भांगरभूंय | प्रतिनिधी
इराण आनी इझ्रायल हांचे मदल्या लांबिल्ल्या झुजाक लागून आयज आमचो देश एका अभूतपूर्व अर्थीक संकश्टाच्या हुंबऱ्यार उबो आसा. हे कठीण परिस्थितींतल्यान भायर सरपाक फकत वयर- वयर अर्थीक काटकसरीचें आवाहन करून वा तात्पुरते उपाय करून भागपाचें ना. संवसारांतली सगळ्यांत चड लोकसंख्या आशिल्ल्या भारतांतल्या 142 कोटी लोकांची जतनाय घेवपाक समाजीक आनी अर्थीक सुदारणांचेर मुखेलपणान भर दिवचो पडटलो. तेच वांगडा कडक पूर्वनियोजनाक प्रामाणिक आनी सातत्यपूर्ण यत्नांची जोड दिवप, हीय काळाची गरज जाल्या.
आज आमी बाजारपेठांनी इम्पोर्टेड वस्तू, म्हारग्यो विदेशी गाडयो आनी बरेंच कितें पळयतात. ताच्या फाटल्यान एक कोडू सत्य लिपिल्लें आसा. तें म्हणल्यार आमी जायत्या गजालीं खातीर परदेशांचेर अवलंबून आसात. आमी 140 देशांतल्यान लागीं- लागीं 6000 प्रकाराच्यो वस्तू आयात करतात. हातूंतल्यो कांय मुखेल गजाली अश्यो – जो आमचे शिमेर सदांच गुरगुरता, त्याच चीना कडल्यान आमी इलेक्ट्रॉनिक वस्तू, इलेक्ट्रीक सादनां, उद्देगीक यंत्रसामुग्री, रसायनां, वखदां आनी प्लास्टीका सारक्यो जिणेंगरजेच्यो वस्तू व्हडा प्रमाणांत आयात करतात. 60% एलपीजी गॅस संयुक्त अरब अमिरात, सावदी अरेबिया, कतार, कुवेत सारक्या देशांतल्यान आयात जाता. 60% खावपाचें तेल इंडोनेशिया, मलेशिया, रशिया, युक्रेन, अर्जेंटिना आनी ब्राझिलांतल्यान आयात जाता. तर 90% खनीज तेल रशिया, इराक, सावदी अरेबिया, संयुक्त अरब अमिरात आनी अमेरिकेंतल्यान आयात जाता.
आतां 142 कोटी लोकसंख्या आशिल्लो आमचो देश आयाती बाबतींत मुस्लीम वा दुस्मान देशां सयत हेर देशांचेर वेपारी नदरेन परजीवी जाला, हें उकतें सत्य. मुळांत, अशे तरेन परजीवी वा परावलंबी आसपांत कांयच चूक ना. आमचें घर आसूं, गांव आसूं, राज्य, देश वा संवसार आसूं, दरेक सुवातेर दिवप- घेवप हें अपरिहार्य आसता. हो वेव्हार करतना आमी तांतूंत जात, धर्म, पंथ वा प्रांत हाडपाची अजिबात गरज नासता. तरी पूण, आमचे सत्ताधारी राजकी फायद्या खातीर जातीय दुस्वास आनी धर्मीक असहिष्णुतेक सारें उदक घालतना स्पश्ट दिसतात. तातुंल्यांनूच देशांतलें अंतर्गत वातावरण म्हेळें जाता आनी देशाच्या ऐक्य आनी अखंडतायेक वेर वता. भायल्या संकश्टां आड झुजतना भितरल्ल्यो वणटी घट आसप गरजेचें, देखूनच आयज देशाक सगळ्यांत चड गरज आसा ती जातीय ऐक्याची आनी धर्मीक भावपणाची.
इराण आनी इझ्रायल हांचे मदीं चलपी झुजाक लागून आनी आंतरराष्ट्रीय बाजारांतल्या चेंपणाक लागून डॉलराचे तुळेन आमच्या रुपयान 96.14 इतली विक्रमी नीचांक पातळी गांठल्या. ताचे परिणाम बरेच जाले. आमची खनीज तेलाची आयात 84% वयल्यान थेट 90% चेर पावली. एलपीजी गॅसाची आयात 46% वयल्यान 62% चेर वचून धडकल्या. हाका लागून घावूक म्हारगाय दर 8.3% चेर पावला आनी म्हारगाय मळबाक तेंकल्या.
हे सूक्ष्म अर्थनीतीचो थेट फटका सामान्य भौसाच्या दिसपट्ट्या जगण्याक आनी रांदचे कुडीक बसला. म्हारगायेचो कडेलोट जावन मध्यमवर्गीय आनी गरिबांक जगप असह्य जालां. दुसरे वटेन, शेतकामती लेगीत मनांतल्यान निरशेला. साद्या पूर्व प्राथमीक शाळांची फी हजाराचेर गेल्या, देखून शिक्षण लेगीत सर्वसामान्यांच्या आवक्या भायर पावलां. वखदां- उपचारांचो खर्चय सामान्य लोकांक परवडना जाल्ल्यान तांचे जिणेचो पांवडो निसरत आसा. तांतूंतच इराण- इझ्रायल झुजाची कोंडी सुटनाशिल्ल्यान इंधन आनी गॅसाच्या उणावाक लागून देशवासीयांची अवस्था उज्यांतल्यान मुरमुऱ्यांत पडिल्ले वरी जाल्या.
लांबिल्लें झूज आनी परिस्थिती ध्यानात घेता, प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी हांणी देशवासीयांक जें काटकसरीचें आवाहन केलां, ताचे कडेन कोणाकच आडनदर करपाक मेळची ना. झूज फेब्रुवारीच्या शेवटाक पेटलें, तेन्ना संवसारांतल्या विंगड- विंगड देशांनी रोखडेंच आपल्या तज्ञ मंडळीं वांगडा चर्चा करून काटकसरीचे उपाय सुरू केल्ले. आमच्या देशाकूय तज्ज्ञां वांगडाच विरोधकां बरोबरुय चर्चा करून काटकसरीचे उपाय मार्च म्हयन्यांतच करपाक येताले. पूण, पांच राज्यांच्या वेंचणुकांचो राजकी धुल्ल सोंप मेरेन आमकां काटकसरीचे सल्ले लेगीत कोणे दिले नात. वेंचणुकांचो निकाल लागतकच मात रोखडेच सीएनजी, पेत्रोल, डिझेलाचे दर वाडयले. आतां जिणेंगरजेच्या वस्तूंचे दर आनीकूय वाडपाचीं चिन्नां दिसतात.
भारताक 5 ट्रिलियन डॉलराची अर्थवेवस्था करपाची इत्साशक्त बाळगप चुकीचें न्हय. ‘आत्मनिर्भर भारत’ आनी ‘अच्छे दिन’ तर सगळ्यांकूच जाय. पूण, ह्या ‘अच्छे दिन’ खातीर जें पूर्वनियोजन करचें पडटा, जी मेहनत घेवची पडटा, ताची तयारी मात कोणूच करतना दिसना. फक्त घोशणाच आयकूंक येता. देशाक अन्नाचे बाबतींत स्वयंपूर्णते कडेन व्हरपी हरितक्रांती भूतकाळांत जाली, कारण ताका लागून रासायनिक सारें, अत्याधुनिक शेतीचीं आवतां उपेगांत हाडलीं आनी प्रगत विज्ञान-तंत्रज्ञानाची कास धरिल्ल्यान उद्देगीक भरभराटूय जाली. आतां शेती खातीर गरजेच्या आशिल्ल्या कृशी साधनांची आयात अचकीत बंद करून आमी शेतकामत्यांक बरे दीस दाखोवंक शकनात.
आमचे अफाट अशे लोकसंख्येचो विचार करतना बेरोजगारीच्या संकश्टाचेर मात करपाक लघुउद्देग आनी आप-रोजगाराक चालना दिवपाची गरज आसा. परकी गुंतवणुकेक वाव दिवपा खातीर देशांत कायदा आनी सुवेवस्था बरी आसपाक जाय, तशेंच समाजीक एकचार आनी राष्ट्रीय भावपण वाडोवपाचे यत्न जावंक जाय.
खंयचेंय संकश्ट आसूं, मागीर तें सैमिक, समाजीक वा राजकी, ताचे आड नेटान झगडपाक समाजीक एकवटाची आनी राष्ट्रवादाची सामुहीक भावना वाडप गरजेचें. फकत राजकी सुवार्था खातीर सदांच मुस्लिमांचो दुस्वास करप, तांच्याच समाजांतल्या आरोपींच्या घरांचेर- दुकानांचेर कायदे पूर्णपणान माड्डून थेट बुलडोझर भोंवडावपाची कामां करप हें बेकायदेशीरुच न्हय, तर पूर्णपणान अनैतिक आनी अमानवी लेगीत आसा. हाताक काम मागपी बेरोजगारांक ‘जल्ले’ म्हणून देशांतली बेरोजगारी आनी गरिबी पयस जावची ना.
सद्याचे देशा मुखावेले म्हारगाय, बेरोजगारी, गरिबी सारके मुळावे प्रस्न प्रामाणिकपणान सोडोवपाचें आव्हान आसा. ते खातीर सत्तेर आनी घटनात्मक पदांचेर आशिल्ल्या मनशांच्या मनांत राजकी अहंकारा बदला मनीसपणाची ओलसाण आसपाक जाय. जेन्ना ती धोरणांनी दिसतली, तेन्नाच देश खऱ्या अर्थान संकश्टांतल्यान भायर सरतलो.
प्रकाश सावंत
[email protected]
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
