आयएमएफ म्हणटा, भारत परतून सव्या क्रमांकाचेर

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

जायत्या आंतरराष्ट्रीय संस्थांनीय येत्या कांय वर्सांनी जपान आनी ब्रिटनाक भारत फाटीं घालपाक शकता, असो अदमास व्यक्त केला. पूण….

संवसारांतल्या सगल्यांत वेगान वाडपी अर्थवेवस्थां मदीं भारताचो उल्लेख जाता आसतनाच आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीच्या (आयएमएफ) ताज्या आंकडेवारीन नवी चर्चा सुरू केल्या. कांय म्हयन्यां पयलीं भारतान जपानाक फाटीं उडोवन जगांतली चवथी सगल्यांत व्हड अर्थवेवस्था जाल्ल्याचे दावे जाताले, पूण आतां आयएमएफाच्या नव्या अहवाला प्रमाण भारत परतून सव्या क्रमांकाचेर पावला, हें स्पश्ट जालां. हाका लागून “भारत खरोच फुडें गेल्लो काय?” आनी “क्रमवारींतलो हो बदल नेमको कित्याक लागून जालो?” अशे प्रश्न उपस्थित जातात.

आयएमएफाच्या 2026 च्या अहवाला प्रमाण, सध्या अमेरिकेची अर्थवेवस्था जगांत पयल्या क्रमांकाचेर आसा. ताचे उपरांत चीन, जर्मनी, जपान आनी युनायटेड किंगडम हांचो क्रम लागता. भारत सवे सुवातेर आसून भारतीय अर्थवेवस्थेचो आकार सुमार 4.15 ट्रिलियन डॉलर इतलो आसपाचो अदमास व्यक्त केला. त्याच वेळार जपानची अर्थवेवस्था 4.38 ट्रिलियन डॉलर आनी ब्रिटनाची अर्थवेवस्था 4.26 ट्रिलियन डॉलर इतली आशिल्ल्याचें सांगलां.

भारत चवथ्या क्रमांकाचेर गेल्ल्याच्यो खबरो कांय म्हयन्यां पयलीं खूब चर्चेंत आशिल्ल्यो. कांय सरकारी अधिकारी आनी निती आयोगाशी संबंदीत व्यक्तींनीय भारत जपानच्या फुडें गेल्ल्याचें सांगलें. भारताचो वेगवान जीडीपी, वाडपी गुंतवणूक आनी व्हड ग्राहक बाजारपेठ हाका लागून हो दावो कांय प्रमाणांत विस्वासापात्रय दिसतालो. पूण आयएमएफान उपरांतचे आंकडे सुदारले आनी परिस्थिती बदल्ली.

रुपयाचें अवमुल्यन

अर्थतज्ज्ञांच्या मतान, हाचे फाटलें मुख्य कारण म्हणल्यार रुपयाचें डॉलर मुखार जाल्लें अवमूल्यन. भारताची अर्थवेवस्था रुपयांनी वाडत आसली, तरी जागतिक क्रमवारी डॉलरच्या मुल्याचेर आदारीत आसता. देखून डॉलर घट जालो वा रुपया दुबळो जालो तर भारताचो जीडीपी डॉलरा मदीं तुलनेन कमी दिसता. हाचो थेट परिणाम जागतिक क्रमवारीचेर जाता. हाचे भायर जीडीपी मेजपाच्या पद्धतींत केल्ल्या बदलांचोय परिणाम जाल्ल्याचें मानतात.

ह्या घडणुकांमुळे भारताचे अर्थवेवस्थे विशीं दोन वेगळीं चित्रां मुखार येतात. एके वटेन भारताचो अर्थिक विकासदर अजूनय बळिश्ट मानतात. आयएमएफान भारताचो वाडदर सुमार 6.5 टक्क्यांच्या आसपास रावतलो असो अदमास व्यक्त केला. जगांतल्या जायत्या व्हड अर्थवेवस्थांच्या मानान हो दर चड आसा. देखून दीर्घकालीन नदरेन भारताची अर्थवेवस्था चड वेगान वाडतली, अशी अपेक्षा आसा.

दुसरे वटेन, जागतिक क्रमवारींतलो बदल फकत अर्थिक वाडीचेर आदारून नासून चलनमूल्य, जागतीक वेपार, आयात- निर्गत आनी डॉलरचे स्थितीचेरय आदारून आसता. देखून ‘भारत चवथ्या क्रमांकाचेर गेलो’ वा ‘भारत परतून फाटीं पडलो’ ह्या दोनय दाव्यांक तितल्याच सावधपणान पळोवपाची गरज आसा, अशें जाणकार सांगतात.

परिस्थिती न्हयकारात्मक न्हय

भारता खातीर ही परिस्थिती पुरायपणान न्हयकारात्मक मानपाची गरज ना. व्हड लोकसंख्या, वाडपी मध्यमवर्ग, तंत्रज्ञान क्षेत्रांतलो विस्तार आनी पायाभूत सुविधां वयली गुंतवणूक हाका लागून भारता कडेन फुडारची आर्थिक महासत्ता म्हणून पळयतात. जायत्या आंतरराष्ट्रीय संस्थांनीय येत्या कांय वर्सांनी जपान आनी ब्रिटनाक भारत फाटीं घालपाक शकता, असो अदमास व्यक्त केला, पूण त्याच वेळार बेकारी, म्हारगाय, रुपयाचेर आशिल्लो दबाव आनी वाडपी आयात हीं आव्हानां कायम आसात. देखून फकत जागतिक क्रमवारीचेर भर न दिता, सामान्य नागरिकांच्या आर्थिक स्थितींत सुदारणा जावप चड म्हत्वाचें आसा, अशें मत अर्थतज्ज्ञ व्यक्त करतात.

भारताचे अर्थवेवस्थे भोंवतणी सुरू जाल्ली ही चर्चा फकत आंकड्यांची नासून संवसारीक अर्थिक वेवस्थेंत भारताची सुवात कितें आसा, हाचे संकेत दिता. वेगान वाडपी अर्थवेवस्था आनी बदलपी संवसारीक परिस्थिती हातूंत भारत फुडल्या कांय वर्सांनी खंयची दिशा घेता, हाचे कडेन आतां जगाचें लक्ष लागलां.

– ज्ञानदीप पोतेकार

फोंडें