घातक रसायनांचो कांय सेकंदांत सोद घेवपी ‘नॅनोझायम पेपर-स्ट्रीप’ विकसित

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

CSIR-CLRI च्या संशोधकांचें संशोधन

चेन्नय: सीएसआयआर- सेंट्रल लेदर रिसर्च इन्स्टिट्यूट (CSIR-CLRI) च्या शास्त्रज्ञांनी एका खाशेल्या सेरियम- आधारित (Cerium-based) साहित्याचो वापर करून एक क्रांतीकारी सोद लायला. हें साहित्य नसांचेर आघात करपी (nerve agent-like) घातक रसायनांचो कांय सेकंदांत सोद घेवंक आनी तांकां नश्ट करपाक सक्षम आसा.
हें संशोधन ‘केमिस्ट्री – अ युरोपियन जर्नल’ (Chemistry – A European Journal) ह्या आंतरराष्ट्रीय नेमाळ्यांत उजवाडाक आयलां. सीएसआयआर-सीएलआरआय चे शास्त्रज्ञ डॉ. अमित ए. वेर्णेकार (गोंय) हांच्या मार्गदर्शना खाला पीएचडी विद्यार्थी ह्युड्रोम मंगलसाना आनी तांच्या पंगडान हें संशोधन केलें.

खाशेलपण
संशोधकांनी ‘Ce-BTB-MOL’ नांवाच्या साहित्याचो वापर करून ताका ‘फॉस्फोट्रिएस्टेरेझ नॅनोझायम’ (phosphotriesterase nanozyme) म्हणून विकसित केलें. हें नॅनोझायम पाराओक्सोन (paraoxon) सारक्या घातक ऑरगॅनोफॉस्फेट्स (organophosphates) कडेन संर्पकात येताच तांकां रोखडेच नश्ट करता.

रंगबदलाची खाशेलपण
पयलीं अशा घातक रसायनांचो सोद घेतना रंगाच्या गोंदळाक लागून आडखळ येताली, पूण हे पद्दतींत रसायनाचे संर्पकात येताच पेपर-स्ट्रिप 13 सेकंदांत हळदुव-तपकिरी (orange-brown) रंगाची जाता. 35 सेकंदां भितर हो रंग अजून गडद जाता, जाका लागून खंयच्याय गुंतागुंतीच्या उपकरणां बगर सोंपेपणान सोद घेवंक मेळटा.

उपेग
० ह्या स्ट्रिपचो रंग स्मार्टफोनच्या कॅमेऱ्याच्या आदारान मोजूंक मेळटा, जाका लागून हें उपकरण स्वस्त आनी पोर्टेबल जाता.
० हे तंत्रज्ञान सैन्य दलाच्या तयारी खातीर, आपत्कालीन परिस्थितींत, औद्योगिक सुरक्षा आनी पर्यावरणाचे रक्षण करपाखातीर उपेगी थारतलें.
० डॉ. वेर्णेकार हांच्या म्हणण्या प्रमाण, फुडल्या काळांत नॅनोझायम तंत्रज्ञानांत बदल करून 5 सेकंदां भितर आनी खूब कमी प्रमाणात आशिल्ल्या रसायनांचो सोद घेवपाचे यत्न सुरू आसात.