भांगरभूंय | प्रतिनिधी
गांवांतल्या भक्तांक एकठांय हाडपाच्या हेतान मेच्या तिसऱ्या आयतारा उत्सव घडोवन हाडपाचो हेत उक्तायलो. ताका कुर्डीकारांनी तेंको दिलो.
कुर्डी. जाच्या नांवांत वगडायिल्ल्या जिवांची, विस्थापितांची वेदना लिपल्या. सांगे म्हालांतलो हो गांव एका तेंपार पाचव्यो दोंगुल्यो, रुखामळ, पिकाळ शेतां, गिरेस्त सांस्कृतीक दायजान सजिल्लो. गांवकार सादे, कश्टाळू, सैमा सांगातान जगपी. शेती, गोरवां, रान, बागायती, पोरसां हांचेर आदारिल्लें जिणेंपद्दतीक लागून समाधानाचें वातावरण आसतालें. देवळां, चर्च, शाळा, सोबीत घरां….दरेक उत्सव, जात्रा, फेस्त लोकांच्या एकचाराचें प्रतीक आसतालें. लोक सुख -दुख्ख वांटून घेताले आनी ताका लागून कुर्डी फकत गांव न्हय, तर एक व्हडलें कुटुंब कशें जाणवतालें.
गांवांतलें व्हडलें धर्मीक, संस्कृतीक केंद्र म्हणल्यार श्रीसोमेश्वराचें देवूळ. लोकांचो ताचेर खर विस्वास. आयज लेगीत तो अखंड तिगला. दरेका शुभ कार्या पयलीं देवाक प्रसाद, पाकळी, सांगणें घालून होरावपाची परंपरा आशिल्ली. देवळा भोंवतणी गांवची धर्मीक जीण घुंवताली. वर्सभर कार्यावळी जाताल्यो; साळावली धरण बांदपाक कुर्डी पंचायत आनी साळावलेच्या सुमार 750 कुटुंबांक स्थलांतरीत करून वाडे आनी भाटी पंचायत वाठारांतल्या वालकिणींत स्थापीत केले. गांवांतल्यान भायर सरचे पयलीं लोकांनी ग्रामदेव श्रीसोमेश्वराचो प्रसाद घेतलो. त्या वेळार देवान सांगलें, ‘म्हज्या भक्तांक ते खंय वतात थंय हांव आदार दितलों, पूण हांव स्वता कुर्डी श्रीस्थळ सोडचो ना.’ हो श्रद्धेचो एक भाग. सध्या सोमेश्वर देवाक वालंकिणी कॉलनी 2 च्या एका घरांत स्थापन केला, पूण मूळ स्वयंभू लिंग श्रीस्थळ कुर्डीत आदल्या जाग्यार आसा. सोमेश्वराचें देवूळ उदकापोंदा गेलें, पूण मार्चांत उदकाची पातळी उणी जाली तेन्ना देवळाचे अवशेश आनी कांय घरांच्यो वण्टी, तुळशी वृंदावन, बांयो दिसूंक लागल्यो. कुर्डीचे आनी कर्नाटकांतले कुळावी मे म्हयन्यांत श्रीसोमेश्वर देवाची पुजा करताले. पंचवीस वर्सां उपरांत सर्गेस्त सदानंद कुर्डीकार हांणी नोकरे खातीर देशांत आनी परदेशांत स्थायीक जाल्ल्या गांवांतल्या भक्तांक एकठांय हाडपाच्या हेतान मेच्या तिसऱ्या आयतारा उत्सव घडोवन हाडपाचो हेत उक्तायलो. ताका कुर्डीकारांनी तेंको दिलो. तेन्ना सावन सोमेश्वराच्या उत्सवाची सुरवात जाली
कोविड धामीक लागून आनी फाटल्या वर्सा पावसाक लागून उदक भरिल्ल्यान उत्सव जालो ना. अंदूं तो फाल्यां आयतारा 2४ मेक जाता. गांवांतलें दरेक घर ह्या उत्सवांत वांटो घेता. देवळाची नितळसाण, रंगकाम, सजावट, रस्तो, हजारांनी भक्तगणांच्या पियेपाच्या उदकाची तजवीज, पार्किंग वेवस्था करतात. ह्या दिसा पूजा, भजन, आरती, महाप्रसादान वातावरण भक्तीमय जाता. णव म्हयने बुडिल्लो कुर्डी गांव उमेदीच्या ल्हारांचेर उफेंता. खोशेन फुलता. भायर रावपी लोक लेगीत ह्या उत्सवाक येतात. महाप्रसादाक भक्तांची व्हडली रांक लागता.
आदल्या तेंपार अस्तुऱ्यो णव वारी साडयो न्हेसताल्यो. जाल्यार दादले पखवाज, टाळांच्या तालार पुराय वाठार दुमदुमून सोडटाले. रातची पालखी जाताली. ती देवळा भोंवतणीं फेरो मारताली. सवायशिणी आरती करून आशीर्वाद घेतालीं. वातावरणांत वेगळेच तरेची पवित्रताय आनी उमेद जाणवताली.
ह्या उत्सवाचें आनीक एक खाशेलपण म्हणल्यार गांवचो एकवट. तरणाटे, बायलो एकठांय येवन महाप्रसाद रांदतात. गिरेस्त- गरीब असो भेद करिनासतना सगले एकठांय बसून प्रसाद घेतात. कुर्डी सोमेश्वर उत्सवाक भेट दिवन सगल्यांनी हो समाजीक एकचार पळोवचो. ह्या उत्सवान फकत धर्मीक न्हय तर सांस्कृतीक परंपराय तिगोवन दवरल्या . पूण उदरगतीच्या नांवान गांवाचें अस्तित्व मात सदां खातीर बदल्लां. गोंयांतल्या उदकाच्या उणावाचेर उपाय म्हूण सरकारान साळावली धरण बांदपाचें थारायलें. धरणाक लागून दक्षीण गोंयच्या जायत्या वाठारांनी उदकाची पुरवण जाली.
साळावली धरण बांदपाचें काम सुरू जालें तेन्ना ल्हवू ल्हवू कुर्डीचेर संकश्टाची सावळी येवंक लागली. मायभूंय उदका पोंदा वता हें कळटकच भंय, हुस्को, हुरहुर आनी दुख्ख दाटलें. पिळग्यान पिळग्यो सांबाळिल्लीं घरां, देवळां, शेतां आनी यादीं सोडून वचपाचो वेळ आयिल्लो. 1986 वर्सा धरण पुराय जातकच कुर्डी गांव उदका पोंदां गेलो, आयज तो इतिहासाच्या पानांनी उरला. लोकांक हेर वाठारांनी वसयले, पूण नव्या जाग्यार वचून लेगीत आपलो गांव तांच्या मनांत कोरांतून उरला. जायत्या जाणांनी पोरण्या घरांची, शेतांची, देवळांची याद सांबाळून दवरल्या. गांव सोडटना दरेकल्यान जड काळजान घराचे वण्टीक, दाराक, वंयेक, झाडाक, तुळशी वृंदावनाक पोशेलें आनी भरिल्ल्या दोळ्यांनी गांवाक अखेरचो निरोप दिलो. विस्थापनाक लागून जायत्या जाणांचें समाजीक आनी अर्थीक जिणेंत आडमेळीं आयलीं. नव्या जाग्यार जुळोवन घेतना तांकां अडचणींक तोंड दिवचें पडलें. तरी लेगीत कुर्डी वा कुड्डेच्यो यादीं तांच्या मनांत जिव्यो उरल्यात.
आयज कुर्डी गांव चडसो उदका पोंदा आसा. पूण एप्रील, मेंत साळावलीच्या उदकाची पातळी उणी जाता आनी गांवाचे अवशेश दिसूंक लागतात. उध्वस्त वण्टी, घरां, बांय, रस्ते आनी उदकांतल्यान भायर सरिल्लें सोमेश्वर देवुळ पळोवन सगल्यांच्याच मनांत आदल्यो यादी दाटून येतात आनी दोळ्यांतल्या उदकाच्यो झरी व्हांवतात. कांय जाणां खातीर हें पर्यटन थळ आसलें तरी स्थलांतरीतां खातीर तांच्या जिविताचें तें एक भावनीक आंग. गांवांत वगडायिल्ल्या जिवांची, विस्थापनाची वेदना, फाटल्यो बऱ्यो, वायट यादी लिपल्यात. गांव बुडला तरी श्रीसोमेश्वराचो वर्सुकी उत्सव आयज लेगीत जाता…. आनी ताचो वांटो जावपाक हजारांनी कुर्डीकार कुर्डेची वाट चलपाक लागतात. तुमीय मुजरत येयात. वाट पळयतां.
सुदिन वि. कुर्डीकार
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
