भांगरभूंय | प्रतिनिधी
प्रशासकी जापसालदारकी वाडोवप आनी कामचुकार कर्मचाऱ्यांक घरा धाडप, हें भौशीक सेवा सुदारपा खातीर गरजेचें आसा.
कमी कामगिरी करपी वा ‘दोश’ आशिल्ल्या सरकारी कर्मचाऱ्यांक वेळार सेवेंतल्यान काडून उडोवप, ही गजाल नव्या रोजगाराच्यो व्यापक संदी निर्माण करूंक शकता. भौशीक क्षेत्रांतली उत्पादकताय आनी कार्यक्षमताय वाडोवपाच्या संदर्भांत ही एक गुंतागुंतीची, पूण म्हत्वाची संकल्पना. अकार्यक्षम कर्मचारी काडून उडयल्यार प्रशासनांत शिस्त येतली आनी नव्या दमाच्या तरणाट्यां खातीर रित्यो सुवाती निर्माण जातल्यो. पूण, उपलब्ध सरकारी पदांची संख्या आनी गोंयची लोकसंख्या हांचो मेळ घालता आसतना, ‘दरेका कुटुंबाक’ सरकारी नोकरी मेळप खरेंच शक्य आसा काय? हो प्रस्न उबो रावता.
कायदेशीर आनी नितळ धोरणां वरवीं, कसलोच पूर्वग्रह वा सुवार्थ दवरिनासताना रोजगार निर्मिती करप आनी प्रशासकीय कार्यक्षमताय वाडोवप, ही काळाची गरज आसा.
भारत सरकार आपल्या सेवांतल्यान ‘निश्क्रीय’ (अल्प कामगिरी करपी वा भ्रश्ट) कर्मचाऱ्यांक वळखुपाक आनी तांकां सेवेंतल्यान काडून उडोवपाक ‘सेवा पुनरावलोकन’ करता. हातूंत ‘अ गट’ आनी ‘ब गट’ च्या हजारांनी अधिकाऱ्यांच्या कामाचो नियाळ घेवन तांकां मुदतपूर्व निवृत्ती दिवपाचो विचार जाता. हे बाबतींत गोंय सरकाराकूय व्हड पावल मारपाची संद आसा.
कांय अहवालां प्रमाण, नोकरी सुरक्षितताय आशिल्ल्यान कांय सरकारी कर्मचारी आळशी आनी अकार्यक्षम जातात. सरकारान कडक पावलां उखलल्यार अशे कर्मचारी कामांत तत्पर रावतले वा रित्या जाल्ल्या सुवातींचेर कश्टाळू, कार्यक्षम उमेदवार भरती करूंक मेळटले.
सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या वट्ट संख्ये परस बेकार तरणाट्यांचो आंकडो कितलेशाच पटींनी चड आसा. देखीक, जुलय 2023 मेरेन केंद्र सरकारांत सुमार 48 लाख 67 हजार कर्मचारी आशिल्ले, जाल्यार नोकरी सोदपी लोकांचो आंकडो ताचे परस कितलो तरी चड आसा. अशे परिस्थितींत, योग्य धोरण चालीक लायल्यारच सरकारी नोकऱ्यांच्या वांटपाच्या नदरेन गोंय एक ‘आदर्श’ राज्य थारूंक शकता.
अकार्यक्षम सरकारी कर्मचाऱ्यांक सेवेंतल्यान काडून उडोवपा आड कांय कायदेशीर आडखळीय आसतात. भारतीय संविधानाच्या कलम 311 प्रमाण कायमस्वरूपी सरकारी कर्मचाऱ्यांक म्हत्वाचें संरक्षण दिलां. तांकां मनमानीपणान कामा वयल्यान काडूंक मेळना. पूण, बदलत्या काळा प्रमाण आनी प्रशासकी गरजे प्रमाण ह्या नेमांत दुरुस्ती करपाची गरज आसा.
खऱ्या अर्थान, सरकारी कर्मचाऱ्याक वायट कामगिरीक लागून सेवेंतल्यान काडपा खातीर एक लांब आनी कायदेशीर प्रक्रिया पाळची पडटा. हातूंत ‘कार्यक्षमताय सुदारणा येवजण’, शिटकावणी आनी रीतसर चवकशी करची पडटा. भौशीक सेवांनी जर गैरव्यवहार जाता वा लोकांची कामां आडकतात, तर दोशी कर्मचाऱ्यांचेर कडक कारवाई करपाची तरतूद वेवस्थेंत आसपाकच जाय. जे कोण कायम जावंक नात, तांकां पाच वर्सां भितर तरी कायम करपाक जाय.
मनीस उदरनिर्वाहाक वंचित उरचो न्हय, अशी एक समाजीक मानसिकताय आसता. हाका लागून अकार्यक्षम कर्मचाऱ्यांचेर कडक कारवाय करप कठीण जाता. पूण, ही प्रक्रिया संविधानाच्या चौकटींत रावन पुराव्यांच्या आदाराचेर केल्यार प्रशासन सुगम जातलें. जेन्ना एखादो सरकारी कर्मचारी सेवेंत आसतना मरता, तेन्ना ताच्या कुटुंबाक ‘अनुकंपा नियुक्ती’ (Compassionate Appointment) येवजणे खाला नोकरी मेळटा. कुटुंबाक अर्थीक संकटांतल्यान सावरपाची ही एक तोखणायेची तरतूद आसा.
सरकारी नोकरी हो कांय ‘हमी‘ वा ‘आपोआप मेळपी हक्क’ न्हय, तर तो कुटुंबाक अर्थीक थिरताय दिवपाचो एक मार्ग. प्रशासकी जापसालदारकी वाडोवप आनी कामचुकार कर्मचाऱ्यांक घरा धाडप, हें भौशीक सेवा सुदारपा खातीर गरजेचें आसा. सरकारी नोकऱ्यांची संख्या मर्यादीत आशिल्ल्यान, दरेका कुटुंबाक सरकारी नोकरी मेळची, हे खातीर ‘एक कुटुंब, एक सरकारी नोकरी’ अशी तजवीज जावंक जाय. तशें जाल्यारच समाजांतले सगळे घटक सुखी आनी समाधानी जावंक शकतले.
राजेश बाणावलीकार
9922546295
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
