‘नीट’ नांवाचो उद्देग आनी खूब कितें !

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

वाडट्यो आत्महत्या आनी नीट परिक्षा घोटाळो ह्या दोनूय समस्यांचो एक समान धागो म्हणल्यार शिक्षणाचें वाडटें व्यापारीकरण.

देशांत शिक्षणाच्या मळार शिक्षणाच्या नांवा खाला जे कितें ‘उद्देग’ चालू आसात ताचेर बरोवपाचें म्हणत जाल्यार ‘कितें बरोवं, कितलें बरोवं’ अशीच कितेंशी अवस्था जाल्या. आतां बरोवपाचेंच थारायलां आसत जाल्यार सद्या एका भरभराटीच्या उद्देगाचे स्वरूप जाका मेळ्ळां ती ‘नीट’ शिक्षण पद्दत आनी विद्यार्थ्यांच्यो वाडट्यो आत्महत्या हाची दखल घेवचीच पडटली. नीट परिक्षा घोटाळो आनी विद्यार्थ्यांच्यो वाडटे संख्येन जावपी आत्महत्या ह्या दोनूय समस्यांचो एक समान धागो म्हणल्यार शिक्षणाचे वाडटें व्यापारीकरण आनी सर्तीचो अतिरेक. ‘नीट’ परिक्षा म्हणल्यार एक वेपार जावन बसला आनी ताका आतां एका व्हड उद्देगाचें स्वरूप मेळिल्लें दिसून येता. ‘नीट’ परिक्षा महाघोटाळ्याची वट्ट व्याप्ती पळयत जाल्यार अब्जावधींचो उलाढाल ह्या उद्देगांत जाल्ल्याचें तपासांत दिसून आयल्यार ताचें अजाप दिसपा सारकें कारण ना. ‘नीट’ उद्देगांत पार्टटायम ‘काम’ करून लेगीत कोट्यांनी रुपया जोडपी महाराष्ट्रातल्या पुणें आनी लातूर सारक्या शारांतल्या शिक्षकांचे कारनामे पळयत जाल्यार अदानी आनी अंबानी हांकां लेगीत तांचो हेवो दिसून येवचो. पुणें हें शार तर विद्येचें घर म्हणून वळखतात. पूण ह्याच पुणें आनी लातूरांत ‘नीट’ परिक्षा महाघोटाळ्याची मुळां सांपडप ही दुर्दैवी गजाल. ‘नीट’ परिक्षा ह्या वेळार रद्द करपाची वेळ येवची हातूंतच ह्या महाघोटाळ्याची गंभीरताय लक्षांत येता. बावीस लाखां परस चड विद्यार्थ्यांच्या फुडारा कडेन जांणी खेळ केलो तांकां शिक्षक म्हणप काय खाटीक हें कळना, पूण अशा शिक्षकांक फांसार चडोवंक जाय. जेणे करून फुडारांत अशे ‘उद्देग’ करूंक पळयतल्यांक एक तरेचो वचक बसतलो.
नीट परिक्षा महाघोटाळो आसूं, विद्यार्थ्यांच्यो वाडट्यो आत्महत्या आसूं वा हेर कांय घडणुकां कडेन पळयत जाल्यार शिक्षण वेवस्थे मुखार आयज जी गंभीर आव्हानां उबीं रावल्यांत ताची कल्पना येता. आयची शिक्षण वेवस्था खूबशा गंभीर समस्यांच्या भोंवऱ्यांत आडकल्ली दिसता. शिक्षण हें फक्त पदवी, गूण वा नोकरी मेळोवपाचें साधन नासून व्यक्तीमत्व विकास, मुल्यसंस्कार आनी समाज निर्मितीची प्रक्रिया मानतात. पूण हालींच्या काळांत विद्यार्थ्यांच्यो वाडट्यो आत्महत्या आनी ‘नीट’ परिक्षे कडेन संबंदीत गैरवेव्हारांनी पुराय शिक्षण वेवस्थेच्या विस्वासार्हतेचेर प्रस्नचिन्न उबें केलां. ह्यो दोनून घडणुको स्वतंत्र दिसत आसल्यो तरी ताचे फाटल्यान आशिल्लीं मूळ कारणां खूबशे कडेन समान दिसून येतात. वाडटो ताण, सर्तीचो अतिरेक, शिक्षणाचें जाल्लें व्यापारीकरण आनी वेवस्थेतले दोश हीच ताचे फाटलीं कारणां म्हणूंक येतलीं. फाटल्या कांय वर्सांत विद्यार्थ्यांच्या आत्महत्यांच्या घडणुकांनी हुस्को करपा इतली वाड जाल्ली दिसून येता. आमचें ल्हानशें गोंय लेगीत ताका आडवाद उरिल्लें ना. हातूंतय गोंय राष्ट्रीय प्रवाहांत एकरूप जालां. चड करून उच्च शिक्षण संस्थांनी आनी सर्तीच्या परिक्षांची तयारी करपी विद्यार्थ्यां मदीं हो प्रस्न आनीक गंभीर जायत आसा. परिक्षेंतलें अपेस, गुणांची सर्त, पालकांच्यो अपेक्षा, करियरा विशींचो हुस्को, नव्या वातावरणा कडेन जुळोवन घेवपांतल्यो अडचणी आनी मानसीक तणाव हांकां लागून खूबशे विद्यार्थी निरशेवणेचे गर्तेंत वचत आसात. कांय विद्यार्थ्यांक एकलेंपण, निरशेवणी आनी असुरक्षीततायेची भावना सतायत आसता. दुर्दैवान खूबशे फावटी तांच्या भावनीक स्थिती कडेन आडनदर करतात आनी ताचो शेवट आत्महत्ये सारक्या तोंकाच्या निर्णयांत जाता.
विद्यार्थ्यांच्या आत्महत्यांची समस्या ही फक्त वैयक्तीक अपेस वा मानसीक कमकुवतपणाची गजाल न्हय. ही आपल्या शिक्षण वेवस्थेंतल्या त्रुटीचें प्रतिबिंब आसा. आयचे शिक्षण पद्दतींत विद्यार्थ्यांच्या मानसीक भलायकी परस गुणांक आनी येसाक चड म्हत्व दितात. विद्यार्थ्यांचे कल्पकतायेक, भावनीक विकासाक आनी वैयक्तीक तांकीक प्रोत्साहन दिवपा बदला तांकां सर्तीच्या अखंड सर्तींत धुकलून उडयतात. दुसरे वटेन, नीट परिक्षेतलो गैरवेव्हार आनी प्रस्नपत्रिका फुटीच्या घडणुकांनी विद्यार्थ्यांच्या मनांतल्या विस्वासाक व्हड धक्को दिला. लाखांनी विद्यार्थी दोतोर जावपाचें सपन पळयत खूबशीं वर्सा खर कश्ट घेतात. ते खातीर पालक व्हड प्रमाणांत अर्थीक गुंतवणूक करतात. पूण जेन्ना परिक्षा प्रक्रियेंतूच भ्रश्टाचार आनी गैरवेव्हार उक्तडार येतात, तेन्ना विद्यार्थ्यांच्या कश्टांचें मोल उणें जाल्ल्याची भावना निर्माण जाता.
नीट परिक्षेतली प्रस्नपत्रिका फुटप वा परिक्षा वेवस्थेंतलो गोंदळ हो फक्त तंत्रीक दोश न्हय, जाल्यार पुराय वेवस्थेच्या अपेसाचें लक्षण आसा. ह्या घडणुकांक लागून विद्यार्थ्यांचेर परतून परिक्षा दिवपाचो मानसीक आनी अर्थीक भार पडटा. एखादो विद्यार्थी म्हयन्याचे म्हयने अभ्यास करून परिक्षेक बसता आनी उपरांत परिक्षा रद्द जाल्ल्याची बातमी आयकता, तेन्ना ताच्या मनांत निर्माण जावपी निरशेवणी सहजतायेन समजुपा सारकी आसा. हे परिस्थितींत खूबशा विद्यार्थ्यां मदीं तणाव, असुरक्षीतताय आनी फुडारा विशींची भिरांत वाडप सभाविकूच थारता.
वाडट्यो आत्महत्या आनी नीट परिक्षा घोटाळो ह्या दोनूय समस्यांचो एक समान धागो म्हणल्यार शिक्षणाचें वाडटें व्यापारीकरण. आयज खूबशे विद्यार्थी कोचींग क्लासींनी, प्रवेश परिक्षांनी आनी गुणवत्तेच्या सर्तींत आडकून उरल्यात. शिक्षणाची उमेद शेणत चल्ल्या आनी ताची सुवात दबावान घेतल्या. दरेक विद्यार्थी दोतोर, इंजिनियर वा उच्च पदार पावूंक जाय, अशी समाजाची आनी पालकांची मानसीकताय तयार जाल्या. ताका लागून विद्यार्थ्यांच्यो आवडी, तांक आनी मानसीक स्वास्थ्य खूबशे फावटी दुर्लक्षीत उरता. ह्या समस्यांचेर उपाय सोदप सामकें गरजेचें आसा. सगल्यांत पयलीं शिक्षण वेवस्थेंत विद्यार्थ्यांचे मानसीक भलायकेक प्राधान्य दिवंक जाय. शाळा, म्हाविद्यालयां आनी विद्यापिठां हांचें मदीं समुपदेशन केंद्रां प्रभावीपणान कार्यरत आसप गरजेचें आसा. विद्यार्थ्यांच्या भावनीक समस्यांची वेळार दखल घेवप आनी तांकां गरजेचो आदार दिवप म्हत्वाचो आसा. तशेंच परिक्षा प्रणाली अदीक पारदर्शक आनी सुरक्षीत करपाची गरज आसा. प्रस्नपत्रिका तयार करपा पसून परिक्षा वेवस्थापना मेरेन आधुनीक तंत्रज्ञानाचो प्रभावी वापर करूंक जाय. दोशी आशिल्ल्यांचेर खर कारवाय करून विद्यार्थ्यांचो विस्वास परतून निर्माण करप गरजेचें आसा. आयज विद्यार्थ्यांच्यो आत्महत्या आनी नीट परिक्षेतलो गैरवेव्हार ह्यो फक्त स्वतंत्र घडणुको न्हय, त्यो शिक्षण वेवस्थेक लागिल्ल्या किडीची गंभीर लक्षणां आसात. ह्या समस्यां कडेन आडनदर करप फुडारा खातीर घातक थारूंक शकता. सरकार, शिक्षण संस्था, शिक्षक, पालक आनी समाज ह्या सगल्यांनी एकठांय यत्न करीत जाल्यार विद्यार्थ्यांक सुरक्षीत, विस्वासार्ह आनी सकारात्मक शिक्षण वातावरण उपलब्ध करून दिवं येता. कारण शिक्षण वेवस्था सक्षम आसत जाल्यारूच देशाचो फुडारूय सक्षम आसतलो.

वामन प्रभू
9823196359