गोंयांत येवपी विदेशी भोंवडेकारांचो उणाव

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

सवाय हॉटेलां आनी सोंप्या ऑन एरायव्हल व्हिसाक लागून आतां युरोपी आनी रशियन पर्यटक आशियांतल्या हेर सुवातांनी वतात.

इराण- अमेरिका, इझ्रायल ह्या देशा मदीं झूज सुरू जालें आनी बेगोबेग आमच्या ऑयल अॅण्ड गॅस रिफायनरी कंपनीन सगल्या विदेशी काम करतल्यांक सुरक्षेचें नदरेन घरा वचपाचें परिपत्रक काडलें पयले वळेरींत म्हजें नांव आशिल्लें. आशिया आनि युरोप खंडात हवाई क्षेत्रांनी सगल्या प्रकारचीं विमान सेवा रद्द जाल्ली, पूण आमचे कंपनीन पुराय सुरक्षा रक्षकांच्या ताफ्या सयत बावीस वरांचो मोटारीन प्रवास हुपून तुर्की देशांतल्या बॅटमन विमानतळार सुखरूप पावयले. फुडें इस्तानबूल ते मुबंय. गोंय, चार दिसांनी म्हज्या गांवगिऱ्या वाठारांतल्या घरा पावलों. जीव आकूळ पिकूळ जाल्लो. घरा पावतकूच दोन दीस सुसेग घेवन आमच्या सुपुल्ल्या गोंयांतल्याे चडांत चड सगल्या दर्यादेगेर भोंवडेर वचपा हेतान भायर सरलों. नेत्रावळी- भाटपाल- काणकोण आंबे घांट मार्गान पाळोळें, आगोंद दर्यादेगेर पावलों. दर्यादेगांनी पर्यटकांची व्हड गर्दी आशिल्ली .
खर उश्णताय आसून लेगीत भोंवडेकार दर्यांत न्हावपाची मजा घेताले. कांय लोक गोंयाक ‘भारतांतलें पार्टी कॅपिटल’ मानतात, पूण कांय वर्सां आदींचे तुळेंत गोंयांत येवपी युरोपीय आनी रशियन भोंवडेकारांचो आंकडो उणो जावपाचें दिसलें. एका तेंपार गोंयच्याे दर्यादेगो आनी थंळाव्यांच्या घरांनी विदेशी भोंवडेकार कितलेशेच दीस रावताले. पूण आतां तें चित्र बदल्लां. आतां चडशी गर्दी देशी भोंवडेकारांची दिसता. हाचे वयल्यान विदेशी भोंवडेकारां मदीं गोंयचें आकर्शण पयलीं सारकें उरिल्लें ना हें स्पश्टपणान जाणवलें. दुसरे वटेन थळाव्या भोंवडेकारांची व्हड गर्दी पळयल्यार देशभरांत गोंयची लोकप्रियता वाडल्या हें दिसलें. देशी जांव विदेशी गोंयकार, भोंवडेकारांक देवा समान मान दितात हें विशेश. अर्थीक नदरेन शासकी तिजोरेंत येणावळ आनी अप्रत्यक्षपणान थळाव्या तरणाट्यांक नोकरी, वेवसायाची निर्मणी करपी पर्यटन आनी मायनींग हे दोन मुखेल स्त्रोत. जेन्ना मिना खणी बंद जाल्यो तेन्ना सगल्यांक त्रास सोंसचो पडलो. महसूल मेळपाचें प्रमाण उणें जालें. आतां उरलां पर्यटन ताची जतनाय घेवप गरजेचें.
पर्यटना विशीं सरकारी आंकडेवारी कितें सांगतात तें पळोवया. गोंय पर्यटन खात्याच्या आंकडेवारी प्रमाण 2017 वर्सा सुमार 9 लाख विदेशी भोंवडेकार गोंयांत आयिल्ले. पूण 2025 मेरेन हो आंकडो सुमार 5 लाखां मेरेन देंवलाे. हाचें उरफाटें 2016 वर्सा सुमार 68 लाख देशी भोंवडेकार पर्यटक गोंयांत आयिल्ले. 2025 मेरेन हो आंकडो वाडून 1 कोटी परस चड जालाे. संवसारीक भूराजनितीक परिस्थितीचोय परकी भोंवडेकार येवपाचेर परिणाम जावपाक लागला अशें पर्यटन खात्यान हालींच सांगलां. हालींच संवसारीक कोरोना धामीचे पयलीं लेगीत गोंयांतल्या विदेशी भोंवडेकारांचो आंकडो उणो जावपाक सुरवात जाल्ली. देखून एक प्रस्न उप्रासता, 1960-70 च्या दसका सावन आयज मेरेन विदेशी भोंवडेकारांचें आवडीचें थळ आशिल्ल्या गोंयांत येवपाक उणें कित्याक जाले? हो एक प्रस्न उप्रासता. ताची फाटलीं कांय कारणा आसात, “संवंसारीक मळार आयिल्ले अर्थीक मंदीन लोक सध्या अर्थीक नदरेन दुबळे जाल्यात. पयलीं कोरोना आयलो, मागीर युक्रेन झूज आनी आतां आखातांतली परिस्थिती, विमान येरादारी खूब खर्चीक जाल्या. ते खातीर पयसो एक व्हडलो मुद्दो जाला. कांय गोंयच्या बदला तुर्कस्तान वा इजिप्ताक वतात, कारण ते देश युरोपियन लोकांक लागीं आनी विमान प्रवासाचे नदरेन सवाय. श्रीलंके सारके सवाय पर्याय गोंयचे पर्यटन अर्थवेवस्थेक व्हड आव्हान निर्माण केलां. भोंवडेकारांचो आंकडो उणो जावपाक कारणां म्हणल्यार कळाव आनी व्हिसा प्रक्रिया गुंतागुंतीची, तशेंच फाटल्या पांच वर्सांत व्हिसा शुल्क वाडप. सवाय हॉटेलां आनी सोंप्या ऑन एरायव्हल व्हिसाक लागून आतां युरोपी आनी रशियन पर्यटक आशियांतल्या हेर सुवातांनी वतात. खास करून व्हिएतनाम आनी श्रीलंका ह्या देशांनी तांचें आकर्शण वाडयलां.
आर्विल्ल्या डिजिटल काळांत लोकांक बेगोबेग निर्णय घेवपाची आनी निमाण्या खिणाक भोंवडी बूक करपाची इत्सा, देखून व्हिसा मेळोवपाक कळाव जावप पर्यटकांचो आंकडो उणो जावपाचें मुखेल कारण निश्चीतपणान आसुये. भारताचे तुळेन ऑन एरायव्हल व्हिसा वांगडाच हेर देश गोंया परस सवाय आसात हेंवूय एक कारण. देशी भोंवंडेकारांचो गोंयात येवपाचो आंकडो वाडला ही गजाल खरी आसली तरी बसका, परिशदो, प्रदर्शनां सारकिल्ल्या कार्यावळींक लागून बऱ्या स्टार रेटेड हॉटेलांचे दर खूब वाडल्यात. हाका लागून जायत्या परकी पर्यटकांक गोंय म्हत्वाचें जालां.
गोंयांत सवाय बीच रिसॉर्टांची संख्या व्हिएतनाम, श्रीलंका आनी थायलंड ह्या देशा परस उणी आसा, जंय लोकांक पुराय प्रवास पॅकेज घेवन अर्द दरान वा ताचे परस उण्या मोलान प्रवास करपाक मेळटा. एर इंडियाची लंडन सावन गोंय मेरेनची थेट विमान सेवा स्थगीत केल्ल्यान मुंबयंत थांबचें पडलें. ही एक व्हडले असुविधेक चड विदेशी भोंवडेकार श्रीलंकेंत वचपाचो बेत करतात. श्रीलंका लोकां मदीं चडांत चड लोकप्रीय जायत आसा, ताका थंय भोंवप सवाय आनी गोंया परस तो खूब नितळसाण दिसता. पर्यंटनांत नितळसाण एक अती म्हत्वाचो घटक. हांवें युरोप खंडातल्या देशांनी नोकरे खातीर वर्सां काडल्यांत. थंयचें पर्यटन खातें नितळसाणीचेर बारीक नदर दवरता. भौशीक वाठारांनी बारीक कागदाचो कुडको लेगीत मेळचो ना. दर्यादेगो सामक्यो नितळ, थंड वातावरणाक सगले दोंगर पाचवेशार तणान भरिल्ले आसतात. थंय उत्पादन करपी कारखाने उबारणी करपा खातीर बारीक व्हड दोंगुल्ल्यो कातरनात. जाल्यार दोंगर राखून ताचेरूच इंडस्ट्रियल इस्टेटीचो विस्तार करतात. रस्तो करपाक जाय तितलीच जमीन खणटात. गोंयात विदेशी भोंवडेकारा दर्यादेगेर वचपी जायते रस्ते कोयरान भरिल्ले पळोवन निर्शेतात. अॅप आदारीत टॅक्सी सेवांक थळाव्या संघटणांचो खर विरोध आसा. टॅक्सी भाडें चड आसा आनी ही एक ‘व्हडली समस्या. विदेशी, देशी भोवडेकारांच्या मतान थळावी टॅक्सी संघटणा आड आशिल्ल्यान अॅपा वरवीं टॅक्सी बूक करपाक मेळना.
भोंवडेकारांचेर चड निंबून आशिल्ल्या गोंयच्या थळाव्या अर्थवेवस्थे खातीर हें बरें न्हय. गोंयाक श्रीलंके कडल्यान व्हड आव्हान आसा. ताच्या हॉटेलांतल्या परकी पर्यटकांचो आंकडो उण्यांत उणो 10 टक्क्यांनी उणो जाला. पूण थळाव्या भोंवंडेकारांनी बुकींग वाडिल्ल्यान ताचो परिणाम कांय प्रमाणांत भरून काडला. ताच्या हॉटेलांनी परकी भोंवंडेकार चड काळ रावतात, थळाव्या पर्यटकां परस परकी चड भोंवपाक वतात, सायकल भाड्यान घेतात आनी दर्यादेगे वेल्या बीच हटसांत हॉटेलांनी रावन शेक्स वा रेस्टॉरंण्टांनी जेवतात. म्हळ्यार भारतीय भोंवंडेकार चड करून अशीं पॅकेज टूर घेतात रावपाची सुवात, जेवण, सगळें तातूंत पयलींच आस्पावता. देखून परकी भोंवडेकारांचो आंकडो उणो जावपाचो परिणाम पुराय पर्यटन वेवस्थेचेर जाला.
गोंय पर्यटन खात्यान फुडल्या वर्सांनी आशिया आनी आफ्रिकेंतल्यान पर्यटकांक आकर्शीत करपाची येवजण आंखल्या. घडये गोंयान बरोच तेंप हाचे कडेन दुर्लक्ष केल्लें. आतां सरकाराक ह्या प्रस्नाची जाणविकाय जाल्या. पूण आशिया खंडांत जायते सवाय, नितळ आनी नवे पर्यटन पर्याय मेळपाक लागल्यात. सोबीत देवळां, धव्यो पुर्तुगेज काळांतल्यो इगर्जी, रंगयाळीं पुर्तुगेज घरां, दर्यादेगो, भाटां कुळागरां, न्हंयो, सुरळीत येरादारी, खावपा पियेवपाची संस्कृती, विंगड विंगड लोकउत्सव आनी ‘सुसेगाद जिवीतशैली हे खातीर संवसारीक वळख आशिल्ल्या गोंयांत विदेशी भोंवडेकारांक परतून आकर्शीत करपा खातीर सरकारान नवी येवजण चालीक लावची पडटली.

सुदिन वि. कुर्डीकार.
8275425404