सीबीएसर्इच्या अभ्यासक्रमांत बदल

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

भारतीय भाशांचेर आदारिल्ल्या भोवभाशी शिक्षणाक चालना दिवपी हो हालींच्या वर्सांतलो सगल्यांत व्हडलो बदल.

केंद्रीय माध्यमीक शिक्षण मंडळान (CBSE) हालींच धोरणांत म्हत्वाचो बदल जाहीर केला. 1 जुलय 2026, सावन संबंदीत शाळांनी 9 वेच्या वर्गांत प्रवेश घेवपी सगल्या विद्यार्थ्यांक तीन भाशांचो अभ्यास करचो पडटलो. ही गरज राष्ट्रीय शिक्षण धोरण (एनर्इपी) 2020 आनी राष्ट्रीय शाळा शिक्षण अभ्यासक्रम (एनसीएफएसर्इ) 2023 प्रमाण आसा. भाशांचें वर्गीकरण आर- 1 (मुळावी), आर- 2 (माध्यमीक), आनी आर -3 (तृतीय) वर्गांत केला. तातूंतल्यो उण्यांत उण्यो दोन भाशा भारतीय मुळाच्यो आसूंक जाय. इंग्लीशीचो आस्पाव जावं येता. पूण भाशीक विवीधताय आनी संस्कृतीक संलग्नताय वाडोवप हो मुखेल हेतू आसा.
हो उपक्रम 2026 वर्साचे सुरवेक 6 वेच्या वर्गा पसून सुरू जाल्ल्यान टप्या-टप्यान अंमलबजावणी करपाचो विचार आसा. तुर्ताक 9 वेच्या विद्यार्थ्यां खातीर सीबीएसर्इ व्यत्यय उणो करपा पासत संक्रमण पद्दत आपणायल्या. फुडारांत धावेंत 3 भाशा जाय पडटात, पूण धावेचे परिक्षेंत तिसरी भास घेवपाचो दबाव येवचो ना. केंद्रीय मंडळाचो हो अजापीत करपी बदल मानतात. पूण धावेचे परिक्षेंत ही तिसरी भाशा गरजेचीं ना अशी सुटका मंडळान केल्या.
3 भाशांचे पर्याय
शाळेच्या साधनसुविधा आनी विद्यार्थ्यांच्या आवडीचेर आदारीत आर 3 भाशेचे पर्याय उपलब्ध करतले. तातूंत तमीळ, बंगाली, उर्दू, आनी कन्नड अश्यो प्रादेशीक भासो तशेंच हेर मान्यताय मेळिल्ल्या भासांचो आस्पाव आसतलो. फ्रेंच वा जर्मन अश्यो परकी भासोय शिकयतात. पूण सक्तीचे भारतीय भाशेचे सुवातेर त्यो येवच्यो नात. शाळांनी भाशेचो अभ्यासक्रम OASIS पोर्टलाचेर अद्ययावत करचो पडटलो. पाठ्यपुस्तकां उपलब्द आसात हाची खात्री करची पडटली. शक्य आसल्यार एनसीर्इआरटी साहित्य वापरांत वा पुराय एनसीर्इआरटी आवृत्ती उपलब्द जाय मेरेन राज्य मंडळ समतुल्य पुस्तकां वापरतले. मुल्यांकन पुरायपणान शाळा करतली. गूण निमाणें प्रमाणपत्रकांत दितले.
दोन भारतीय भासांचो अभ्यास सक्तीचो
उण्यांत उण्यो दोन भारतीय भासो सक्तीच्यो करून सीबीएसर्इ राष्ट्रीय एकचाराक चालना दिता. तशेंच भाशीक दायज सांबाळपाचो यत्न करता. हे सुदारीत पद्दती खाला विद्यार्थ्यांक आर 1, आर 2, आनी आर 3 अश्या तीन भारतीय भासांचो अभ्यास करप सक्तीचें केलां. ह्यो दोन भासो मूळ भारतीय आसूंक जाय. विद्यार्थ्यांक जाय जाल्यार परकी भासय वेंचूक मेळटा. पूण तांच्यो हेर दोन भारतीय आसल्यारूच, ते भायर परकी भास हो अतिरीक्त चवथो विशय म्हणूनय घेवंक मेळटा. हाचो पुराय तपशील www.cbseacademic,nic.in ह्या संकेतथळार मेळटा. हो अंतर सोडोवपा खातीर शाळा आपल्या अभ्यासक्रमांत कविता, लघुकथा, गद्य, अश्या थळाव्या वा प्रादेशीक साहित्याचो आस्पाव करतले. हाचे खातीर सीबीएसर्इ 15 जून मेरेन पुराय मार्गदर्शक तत्वां जाहीर करतले असो अदमास आसा.
अधिसुचोवणे प्रमाण, तुलनात्मक विश्लेशण प्रमाण मदल्या पांवड्या वेल्या आनी माध्यमीक पांवड्या वेल्या आर 3 भाशेच्या मुळाव्या सक्षमतायेंत ( तोंडी संवाद, वाचन, बरोवप, आनी व्याकरणांत ) सुमार 75 – 80 सारकेंपण आसा. देखून, समर्पीत आर – 3 पुस्तकां उपलब्ध जाय मेरेन, धावे वर्गाचे वेंचून काडिल्ल्याचें स-व्या वर्गाल्या भास म्हण आर 3 पाठ्यपुस्तक (सत्र 2026-27 आवृत्ती ) वापरतले.
मंडळान फुडें सांगलां, 19 अनुसुचीत भाशांचे 6 व्या वर्गाचें आर 3 पुस्तकां 1 जुलय पयलीं शाळांक दितले. उरिल्ल्या मूळ भारतीय भाशां खातीर पोरण्यो पद्दती प्रमाण आशिल्लीं एससीर्इआरटी आनी राज्य पांवड्या वेलीं पाठ्य पुस्तकां वापरूं येतात.
सूट आनी खाशेलीं प्रकरणां
तशें पळयल्यार, ही पद्दत बोर्ड परिक्षेचेर दबाव वाडयनासतना समग्र उदरगतीक चालना दिता. अंतर्गत मुल्ल्यांकनांत बरी कामगिरी करपी विद्यार्थ्यांक 10 वेच्या वर्गाच्या मंडळ परिक्षेक हाजीर रावूं येता. ते भायर, विशेश भुरग्यांक (CWSN) दुसरे आनी तिसरे भाशेचे गरजेंतल्यान सूट दिल्या, जाका लागून समावेशकता सुनिश्चीत जाता.
परदेशांतल्या सीबीएसर्इ शाळांक आनी परदेशांतल्यान परतून येवपी विद्यार्थ्यांक भास वेंचपाक लवचीकताय मेळूं येता. शिक्षण तज्ञ हें नव्या धोरणाच्या भोवभाशीक कुशळटायेच्या ध्येया कडेन म्हत्वाचें पावल मानतात.
संशोधनांतल्यान दिसून येता, जायत्यो भासो शिकल्यार संज्ञानात्मक कुशळटाय, समस्या, सोडोवपाची तांक आनी संस्कृतीक सहानुभुती वाडटा. भारता भायर आशिल्ल्या सीबीएसर्इ शाळां खातिरूय लवचीक नेम स्थापन केल्यात.
हो बदल कित्याक इतलो म्हत्वाचो?
भारतीय भाशांचेर आदारिल्ल्या भोवभाशी शिक्षणाक चालना दिवपी हो हालींच्या वर्सांतलो सगल्यांत व्हडलो बदल. बरी खबर म्हळ्यार सीबीएसर्इ धोरणात्मक आनी वेव्हारीक अशे दोनय विचार मतींत घेतल्यांत. तिसरे भाशे खातीर मंडळान परिक्षेचो भंय पयस करून शाळांक साधनां मेळोवन दिवन विद्यार्थ्यांक आनी पालकांक हो प्रवास खूब सोंपो करपाचो यत्न केला.

विशाल खांडेपारकार
8080622370