पयसो, पद, प्रतिष्ठा व्यर्थ, मनीसपणूच शेर्त

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आजच्या संवसारांत जण एकल्यान आपली पत कितें हें समजून वागपाक जाय. येरंड वाडलो म्हूण मदेराक उपकारना हें आमी जाणा जावंक जाय. धाडावन बडोवन पणस पिकोवंक फावना. आमचें मदीं कांय जाण झांकून झांकून गांवकार जाल्लें आसात. कांय कडे वाग, शिंव ना थंय कोलोच राजा जावन मिरोवंक लागला. आंब्याची साल पिंपळाक दसयली म्हूण जायना. पिशाक पिंपळ दाखयिल्लें भशेन. आपल्याच हातान आपल्या पांयार कुराड मारून घेवपाची नासता म्हणपाची थोडी तरी जाण आसपाक जाय. उखल्ली जीब लायली ताळ्याक, अशें जावंक जायना. कितें आसता, जेन्ना कितेंय बरें घडटा तेन्ना बरें म्हूण सांगपाक मोठे काळीज लागता. कोणाचेरूय टिका करप, खोडी काडप एकदम सोपें. बऱ्याक बरें म्हणपाक शिकुया. फकत दुसऱ्याच्यो चुकी काडपाकूच आमचो जल्म ना हेंवूय आमी जाणां जावपाक जाय.
ज्या कामांक आपणाक नेमला तातूंत शंबर टक्के श्रम दिवपाचो प्रत्येकान प्रामाणिकपणान यत्न करपाक जाय. तांतूत खरें समाधान मेळटा. जीवनाचो आनंद घेवपाक कळपाक जाय. फकत फुकटचें मिरयलें म्हूण जायना. आजकाल कितें जालां, मनीस खुबूच संकुचीत वृत्तीचो जाला. प्रत्येक जाण आपलेंच पळयता.
मनीसपण लुप्त जावपाचे वाटेर आसा. नितीमत्तेचो धूप जावपा कडेन पावला, तरीपूण खंय तरी परतून एक फावट मनशा- मनशाच्या काळजांत मनीसपणाची कोमरी फुट्टली हें निश्चित. आज जें कितें मनशान सुवार्थाचें धुमशण चलयलां, सांवांर कांडलां ताका खंय तरी चपराक ही बसतलीच. उडटा तो बुडटाच. मनशांक पयशांचो चड मद मारूंक फावना. फावो जाल्ल्या उंचेल्या पदाचा गर्व मिरोवंक जायना. उलयतना मनीसपण आपणावपाक जाय. पयसो, पद, सत्ता ही खिणयाळी सुखां, आयज तूं आसा फाल्यां ते सुवातेर दुसरो येतलो. मनीसपण सांसणाचे उरतलें. सामकें हुजरे जावंक फावना, ना म्हणपाकूय कळपाक जाय. प्रत्येक जाण तोंडार एकमेकाक सामकें बरे. पूण एकामेकांची फाट जातकच दोगुय एकामेकांचे धुतात वा एकामेकांचेर जळटात. तिसरो मनीस हो जो प्रकार पळयता वा अणभवता ताकाय तांतूत व्हडलेशें अजाप दिसना, दर एकलो हेच वृत्तीन वागपाक लागला. चुकून कोणूय सज्जन मनीस मेळटलो, ना असो ना. ग्रामीण वाठारांत चडावत पालक हो कश्टकरी हाता वयल्या पोटाचो. पूण, भुरग्यांक शिकयता, आमी शिकुना म्हूण आमी आमच्या भुरग्यांक तुजे शाळेंत घातला, भुरगो शिकपाक जाय म्हूण. आनी तूं सांगता भुरगो कांयच शिकना म्हूण? आता भुरगो आठवेक पावलो जाल्यार ताका मराठी वाचपाक येना म्हणजे मास्तरा तुवें ताचे वाचन केन्ना घेतलेंच ना. हो आताच्या चडशां शाळांचो दर्जो. मनशाची जीण सदांच सारकी आसतलीच अशें ना. केन्ना कितें घडत हें कोणूच सांगूक शकना, खिणाखिणांक जशे हजार विचार तकलेंत जल्मता आनी नश्ट जावन वतात, कांय विचार फळादीक जाता. कांय विचार जिणेक मारक थारतात, म्हूण कोण विचार करपाचें सोडिनात.
मनशाची जीण चक्रा भशेन घुंवत आसता केन्ना वयर केन्ना सकयल. आयज सकयल आशिल्ली व्यक्ती केन्ना वयर पावत आनी वयर आशिल्ली व्यक्ती सकयल पावत कोणूच सांगूक शकना, ताका लागून कोणेंच घमेंडीन वागपाक जायना. सत्ता ही कायमची आसना. ताका लागून सत्ता आसा म्हूण उर्मट आनी मधांद वागपाक जायना. मनीसपणाचो पायपोस दवरूनच वागपाक जाय. मनशाची जीण ही पुराय तरेन मनशाचे तकलेंत घोळपी विचारांचेर आदारून चलता, जर विचारांनी सकारात्मकता आसत जाल्यार ताचे कडसून विधायक वावर घडून येता, हाचे उरफाटें विचारांनी नकारात्मकता आसत जाल्यार ताचे कडल्यान समाज विघातक वावर घडटा.
सगळें कितें तें मनशाच्या मनाचेर आसा. आनी म्हणूनच मनशाचे मानसिक स्वास्थ बरें आसपाक जाय, मनशाची नेर्वा फ्राक जावंक जायना, ते खातीर बरो पुश्टीक आहार सगळ्यांनी घेवपाक जाय, ताण- तणावा पासून पयस रावपाक जाय. पूण, कांय जाणांक फातर मारून आपल्या आंगार चिखल उसळोन घेवपाची उमेद आसता. काय मनशांक आयतें बसून खावपाची जाल्ली आसता संवय. जाता तितलें कामचुकारपणा करतले, हे वटेतली काडी ते वटेन करचेनात. हाका फुकट बसून पगार घेवपाक कशें पुरवता? एक शिक्षक दुसऱ्या वांगडी शिक्षकाचो कित्याक दुस्वास करता तेंच कळना, तें वूय विद्यार्थ्यां मुखार. अशा वेळार तो विद्यार्थी त्या शिक्षकाक जोखता. मनशान आपणालें काम चोख करचें. कोणाकच तांतून खोड काडपाक मेळपाक जायना अशें जण एकल्यान वागचें. आयज मनीस चड दुख्खी आनी चितेंस्त जाता तो दुसऱ्याक सुखान पळोवन. ताच्यान दुसरो सुखी जाल्लो पळोवन नजो. तांकां भंयकर तरास जाता. आमकां आमच्या संवसाराचे पडून गेल्लें आसनात, पूण दुसऱ्याच्या संवसारांत धवळाधवळ करपाची आमकां चड उमेद. दुसऱ्याचो इतलो दुस्वास आमी कित्याक करचो? सगळें कितें म्हाकाच मेळचे, म्हजें परस कोणूच मुखार गेल्लो म्हाका सोंसना ही वृत्ती समा न्हय? कांय जाण इतलें बेमान वागता म्हूण सांगू, तें उपकाराक पाविल्या मनशाक तुच्छ लेखतात. मनशान निसुवार्थी, निश्कंलक, निर्मळ जीण जगची, दुस्वासा विरयत. पडमूरपणाचो कळस जाय नासतना.

काशिनाथ नायक
9158345844