वळख ती आमची…

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

ब्ल्यू इकॉनॉमी आनी शाश्वत दर्यादेग उदरगतींत गोंय आघाडेर आसा. फुडाराक ‘पर्यावरण संतुळा’ दवरपी अर्थवेवस्था म्हत्वाची थारतली. ब्ल्यू इकॉनॉमी व्हड बदल घडोवन हाडूंक शकता. उदरगत ही टिकावू आनी दरेका घटकाक वांगडा घेवन जावंक जाय, अशें उपराष्ट्रपती राधाकृष्णन हांणी सांगलें. गोंयचीं राखीव रानां, दर्यादेग, दायज सांबाळप ही राष्ट्रीय जापसालदारकी अशें राज्यपालांनी सांगलें. फाटले कांय म्हयने जमीन रुपांतर, विक्री हांचे आड आंदोलनां चल्ल्यांत. हे फाटभूंयेर ते उलयल्यात, ताका म्हत्व येता. गोंय, गोंयकार आनी गोंयकारपण सांबाळपाक जाय, अशें सगलेच म्हणटात. ताचे हजार अर्थ, पूण अर्थीक उदरगत आनी सैमाची राखण हातूंत समतोल राखप हेंच खरें गोंयकारपण. दोंगर, शेतां, पोरसां, दर्यादेगो ह्यो फक्त भुगोलीक शिमो न्हय, तर त्यो गोंयकारांच्या अस्तित्वाचो आदार. हें आमी उद्ध्वस्त केलें जाल्यार गोंय हें गोंय उरचें ना. नांदी सोंपून पड्डो अर्दो उक्तो जाला. गोंयमायेच्या वस्त्रहरणाचें हें दशावतारी नाटक हांगाच थांबोवया. लढायो, आरड, रडारड, भिरांकूळ हांसो…. सुरू जावचे पयलीं!
हे ब्ल्यू इकाॅनाॅमी आनी शाश्वत उदरगती विशींचे प्रस्न आयच्या काळांत गरजेचे. दर्या, खारजां, न्हंयो, व्हाळ आनी तांकां लागून आशिल्लीं, तयार जावपी संसाधनां वापरून अर्थवेवस्था घटमूट करप म्हणल्यार ब्ल्यू इकॉनॉमी. उदकाचो रंग निळो म्हणून हें उतर पडलां. नुस्तेमारी वांगडाच, दर्यादेग पर्यटन, उदका पसून वीज, येरादारी, बंदरांची उदरगत हें सगलें हे अर्थवेवस्थेंत येता. शाश्वत दर्यादेग उदरगत जावंक जाय. म्हणल्यार थंयचो सैम, थळावे लोक, तांचे वेवसाय हाका कसलीच बादा येवंक फावना. आमच्या नातरां, पण्टुरांक, तांचे फुडल्या पिळग्यां खातीर हो सैम आनी ताणें दिल्लीं संसाधनां सांबाळूंक जाय. जाता हें? गोंयाक 100+ किलोमिटर दर्यादेग आसा. तिचे देगेर वेवसाय करपी थळाव्यांक (नुस्तेमार) फायदो मेळूंक जाय. हे निळे अर्थवेवस्थेंत नुस्त्याकूय म्हत्व आसा. मात अनियंत्रीत नुस्तेमारी, निर्गत, बुल ट्राॅलिंग, प्रदुशण, कांदळी आनी हेर झाडांची कापणी, कायदे मोडून थंय इमारती, प्रकल्पांची उबारणी हाका लागून नुस्त्याच्यो साबार जाती गायब जाल्यात. थळावें उत्पादन देंवलां. म्हणटकच तामिळनाडू, केरळ, कर्नाटकांतल्यान ताजें तशेंच ‘फाॅर्मिलीन’ नुस्तें येता.
ब्ल्यू इकाॅनाॅमी वाडयतलो जाल्यार पारंपरीक नुस्तेमारीक बळगें मेळप गरजेचें. दोन म्हयने नुस्तेमारी बंद आसता. खरेंच आसता? मानशींनी वा हेर जाग्यांचेर (शेतां बुडोवन न्हय!!) नुस्तें पिकोवपाची गरज आसा. दर्यांत पांजरें दवरून हो प्रयोग जाल्लो, मात ताका फावोशें येश मेळ्ळें ना. सगल्या उदका स्रोतांनी थळाव्यांची परवानगी घेवन नुस्त्याचीं तांतयां, नुस्तें सोडूं येता. उदकांत घाणयारें उदक, रसायनां, सिवरेज सोडटात तांचेर खर कारवाय जाय. कारण मानशेच्या, गांवठी नुस्त्याक लागून गोंयचे अर्थवेवस्थेक थोडें तरी बळगें मेळटा. दुसरी गजालूय म्हत्वाची. रानां, दर्यादेग, सैम सांबाळूंक जाय ती. सीआरझेड आनी हेर सगल्या नेमांचो भंग करपी प्रकल्पांचेर कारवाय जावची. पांच वर्सां उपरांत तांकां माफी मेळटा म्हणटकच बांदकामां अळमीं कशीं वयर सरतात. गांव सांबाळपाक ग्रामसभेक अधिकार दिल्यात. पंचायतींक कायद्यांचीं अस्त्रां भायर काडूंक मेळटात. पूण तांकां धार आसा काय तीं कळमेल्यांत, तें कायदो जाणकारांनी पळोवचें. दोंगर, शेतांनी जावपी बांदकामांचेर थळाव्यांचो विरोध चड प्रभावी थारता. पर्यावरणाचो नाश जावप म्हणल्यार मनीसजातीक धोको. जमनीचें रुपांतर योग्य पद्दतीन जावंक जाय. कायदेशीर आसलें तरी कांय वेळार पर्यावरण आनी थळाव्यां खातीर तें धोक्याचें थारूं शकता. गोंयची भोवतेक अर्थवेवस्था सैमाचेरुच आदारिल्ली आसा. दोंगर, दर्यादेगो सोंपयल्यो जाल्यार ब्ल्यू इकाॅनाॅमी फक्त कागदाचेर उरतली. उपराष्ट्रपती, राज्यपालान सांगलां ताचेर आमी सगलेच विचार करुंया न्हय??