देखी सावरकरांच्यो

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

भावंडांनो,
स्वतंत्र भारतांत आमी कशे तरेन स्वतंत्रतायेचो लाव घेयत जियेतात आनी ती मेळोवपाक कशे तरेन आमचे नीज भूंयपूत जिवाची, संवसाराची पर्वा करिनासतना होमखणांत शहीद जाले हें आमी वाचतात, सिनेमाच्या वा टीव्ही माळयेच्या रुपांत पळयतात. हांवूंय तुमकां अशा आमच्या शूरविरांच्यो काणयो सांगतां.
भावंडांनो, ह्या सप्तकांत 28 मे दिसा स्वातंत्र्यवीर सावरकर हांची जयंती पुराय देश मनयता. तांच्या पुण्यतिथीक हांवें तुमकां तांचे विशीं सांगिल्लें. पूण कांय भावंडांनी केल्ले मागणे वरवीं जयंती निमतान तांच्या जिणेंतल्यो दोन-तीन घडणुको तुमकां सांगतां, ज्यो आमकां आयजूय स्वातंत्रताय राखून दवरपाक प्रेरणा दिता, उर्बा दितात. आमच्यांतली राष्ट्रनिश्ठा, देशप्रेम वाडीक लायता. आयकयात आं.
पयलो सोपूत
विनायक म्हणल्यारच सावरकर तेन्ना इकरा-बारा वर्सां पिरायेचे. भुरगेपणा सावन ते हुशार तशेंच हळव्या मनाचे. त्याच काळांत परकी सत्तेन चाफेकार भावांक गळफास दिलो. ही गजाल तांच्या काळजाक लागली. तो अस्वस्थ जालो. ताचे कूडभर तिडक भरली. कितें करचें हेंच ताका कळना जालें. राती वेळार संबंदीत घडणुकेन ताका न्हीद पडना जाली. तो उठलो आनी रातच्याच वेळार कुलदेवीच्या म्हळ्यार अश्ठभुजा देवीच्या देवळांत गेलो. देवी मुखार वचून दोनूय हात जोडून ताणें ते कवळ्या पिरायेंत खर उतरांनी सोपूत घेतलो. ‘देवी माये, हांव वोगी बसचोंना. म्हजे मांयभुंयेक स्वतंत्रताय मेळोवन दिवपाक हांव सशस्त्र क्रांती उबारतलों. निमण्या उस्वासा मेरेन हांव झुंजतलो आनी म्हजे मायभुंयेक पारतंत्र्यांतल्यान मेकळी करतलों. इतल्या ल्हान पिरायेंत आपले मायभुंये विशीं असो सोपूत घेवपी तोच तो सावरकर, ताची खर देशभक्ती आमकां उर्बा दिता.
धाडस
सावरकरांक इंग्रज सरकारान अटक करून ’मरिया’ हे बोटींतल्यान भारतांत हाडपाचें थारायलें. तेन्ना सावरकरांनी केल्लें धाडस इतिहासांत अज्रंवर उरलां. भावंडांनो, 8 जुलय 1910 दिसा ताका घेवन येवपी बोट फ्रांसाच्या मार्सेलिस बंदरार पावली तेदेवेळार सावरकरांनी बोटीच्या संडासाच्या ल्हान जनेलांतल्यान थेट थाव लागनाशिल्ल्या उचांबळीत दर्यांत उडकी मारली. इंग्रजांच्या फारपेटाची पर्वा करिनासतना ते पेंवत फ्रांसाचे दर्यादेगेर पावले.
भावंडांनो, परिस्थिती कितलीय गंभीर जरी आसली तरी भिवून फाटीं सरनासतना धाडसान ते परिस्थितीक फुडो करपाची देख सावरकराची हे घडणुके वरवीं आमकां दिल्या तें आमी केन्नाच विसरूंक फावना.
ख्यास्त आनी इत्साशक्त
अंदमानाच्या सॅल्युलर बंदखणींत तांकां काळ्या पाण्याची ख्यास्त भोगची पडली. बंदखणींत नाल्ला्ंचो काथो कुंटप, बैलां सारके तेलाच्या घाण्याक बांदून तो चलोवप, अशे तरेची ख्यास्त भोगतना तांच्या जिवाक भिरांकूळ त्रास जाताले. तरी सावरकरांनी आपल्या मनाचें बळगें उणें जावंक दिलें ना.
बंदखणींत कितेंय उतरां बरयतालो जाल्यार तांकां कागद पॅन मेळनाशिल्लें. तरी बरोवपाची क्रिया सावरकरांनी कशी सादली जाणात तुमी? ताणें खिळे तशेंच कांट्यांनी बंदखणींच्या वण्टींचेर हजारांनी वळींचें महाकाव्य बरयलें. बंदखणींत ख्यास्त भोगीत आशिल्ल्यांक शिकोवपाक सुरुवात केली. नकळटां बंदखणींत वाचपघराचें स्वरुप दिलें. भावंडांनो, सावरकरांची ही देख आमकां शिकवण दिता ती म्हळ्यार साधनां जरी नासलीं तरीय मनीस आपली बुद्ध आनी जिद्दीच्या बळग्याचेर कितेंय साद्य करूंक शकता.
विज्ञाननिश्ठ, समाजसुदारक
‘आमी कुड्डो भावार्थ’ म्हणल्यार अंधश्रद्धा सोडून विज्ञानाची कास धरप गरजेचें आसा. आमी विचारी बुद्ध आपणावंक जाय’ अशें सावरकर सदांच सांगतालो.
भावंडांनो, तांणी समाजांतली अस्पृश्यताय आनी जातीभेद ना करपा खातीर समाजीक चळवळी केल्यो. सगळ्यां खातीर तांणी ‘पतीत पावन मंदीर’ उबारलें. ह्या देवळांत सगळ्या जातीचे मनीस एकठांय प्रार्थना करूंक शकताले.
सावरकरांनी ’अभिनव भारत’ ही क्रांतीकारी संघटना उबारली. पुण्यांत मिरवणूक काडून विदेशी लुगटांची तांणी होळी पेटयली आनी स्वदेशीचो प्रसार केलो.
समाज प्रबोधन करतना सावरकरांनी भोव मोलादीक साहित्य रचलें. ’माझी जन्मठेप’ ’उ:शाप’, संन्यस्तखड्‌ग’, सहा सोनेरी पाने, 1857 चे स्वातंत्र्य समर, हे तांचे ग्रंथ जाल्यार ‘रानफुले’, गोमांतक, कमला, सप्तर्शी हे तांचे काव्यसंग्रह.
आमी जें कितें करतात तातूंतल्यान देशाचें नांव व्हड जावंचें. बुद्ध हें सगळ्यांत व्हडलें शस्त्र आसा. देखून वाचप आनी लेखन करचें. तशेंच अन्याया आड उलोवपाक आमी केन्नाच भिवचे न्हय. ह्यो देखू स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी आमकां दिल्यो. त्यो आमी केन्नाच विसरूंक फावना. भावंडांनो, याद दवरात आं.

उल्हासभाई