गोंय- भारताचो स्वास

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

भास, भेस, उदक, अन्नांतलें गोंय खूब व्हड, तीच तर आमची संस्कृताय. नुस्त्यापरस उदक म्हत्वाचें, तें सांबाळ्ळ्यार गोंय जितें उरतलें ही याद उपराश्ट्रपतीन करून दिल्या.

भांगराळें गोंय म्हणल्यार कितें ताची जाणविकाय उप राश्ट्रपती सी पी राधाकृश्णन हांकां आसा. गोंय राज्य चाळीसाव्या (रुबी ज्युबिली) वर्साच्या सुवाळ्यांत उप राश्ट्रपतीन “ब्लू इकोनॉमी विशीं” विचार परगटायले. नुस्त्याबगर उंडी न वचपी गोंयकारांक ब्लू इकोनॉमी म्हणल्यार फकत नुस्तें दिसतलें. दर्या, म्हादर्यांत नुस्तेंच न्हय तेल, मीन, ल्हारांतली शक्ती, उदक, माणकां, मोतयां, हेर जीव आसात. ते राखपाचो उलो उप राश्ट्रपतीन मारप हाचो अर्थ कितें? गोंय भारताचो स्वास, गोंय भारताचें माणीक, मोती. तें सांबाळप कोणें? आमी समेस्त गोंयकारांनी.
भास, भेस, उदक, अन्नांतलें गोंय खूब व्हड, तीच तर आमची संस्कृताय. नुस्त्यापरस उदक म्हत्वाचें, तें सांबाळ्ळ्यार गोंय जितें उरतलें ही याद उपराश्ट्रपतीन करून दिल्या. गोंय विधानसभा वेंचणूक लागीं आयल्या तेन्ना उपराश्ट्रपतीचें गोंयांत येवप, राज्य दिसाचो सुवाळो जावप गरजेचें आशिल्लें. राश्ट्रपतींच्या येवकाराक रोजांच्यो माळो आशिल्ल्यो, लिकलिकपी लायटीचो झगझग ना. फुडारांत संस्कृतीक सुवाळे, कार्यावळींत येवकार रोजां, फुलांनी मेळचो. लायटीच्या झगझगापरस फुलांच्यो पाकळ्यो थंडसाण दिवपी.
स्वास तिगपाक जार्दिन्यांतली, गोंय कला अकादमींतलीं फुलां उपेगी. फुलां घराघरांनी, शेतां भाटांनी फुलोवपाचे यत्न घराच्या आंगणांतले तुळशी बराबरीन करुया. उबाळाच्या दिसांनी तुळस, पावसाळ्या आदले पावसाचे थेंबे थाकाय दिवपी तनाक आनी मनाक.
तुळशीक उदक घालून उक्तावण करपाची पद्दत सरभोंवतणेक उर्बा दिवपी. गोंय विधानसभा वेंचणुकेच्या प्रचाराची धोलार बडी राज्यदिसाच्या सुवाळ्यांत पडली सकाळीं. दनपरां, सांजवेळा माराण मारपी आशिल्ले. माराण मारपाक मान्यताय लागता हें विसरचें न्हय. विधानसभा वेंचणुकेंत धोल कोण, कशे वाजयतले? उमेदवार कोण आसतले? कोण जिखतलो, कोण हारतलो? त्यो खबरो दितना भांगरभूंय विधानसभा वेंचणूक अजेंडा 2026 – 28 घेवन येता. ह्या अजेंडांत तुमीय वांटेकार जावचें, कोनशा कोनशांतल्यान वेंचणुकेचें वारें कशें व्हावंता तें कळोवचें. मतदारांची मतां, विचार, आमदार आनी सरकाराच्या वावराचो, येवजणीचो नियाळ जातलोच. नियाळांतल्यान परफॉर्मर कोण तें मतदारांक कळटलें, मतदारांचे हावेस कळ्ळ्यार ते सरकारामेरेन पावोवपाचे येत्न जातले.
कोणाक जाय नोकरी, कोणाक जाय दिका, कोणाक भलायकी, कोणाक शिक्षणाची नवी वाट, कोणाक जावंक जाय पोलीस, कोण जावपाक सोदता गायक, फोटोग्राफर. बांदकामां सगल्यांक जाय, बांदकामांनी नोकऱ्यो सदांच मेळटात, तिगपी रस्ते कितले बांदतात? प्लास्टिकांतल्यान रस्ते बांदप गोंयांत जाता? मीनांतल्यान चिरे कितले करतात? चिऱ्यांच्यो खणी कितल्यो आसात? दारां आनी जनेलां, घरांच्यो वण्टी, पुलाच्यो स्लॅब्स, खांबे करपी फॅक्टरी गोंयांत आसात. तातूंतल्यान प्रदुशण वाडटा व्हय? जापो सोदुया. प्रदुशणाक धांवडावपाचो अजेंडा तयार करतना गोंय भारताचो ग्रीन कॉरिडोर (पाचवें म्हादार) जातलें ही मोख दवरुया.
सरभोंवतण पाचवेंताल्ल करपाच्या हावेसान फुडें वतना ब्ल्यू इकोनॉमींतले तळीं, न्हंयो, झरे, वझऱ्यांच्या नितळसाणीचो मार्ग आपणावया. तळ्यां वझऱ्यांचे नितळसाणीतल्यान अंदल्लो स्वास मेकळेपणान घेवंक मेळटलो, कमळातळीं नवें रुप घेतलीं. स्वास कित्याक अंदता? लागीं लागीं बिल्डिंगो जाल्ल्यान? गाड्यांचे सर्तीच्या येरादारींतल्यान? कोयर वेवस्थापनात बेशिस्त आयिल्ल्यान? आमची संस्कृताय शेणप म्हणल्यार तेंच व्हय?
संस्कृतायेक नव्यो दिका दितना आंगणां शेणलीं, विदेशी भेस, भास, खाणां जेवणां हाडलीं. ऋतुमानाप्रमाण तीं आसतात? देवळाचे संस्कृतायेंतय बदल जाल्यात. भक्तीभावांतल्यान वेवसाय करुंक सोदपी देवळांतल्यान शिस्त येता. बेशिस्तीक आळेबंद हाडपाक वावुरपी नित्य वावुरनात, अरिश्टांय येतात, उजो पेट्टा. तो पालयतना प्रदुशण करपी माराण संस्कृतायेंत बदल हाडपापासत कायदे चालीक लावचे पडटले. तोच अजेंडा वर्सभराचो, देड वर्साचो.
एकवटीत घराबे लागीं लागीं रावन नात्याक पाळो दिवपी उणे जातात. तांचें देवस्पणापासत एकठांय येवप तिगचें, दायजांतलीं घरां बदलांतय उरचीं अजेंडा स म्हयने ते स वर्सांचोय कसो आसतलो?
चकाचक पणजी कोयरांत परत वचची न्हय. जळारांक धांवडावपाक, मौज करपाक मेकळे सुवातींनी उजो, शिगारां पेटोवपांतल्यान स्वास अंदता, ऑक्सिजन उणो जाता. राखणे पांचनखेत्री, देसी विदेसी? तांकां तांचो गांव, घर, राज्य, घराबो ना? कित्याक गोंय पोसता ते संस्कृतायेक? आमचे ब्ल्यू इकोनॉमिक म्हारगायेंत व्हरतना तीं मेकळो स्वास घेतात? काँक्रिटांत अंदल्लें गोंय आयजय आसा भारताचो स्वास. थळाव्यांची आनी गोंयां भायल्यान येवपी पर्यटक, रोजगार घेतल्यांची लागणूक स्वास घेवपाक वांठार प्रदुशण विरयत दवरपाची.
गोंय ग्रीन कॉरिडोरा कडेन वतना कागदाचो उपेग उणो करप, नेमावळींत सांगिल्लेप्रमाण कोयर वेवस्थापन चालीक लावप गरजेचें. तोच जावचो अजेंडा.

सुहासिनी प्रभुगांवकार
9881099260