ‘मरावे परी नेत्ररूपी उरावे’ असो ताचे जोडीचो सोबीत विचार, बोध, संदेश आमकां दिला. म्हणल्यार, मरणा उपरांतय आमी नेत्रदानाच्या माध्यमांतल्यान ह्या संवसारांत दुसर्‍यांच्या रूपान जिवें रावप!!
मनशाक दिल्ली नदर, दिश्ट हें सैमान ताका दिल्लें सगळ्यांत व्हडलें ‘वरदान’. ते नदरे वरवीं, ह्या मनभुलोवण्या संवसाराचे रंग पळोवप, आपल्या मनशांचे चेरे पारखुवप, नियाळप आनी सुंदर आयुश्यांतल्या दरेक खिणांचो अणभव घेवप. केदें व्हड वरदान हें! हे गजालीची जाण आमकां सदांच जायना. पुणून जाच्या जिवितांत जल्मा सावन वा कांय घडणुकां वरवीं काळोख वांट्याक आयला तांचे खातीर हें जग, संवसार कितलो कठीण आसा, हाची कल्पनाच आमच्यांनी करूंक येना. आयुश्यभर काळखांत आडखळपी त्या मनशांच्या जिवितांत एकूच गजाली वरवीं उजवाडाचें किर्ण फांकू येता. तें म्हणल्यार कोणाचें तरी ‘नेत्रदान’.
आमचो भारत देस संवसारांत सगळ्यांत व्हड लोकसंख्या आशिल्ल्या देसां मदलो एक आसा. दुर्दैवान ह्या आमच्या देसांत दृश्टीहिनांचोय, नदर नाशिल्ल्यांचोय आंकडो चडूच आसा. आमच्या देसांत कोर्नियल ब्लायंडनेस म्हणल्यार कोर्नियल दुयेंसाचे पिडीत खुबूच आसात. अशा लोकांच्या आयुष्यांत ‘नेत्रदान’ वरवीं परजळ येवंक शकता. भोंवतणचो हो सोबीत, अप्रुप संवसार पळोवन ताचें जिवीत सार्थकी लागूंक शकता.
संवसारांत जल्माक आयिल्ल्या मनशाक मरण चुकना. मरणा उपरांत मनशाची ही नश्वर कूड उज्याचे भकीक पडून पंचतत्वांत विलीन जाता वा मातयेंत पुरून वता. म्हणल्यारच मनशाचे कुडीचे अवयव मातयेंत वा उज्यांत राखये भरवण जातात. जर आमी आमकां मरण येवचे आदीं नेत्रदानाचो म्हणल्यार दोळे दान करपाचो संकल्प केलो जाल्यार मरणा उपरांत कांय खिणां भितर आमचे दोळे दुसर्‍यांच्या जिवितांत उजवाड पर्जळावंक शकतात. एका मनशाचे दोळे हे संवसारांतल्या दोगां गरजवंतांक उजवाड दिवंक पावतात. दोगां जाणांक काळखांतल्यान उजवाडांत व्हरपाक शकतात. जिवीत कितलें सोबीत आसा हाचो अणभव दिवंक शकतात.
मनशान दिल्लें ‘दान’ हें केन्नाच व्यर्थ वचना. मनीसपणाचो धर्म जागयत आपणें जगचें आनी दुसऱ्यांकय जगोवचें ही लागणूक पाळटना मनीस भोवतणच्यांक जगोवपा खातीर आपले हस्तुकीं दान- धर्म करीत आसता. तो हेरांचे जीव वाटावपाक आपले कुडीचे अवयव लेगीत दान करता. रगत, मूत्रपिंड, दोळे, काळीज आदी अवयवांचें तो दान करून गरजेवंताक परमेश्वरान आमचे खातीर रचिल्ल्या ह्या अप्रुप संवसाराचो ‘आनंद’ घेवपाची संद दिता. ‘नेत्रदान’ तर संवसारांतल्या श्रेश्ठ दानां मजगतीचें एक सर्वश्रेश्ठ अशें आसा. कारण ह्या दाना वरवीं कोणाचें तरी आयुष्य परजळून वता. देखूनच संवसारांतल्या दरेक मनशान हाचेर विचार करपाची गरज आसा.
आयज 10 जून. दृश्टीदान दीस. नामनेचे नेत्रशल्यक्रिया विशारद डाॅ. आर. ए. भालचंद्र हांणी नेत्रहिनांक दिल्ले सेवेची याद म्हूण 10 जून हो दीस ‘दृश्टीदान दीस’ म्हूण पुराय देसभर पाळटात. 10 जुना सावन 16 जून मजगतीं ‘नेत्रदान सप्तक’ जाल्यार 25 जून सावन 8 सप्टेंबर मजगतीं ‘नेत्रदान पंद्रस’ पाळटात.
आयच्या आधुनीक काळांत दोळे दान करपा संदर्भांत आजूनय लोकां मदीं खूब व्हड प्रमाणांत गैरसमज आसात. ह्या जल्मात दान केल्यार फुडल्या जल्मांत कुड्डेपण येतलें वा चेरो विद्रूप जातलो, मोक्ष मेळचो ना… अशा जायत्या कुड्ड्या भावार्थान दोळ्यांचें दान करपाक लोक फाटीं सरतात. पुणून, हे समज पुरायपणान फट आसात. अशें जाणकार, तज्ञ सांगतात. दोतोरांच्या म्हणण्या प्रमाण ‘नेत्रदान’ वेळार फकत दोळ्यां वयलो पारदर्शक पड्डो म्हळ्यार कोर्निया तितलोच घेतात. तशें केल्ल्यान मनशाच्या चेऱ्याक कसलीच इजा जायना. तशेंच नेत्रदान ही जात, धर्म, लिंग हांचे पलतडीं वचून केल्ली एक शुद्ध मानवी सेवा. खरें म्हणल्यार एका मनशाच्या नेत्रदानान दोगा नेत्रहिनांक नदर मेळूंक शकता.
घरांतल्या मनशाक आयिल्लें मरण ही कितलीय दुखेस्त घडणूक आसली तरी तेदे वेळार आपलो आवडटो मनीस नेत्रदानान दुसर्‍या मनशांत जिवो उरता, दुसर्‍यांच्या जिवितांत परजळ हाडूंक शकता, हो विचार केंद्र सुवातेर दवरचो आनी भावनाविवश जायनासतना नेत्रदाना खातीर नेत्रपेढी कडेन संपर्क सादचो. तशें केल्यार ताचे वरवीं मनीसपणाचो धर्म तगून उरतलोच, तेच परीन ताचे सेवे वरवीं एका दृश्टीहिनाच्या जिवितांत उजवाड फांकतलो. तो ह्या संवसारांतलो आनंद भोगूंक पावतलो.
खाजगी वा सरकारी हाॅस्पिटलां वरवीं जर मनशांक बरें समुपदेशन, बरें मार्गदर्शन मेळ्ळें जाल्यार नेत्रदाना खातीर संबंदीत मनशां प्रवृत्त जावंक पावतलीं. पुणून, पालिका, भौशीक हाॅस्पिटलांतले कर्मचारी, दोतोर ह्या कामांत उणें पडटात, अशें जाणकारांचें मत. याद जाता ते प्रमाण, विश्व सुंदरी ऐश्वर्या राय बच्चन हांणी केल्ले जायराती उपरांत म्हाविद्यालयांतल्या कितल्याशाच तरणाट्या चले- चलयांनी अर्ज भरिल्ले. आयज ती देख आम आदमीन घेवन सेवा दियत जाल्यार कितल्याशाच दृश्टीहिनांक भोवतणचो हो सोबीत संवसार पळोवंक मेळटलो, हातूंत दुबाव उरना.
1976 वर्सा सावन, 20 कलमी कार्यावळी खाला अंधत्व निर्मुलन कार्यावळ चालीक लायतात. केंद्र शासना कडल्यान शें प्रतीशें अर्थीक पालवय मेळटा. कार्यावळीच्या माध्यमांतल्यान दोळे तपासणेचीं शिबिरां, दोळ्यांच्यो शस्त्रक्रिया घडोवन हाडप, भुरग्यांक ‘अ’ जिवनसत्वाचे डोस दिवप, नामनेच्या हाॅस्पिटलांनी बुब्बूळ रोपण शस्त्रक्रिया प्रशिक्षणांची तजवीज करप आदीं कार्यां घडोवन हाडटात.
… आयज 10 जूनाक, दृश्टीदान दिसाचे निमतान दरेकल्यान तरी दुसर्‍यांक नेत्रदान करपाचो संकल्प करचो आनी दृश्टीहिनांचें जिवीत पर्जळटें करचें…. हेच आवंढे.

उल्हास यशवंत नायक
8010061867