धर्तरेचो उलो : मोगान सैम जपुया

Happy village girl kid with school uniform playing using toy cardboard airplane at paddy field - concept of childhood dream, aspirations and freedom

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

धर्तरेक तुमच्या हॅशटॅगाची गरज ना, तिची गरज आसा ती तुमचे निश्ठेची. माळी जावचें, अतिथी जावचें न्हय. धर्तरेचो राखणदार जावचें, फकत फोटोग्राफर न्हय.

आमची भूंय जळटा आनी ऋतू किंचाळटात. संवसारीक पर्यावरण दिसा आमी फकत रोंपां वांगडा फोटो काडटात काय? 5 जून हो दीस तरणाट्यां खातीर, जाण्ट्यां खातीर आनी रोंप्या वांगडा सेल्फी पोस्ट करपी सगळ्यां खातीर एक कठीण प्रस्न घेवन येता. सोशल मिडियार लाखांनी लोक पाचवो चौकोन पोस्ट करतले आनी ‘हॅपी एन्व्हायर्नमेंट डे‘ म्हणटले. पूण खंय तरी न्हंय आट्टली, रान रडटलें आनी बाबडें सुकणें खावपाक फळ सोदतलें…. अशे तरेन संवसारीक पर्यावरण दीस मनोवप खरेंच योग्य आसा काय?

5 जून 1972 वर्सा स्टॉकहोमांत संवसारांतलें पयलें मुखेल पर्यावरण शिखर संमेलन जाल्लें. तें एक म्हत्वाचें पावल आशिल्लें. पूण आयज दर गिमाळ्यांत तापमान नवे विक्रम मोडटा. गांवांनी उदक उणें जायत आसा. रेंवटांत हुंवार आनी पावसाळी रानांनी (रेन फाॅरेस्ट) दुकळ पडटा. जर उत्सव म्हणल्यार फकत फुगे, बॅनरां आनी दुसऱ्या दिसा सगळें विसरप, तर अशा दिसाक कांयच अर्थ ना. जर हो दीस आमच्या मनांत जागृताय निर्माण करपी एक शिटकावणी थारता, तर तो वर्सांतलो सगल्यांत म्हत्वाचो दीस आसूंक शकता.

आयचें सत्य हें आसा. एक झाड योग्य रितीन लावन ताची कुयदाद घेतली, तर तें तुमचे परस चड काळ जिवीत उरतलें. तें तुमच्या रस्त्याक थंडाय दितलें, तुमच्या नातरांक, पण्टुरांक प्राणवाय दितलें आनी हुंवार येता तेन्ना माती धरून दवरतलें. देखून झाडां लावप सोडूं नाकात, पूण झाड लावन थांबूंय नाकात. त्या झाडा वांगडा रावात, ताची निगा राखात. जशी जशी तीं वाडटात, तशीं तांची वाड अणभवात. खरो बदल हांगासूनच सुरू जाता.

दरेका भुरग्याक हवामानांतलो बदल कित्याक जाता, हें शिकयात. पर्यावरणाची जपणूक फकत आयचे खातीर न्हय, तर येवपी पिळग्यांच्या फुडारा खातीर आसा. जागतिक तापमान वाडिल्ल्यान ऋतूंचो तोल इबाडला, फळझाडां मरत चल्ल्यांत, उष्णताय असह्य जाल्या आनी सावदां- सुकण्यांची संख्या उणी जाल्या. हो ‘सैमाचो सूड’ न्हय, तर ताणें दिल्ली निमणी गंभीर शिटकावणी. ही परिस्थिती बदलपाची तांक आसपी आमी निमणी पिळगी. लासून गेल्लीं रानां वा वितळिल्ले हिमनग आमी परत तशेच हाडूंक शकनात, पूण फुडें जावपी लुकसान टाळूंक शकतात.

आमी अशी पिळगी जी हवामानांतल्या बदलाचो हुलोप अणभवता. आमचीं पिकां वेळा पयलीं नश्ट जातात. अशा वेळार आमकां एका पवित्र सोपुताची गरज आसा. धर्तरेच्या राखणदारां भशेन उबें रावपाची तरणाट्यांक गरज आसा. ‘हांव उश्णतायेक लागून मरचो, मरचें ना. हांव उणें अन्न वगडायतलें, वीज वांचयतलें आनी पर्यावरणाक हानी करपी कृती टाळटलें….’ आतां एकूच प्रस्न काळजांत दवरपाक जाय- आमी ही धर्तरी पाचवीचार कशी दवरपाची?

शाश्वत विकास म्हणजे आमच्या फुडल्या पिळग्यांक एक जिवो, स्वास घेवपी संवसार दिवप. तांकां जिवीत रानां दाखयात, मेल्ल्या झाडांचे, रानांचे फोटो न्हय. तांकां थीर ऋतू दवरात, अनियमीत वादळां न्हय. धर्तरेक तुमच्या हॅशटॅगाची गरज ना, तिची गरज आसा ती तुमचे निश्ठेची. माळी जावचें, अतिथी जावचें न्हय. धर्तरेचो राखणदार जावचें, फकत फोटोग्राफर न्हय.

(लेखिका बोरयेच्या स्वामी विवेकानंद महाविद्यालयांत ग्रंथपाल आसा.)

– सोनिया मुकेश देसाय