‘रक्तसाळ’ पुनर्जिवीत करपाचो यत्न

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

सरमोकादम : कोंकणांतल्यान हाडलां बियाणें

भांगरभूंय । प्रतिनिधी

पणजी : लुप्त जाल्ली गोंयची मूळ भाताची प्रजाती रक्तसाळ पुनर्जिवीत करपाचे यत्न चल्ल्यात. सद्या कोंकणांतल्या रक्तसाळाची बियाणीं गोंयांत हाडल्यात आनी गोंयच्या कांय शेतकारांक हीं बियाणीं ओंपपाक सांगतले. लोक सहभागांतल्यान आमकां ह्या बियाण्यांचें संवर्धन करपाक जाय, अशें गोंय जैवविविधताय मंडळाचे वांगडी सचीव प्रदीप सरमोकादम हांणी सांगलें.

साळ ही गोंयची ‘व्हरायटी’. आमची गोंयची न्हंय साळ आनी बाकीबाब बोरकार हांचे कवितेंत ‘गड्या साळीचा रे भात’ अशें तांणी आमच्या शेताचो उल्लेख केला, अशें सरमोकादम हांणी सांगलें. आमी जेन्ना पुराय कोंकणांत गोंयच्या शेणिल्ल्या प्रजाती विशीं शेतकारां कडेन उलयले तेन्ना आमकां रक्तसाळ जशें आमची भांगरसाळ आशिल्ली तशेंच साळीचे प्रकार आशिल्ल्याचें कळ्ळें.

रक्तसाळ हें गोंयचें मूळ बियाणें आनी हें गोंयच्या शेतकारां कडेन ना. हें बियाणें आमकां कोंकणांत मेळ्ळें आनी मेजकेच शंबर कील बियाणें आमी गोंयांत हाडलां. जें शेतकार रक्तसाळ ओंपपाक सोदतात तांकां आमी उलो मारला. कांय शेतकारांक तें बियाणें आमी दिवन एक अट तांकां घालतले, पिकावळ येतकत एक- देड कील भात आमकां परत दिवचें जेणे करून दुसऱ्या वर्सा शेतकरांक दिवन लोक सहभागांतल्यान ह्या बियाण्यांचें संवर्धन जातलें, अशी म्हायती सरमोकादम हांणी दिली. रक्तसाळ वांगडा आसगो, कोरगूट, बेळो, वालय अशीं कांय गोंयचीं बियाणी आसात. रक्तसाळ हें तांबड्या रंगाचें आसता आनी ताचे शितूय तांबूस आसता. विश्लेशण करतकत तातूंत झींक हें खनीज तांदळा भितर मेळ्ळा. जांकां गोडेंमूत आसा जे सहजा शीत जेवनात ते लोक हें शीत चड प्रमाणांत जेवपाक शकतात, अशें सरमोकादम हांणी म्हणलें.