भांगरभूंय | प्रतिनिधी
वंदे मातरम् हे घोशणेंत ‘भारत मातेक वंदन’ असो अर्थ काडीत जाल्यार तशेंच वंदेचो एका अर्थान ‘पुजा’ ‘उपासना’ वा ‘इबादत’ वा ‘सजदा’ असो इस्लामांतल्या मूळ अरबी शब्दांचो अर्थ घेत जाल्यार एकाच परमेश्वराची उपासना.
बंकिंमचंद्र चटर्जी हांचें ‘वंदे मातरम्’ हें राष्ट्रीय गीत आसा, पूण ताका ‘जन गण मन’ सारको राष्ट्रगीताचो दर्जो नाशिल्लो. केंद्रांतलें मोदी सरकार ह्या राष्ट्रीय गीताक राष्ट्रगीता सारको दर्जो मेळचो हे खातीर सुरवातेक सावन यत्न करीत आसात. त्याच मोदी सरकाराचे विरोधक आशिल्ल्या काँग्रेस पक्षाच्या अधिवेशनांत वंदे मातरम् अधिकृत रितीन पयले फावटी गायिल्लें. ‘वंदे मातरम्’ आनी ‘जनगणमन’ हांची भारता खातीर उपलब्ध जाली ती बंगालच्या संस्कृतीतल्यानूच, बंकिंमचंद्र चटर्जी आनी रवींद्रनाथ टागोर ह्या दोन महनीय व्यक्तीमत्वांची कर्मभूंय बंगालूच आसा. पूण बंगालांत ह्या दोनूय गीतांच्या मुद्या वेल्यान केन्नाच वाद जाल्ल्याचो इतिहास ना. मागीर आतांच वंदे मातरम् विशया वेल्यान वादाची गरज कित्याक पडली? देशांतलीं राष्ट्रीय प्रतिकां, गीतांचो राजकी वापर करपी सत्ताधारी फिशाल आसात. सुरवातेक राष्ट्रीय मुद्रा आशिल्ल्या अशोक स्तंभा वेल्या तीन शिंवांक आक्रमकतायेन सादर केले. उपरांत सभाघरांतल्या ‘सेंगोल’ हांगा जाल्लो बदल आनी आतां राष्ट्रगीताच्या बराबरीन राष्ट्रीय गीताक उबे करपा फाटल्यान केंद्राच्या सत्ताधाऱ्यांचो राजकी हेतू लिपून उरिल्लो ना. ‘वंदे मातरम्’ हें गीत देशाच्या स्वातंत्र्य लढ्याचे प्रेरणेचें गीत आशिल्ल्यान ताचो थेट संबंद काँग्रेसीच्या इतिहासा कडेन उरला. सत्ताधाऱ्यांच्या सांस्कृतीक इतिहासा कडेन ना.
वंदे मातरम् ह्या गीताक राष्ट्रगीता सारको दर्जो मेळिल्ल्यान कायद्या प्रमाण हें गीतूय नागरिकां खातीर बंधनकारक जालां. जनगणमन राष्ट्रगिता पयलीं तें गावचें पडटा. वाजोवपाकूय मेळटा. जन गण मनाक जो कायदो लागता, तोच वंदे मातरमाकूय लागता. अर्थांत ह्या वंदे मातरम् गीताक कांय मुस्लीम गटांचो विरोध आशिल्ल्यान ताचे आड रावन अल्पसंख्यांकाक नामोहरम करपाची केंद्राची ही खेळी बी आसा काय कितें, असोय प्रस्न निर्माण जावं येता. देशाच्या सांस्कृतीक प्रतिकां मदीं बदल करून केंद्राक कितें साद्य करपाचें आसा? वारकरी सांप्रदायाच्या ‘जय श्री रामकृष्ण हरी’, ‘पांडुरंग माऊली’ वा गांवगिऱ्या वाठारांनी सामान्यपणान अभिवादन करपा खातीर वापरतात तें ‘राम राम’ ह्या संबोधनाचेर ‘जय श्रीरामा’ची आक्रमक घोशणा उबी करपाचो यत्न करपा फाटलीं कारणां कितें आसात? ‘वंदे मातरम्’ ह्या गीताचो अर्थ भारत मातेक वंदन अशा अर्थान कडव्या एकेश्वरवादी समुहांक अडचणीचो थारपाचो आसा. ताका लागून तातूंतल्यान आपले धर्मीक विरोधाचें राजकाण मुखार व्हरपा खातीर हो यत्न स्पश्ट आसा. ह्या मुद्या वेल्यान केंद्रांतल्या सभाघरांत हाचे पयलीं लेगीत समर्थक आनी विरोधकां मदीं वाद जाल्ल्याचें स्पश्ट जालां. कांय काळा पयलीं लेखक जावेद अख्तर हांचे सारक्या लोकांनी केंद्रीय सभाघरांत ‘भारत माता की जय’ ह्या घोशणेचें नेटान समर्थन केल्लें. हे घोशणेक विरोध करपी कडव्या स्वधर्मवाद्यां बराबरच ह्या मुद्द्याचें राजकारण करपी सत्ताधाऱ्यांकूय तांणी खर उतरांचो डोस दिल्लो.
‘भारत माता की जय’… ह्या वळीं मदीं ह्या देशाक ‘माता’ अर्थांत आवय संबोदून तिच्या जैताची घोशणा करपाक कांयच गैर नाशिल्ल्याचेंय तांचें म्हणणें आशिल्लें. त्या विधानाचो शब्दार्थ लक्षांत घेत जाल्यार ताका विरोध करपाचें कसलेंच कारण नाशिल्लें. पूण ताचे वेल्यानूय देशांतले दोन कट्टरवादी गटां मदीं गैरसमज निर्माण करून विरोधाचें राजकारण धर्मीक ध्रुवीकरणा खातीर खेळ्ळें. वंदे मातरम् हे घोशणेंत ‘भारत मातेक वंदन’ असो अर्थ काडीत जाल्यार तशेंच वंदेचो एका अर्थान ‘पुजा’ ‘उपासना’ वा ‘इबादत’ वा ‘सजदा’ असो इस्लामांतल्या मूळ अरबी शब्दांचो अर्थ घेत जाल्यार एकाच परमेश्वराची उपासना. ताचे मुखार नतमस्तक जावपी विचारसरणी कडेन अशी वंदे मातरमाची घोशणा अडचणीची जावंक शकता. हें केंद्रांतल्या सत्ताधाऱ्यांक पुरायपणान खबर आसा. हातूंतल्यान देशांतल्या मुस्लिमांची कोंयडी करपाचो हो सत्ताधारी विचारसरणीचो यत्न आसुये. जाल्यार कडव्या मुस्लीम विचारसरणिनूय वंदन ह्या शब्दाचो अर्थ ‘सजदा’ असो घेत जाल्यार तातूंतल्यान दोनूय कडल्या परस्परविरोधी धर्मवादी राजकारणाक घटाय मेळटली हें स्पश्ट आसा.
वंदे मातरम् हाका राष्ट्रगीत समकक्ष दर्जो मेळिल्ल्यान हेर धर्मवाद्यांनीय वंदे मातरम् कायद्या प्रमाण गावचेंच पडटलें. बरें जे लोक आयज वंदे मातरमाची इतली तोखणाय करतात तांचे देशाच्या स्वातंत्र्य लढ्यांतल्या योगदानाच्या मुद्द्याचेर सेगीत इतिहासीक तथ्यां वरवीं आक्षेप घेतल्यात. आमी सांगू तोच धर्म, तीच उपासना, तेंच राष्ट्रप्रेम, तीच देशनिश्ठा अशी प्रमाणपत्रां वांटपाचे अधिकार सत्ताधाऱ्यांक कोणे दिल्यात? सत्ता म्हणल्यार देश, राष्ट्र आनी धर्म आनी संविधानय न्हय, हें ह्या लोकांक सांगपाची गरज आसा. देशांतल्या नागरिकांनी प्रतिकां, संबोधनां, उलोवपां, गीतांच्या भावनीक राजकारणांत आडकावन दवरचे परस तांच्यो विवंचना आनी तांचे जगप सुसह्य करपा खातीर खूब कितें करूं येता. जाचे खातीर सत्ताधाऱ्यांक लोकांनी वेंचून दिल्यात. देशांतल्या नागरिकांक अर्थांत भारत मातेच्या भुरग्यांक अडचणींत, दुख्खांत दवरून स्वताच्या नांवाचो जयजयकार करप वा स्वताक वंदन करून घेवप भारतमातेकूय पटचें ना. ‘अगर इस देश मे रहना होगा, तो वंदे मातरम् कहना होगा, ही हिंदुत्ववादी विचारसरणीच्या लोकांची घोशणा तर प्रसिद्धूच आसा. ताचो वेंचणुकेच्या प्रचाराच्या वेळारूय वापर केला. आतां सत्तेचो प्रभाव वाडिल्ल्यान कितेंय करून वंदे मातरम् मुस्लिमांनी गावपाक भाग पाडपा इतलो ताचो जोश रावचो न्हय. ताचो चड व्यापक विचार करून भारताच्या स्वातंत्र्य लढ्यांत जे शहीद जाल्यात तातूंत खूबशे मुस्लीम क्रांतिकारक आशिल्ले, तांकांय विसरायेर घालचे न्हय.
शिवाजी चौगुले
9867732504
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
