भांगरभूंय | प्रतिनिधी
देशांतल्या बेवारशी सुण्यां विशींच्या वादान आनीक एक नवें मोडण घेतलां. ही काणी पोरूं सुरू जाली, जेन्ना सर्वोच्च न्यायालयान दिल्लींतल्या सगल्या रस्त्यां वयल्या सुण्यांक धरपाचो आदेश जारी केलो आनी मागीर सर्वोच्च न्यायालयान हो देशभर वाडयलो आनी तांकां कायमचे आश्रयस्थानांत बंद करपाचे आदेश दिले, म्हणचेच ताणीं तांच्या मूळ वाठारांत परत येवप ना.
मोनजात कल्याणा खातीर मनीसपणाचेर आदारिल्ल्या पद्दतींचो पुरस्कार करपी सुण्यांक खाण घालप्यांक आनी सुण्यांच्या मोगींक हो निर्णय खोलायेन त्रासदायक दिसलो. रस्त्या वयल्या सुण्यांच्या हक्कांची राखण करपी देशाच्या सादारणपणान बऱ्याच फुडारिल्ल्या पशुकल्याण धोरणां कडेन तें सुसंगत नासलें. चड लोकसंख्या आशिल्ल्या राष्ट्रांतल्या लोकांची आनी मोनजातीची राखण करपाक दशकां पयली जाल्ली प्रगती फाटीं वचपाचो धोको निर्माण जालो.
देशभर बोवाळ आनी खवदळ जाले उपरांत सर्वोच्च न्यायालयाच्या तीन न्यायाधीशांच्या खंडपिठान चूक सुदारून अंतरीम आदेश दिलो, तातूंत रस्त्या वयल्या सुण्यांक निर्बिजीकरण, लस दिवप, दंतमुक्त करप आनी तांकां परतून मूळ सुवातेर सोडपाचे स्थापन केल्ले नेम पाळपाचो आस्पाव आशिल्लो. हाका लागून दिल्लीच्या रस्त्या वयल्या सुण्यांक धरून कायम स्वरुपाचो आलाशिरो दिवपाचो आदलो आदेश थांबलो आनी सुण्यांचें संख्या वेवस्थापन करपाच्या मनीसपणाच्या पद्दतीं खातीर भारताची वचनबद्धताय परतून स्पष्ट जाली.
मजगतीं, सर्वोच्च न्यायालयान सुण्यांचे घांस आनी रॅबीस ह्या विषयाचेर आनीक एक आदेश जारी केलो. तातूंत हाॅस्पिटलां, शिक्षण वाठार, बस आनी रेल्वे स्टेशनां आनी खेळांमळ वाठारांतल्या बेवारशी सुण्यांक काडचीं, तांचें मानवी आनी विज्ञानीक पद्धतीन निर्बिजीकरण, लसीकरण करचें आनी तांकां परत आसा थंय ना सोडटां सुण्यांच्या अधिकृत आसरो घरांनी दवरचें अशे आदेश दिले. ह्या चार वाठारांत वावुरपी नागरिक आनी भुरगीं हांचे सुरक्षेचो हेत हाचे फाटल्यान आसलो. मुदलांत देशांत अशीं अधिकृत आश्रय घरां खूपच उणीं आशिल्ल्यान ह्या सुण्याक मेळत थंय वाऱ्यार सोडटले ह्या हुसक्यान परतून देशभर बोवाळ, विरोध जावन हो आदेश बदलपाक परतून सुणेमोगी सर्वोच्च न्यायालयात गेले. दोनय वटेन सुमार 600 वरीश्ट आदवोगादांनी आदोवगाशी केली, पुण तांकां आदेश फाटीं घेवंक लावपाक यश आयलें ना.
19 मे दिसा न्यायालयान जारी केल्लो नवो निकाल आतां अंतरीम आदेशाची सुवात घेता आनी तो एक मिक्स बॅग. बरी खबर. भारतांत रस्त्याद सुण्यांचे चड संख्येचें मुखेल कारण म्हूण मोनजात जल्म नियंत्रण नेमांची फावो ती अंमलबजावणी जावंक नाशिल्ल्याचें न्यायालयान म्हणलें आनी सरकारांनी कारवाय करची अशी मागणी केल्या. राज्यांनी आतां गरजेच्या मुळाव्यो साधनसुविधा, प्रशिक्षण आनी अंमलबजावणी उपायांत बेगोबेग गुंतवणूक करची पडटली, जाका लागून रस्त्या वयल्या सुण्यांक नपुंसक करपाच्या व्हड प्रमाणांतले कार्यावळीक आदार मेळटलो, जो तांचें संख्या वेवस्थापन करपाचो एक भाग.
सुण्यां मोगीं खातीर आनी बेवारशी सुण्यांचे कार्यावळीचें हें एक जैत, कारण ह्या सिद्ध कार्यावळीची राष्ट्रीय अंमलबजावणी करपा खातीर न्यायालयान नेट दिवप हें रस्त्याद सुण्यां कडेन पळोवपाचें व्यापक मनीसपणाच्या सहअस्तित्वाचें पावल आसा. ही पद्दत येसस्वीपणान चालीक लायली जाल्यार दीर्घ काळांत दयाळ, शास्त्रीय आनी मनीसपणान सुण्यांचें वेवस्थापन करपाचो मार्ग उक्तो आसतलो, हें सगळ्यां खातीर जैत. पूण थंयच निवाड्याची स्पश्टताय सोंपता आनी धोको फुडें येता. कारण न्यायालयान ह्या निकाला मजगतीं मनशाच्या जिवाक धोको निर्माण करपी पिसाविल्लो, असाध्य दुयेंत वा धोक्याचे आनी आक्रमक सुण्यांक इयुथॅनेशिया (इंजिसांव दिवन जिवें मारप) सयत कायदेशीर रितीन परवानगी घेवन मोनजात क्रूरपण आडावप कायदो आनी एबीसी नेमा प्रमाण खरपणान चालीक लावंक मंजुरी दिल्या. ह्या आदेशाचो गैरउपेग जावपाचो सुणेमोगींक हुस्को जाला.
सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकाला उपरांत वाचत थंय सुण्यांक मेळत तशे धरप, मेळत थंय व्हरुन सोडप… हे तरेन ह्या बेवारशी सुण्यांचे हाल करपाचे प्रकार दिसपट्टे वाडत आसात हें समाज माध्यमांतल्यान पळोवन वायट दिसता. हांतल्यान सुण्यांचो दुस्वास करपी लोक मेळत थंय तांचेर आजनेर करून छळ करपाचे प्रकारय देशांत वाडीक लागल्यात.
आतां रेबीज ना करपाचो, लोक आनी बेवारशी सुण्यां मदीं शांततायेन सहअस्तित्वाची पारंपरीक चाल न्यायालयाच्या ह्या निकालाक लागून धोक्यांत आयल्या. कारण सर्वोच्च न्यायालयाच्या ताज्या निर्णयान, सद्याचे कायदे- एबीसी नेम, 2023- मान्य करतना, सुण्यांक आजीवन आश्रयांत दवरपाची शक्यताय उक्ती केल्या. सुण्यांक आश्रयस्थानांत व्हरप आनी सद्याचे आश्रयस्थान तयार करप वा तांकां आयुश्यभर ‘बंदखणीं’त दवरपा खातीर वापरप अशीं हुस्क्याचीं आंगां ह्या निर्णयांत आसात.
बेवारशी सुणे हे आपलें थळ मानतात. तांकां थंयच्यान कायम हुमटावन योग्य निगा नाशिल्ल्या आश्रय घरांनी घालप हो असैमीक, अमानवी प्रकार. बेवारशी सुण्यांक काडून उडयल्यार फकत क्रूरपण आनी संघर्श वाडटा हें आमी परत परत पळयलां. आनी हो निकालांतलो एक हुस्को करपा सारको घटक.
2023 वर्साच्या एबीसी नेमांत सुण्यांक स्थलांतरीत करप बेकायदेशीर आसा, अशें सांगलां. हो निर्बंध लागू उरला आनी आमच्या मतान उगडपाक जाय आशिल्लीं आश्रयथळां म्हणल्यार जनावरांचेर उपचार आनी काळजी घेवपा खातीर (कायद्याच्या कलम 35 प्रमाण आनी एसपीसीए नेम 2001 प्रमाण). सर्वोच्च न्यायालयान आतां ह्या विशयाचेर आपलें दार बंद केलां आनी कोणांकय ह्या निर्णया विशीं कितेंय खुलासो वा आदेश बी जाय तर तुमच्या राज्यांनी उच्च न्यायालयांत वचात अशें स्पष्टपणान सांगलां.
मुखार वचपाचो मार्ग
भारत महाकाय देश. हांगां केंद्र आनी राज्य सरकारनी मनार घेतल्यार एबीसी मार्गान काम मानवतेच्या आनी शास्त्रीय पद्धतीन नक्कीच जावं येता. देशभरचे सुण्यामोगी आनी संस्था नक्कीच सरकाराक हातय दितले. फुडाराक राज्यां, नगरपालिका म्हामंडळां आनी गांव पंचायतींनी दर्जेदार पशुवैजकी जतनाय दिवपाची तांक वाडोवपाचेर आनी जनावर कल्याणाचेर आदारिल्ले मोनजात गर्भनिरोधक सेवा आनी लस दिवपाचेर लक्ष केंद्रीत करपाक जाय.
अदमासाक 7 कोटी बेवारशी सुणीं आनी मर्यादीत साधनां आशिल्ल्या देशांत आमी मनीसपणाचे, शास्त्रीय नदरेन खर सामुहीक स्पाय आनी न्युटर हांकां प्राधान्य दिवंक जाय. उरफाटें, कसलीच देखरेख, निरिक्षण वा नियंत्रीत मानकां नासतना निधी आनी साधनां सुण्यांक आयुश्यभर तथाकथित आलाशिरो घरांची बंदखण दिवपाक वळोवप हें प्रागतिक देशाचें लक्षण न्ही….. गांधीजींच्या देशाक तर हें मातय सोबना… अहिंसेच्या वचनबद्धतेंत गांधींन सदांच प्राण्यांचो आसपाव केला. एकाद्या राष्ट्राची महानता आनी मानवता तें मोनजातीक कशें वागयता हाचेवरसून थारता, अशें ते म्हणी. राष्ट्राचे मनीसकायेचो तो “मोरल कंपास” अशें ते म्हणी. आमचो हो मोरल कंपास हाल्ला हें नक्की!
(बरोवपी गोवा अॅनीमल फॅडरेशनाचे उपाध्यक्ष आसात.)
प्रकाश वामन कामत
94224 43093
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
