भांगरभूंय | प्रतिनिधी
ताणें ओंठ भितर घेवन काडिल्ले प्पाऽऽप्पाऽऽप्पाऽऽ अशे आवाज आनी बैलांक मोगान केल्ली दटावणी हीऽऽरीऽरीऽऽ त विरुन वताली.
रेंवटाच्या कडक रखरखांत अकस्मात पावसाची दडक येवन शीतळसाण अणभवची तशेशें जालें. कोंकणी साहित्याच्या मळार संगीत विशयावेलें एक कार्रेगाद पुस्तक आयलें. तातूंतलीं रूपकां, प्रतिकां, प्रतिमा, नीज सुगंधीत कोंकणी भाशा मनाक एक आगळी खोस दिता. दाट ना. ल्हान ना. पूण तें ताकतिकेन वाचूंक नजो. कारण तातूंत घनताय. आशयाची खोलाय. उतरांची नजाकत. लेखकाचे पक्व पिरायेचेर ताचें चिंतन पिळून थेंबे थेंबे तातूंत अचळय ओतिल्ले वरी घाल्यात.
कवी, गीतकार आनी संगीतमोगी उल्हास पै रायकार हांचें संगीतांतल्या रागांची वळख कलात्मक लालित्यपूर्ण उतरांनी करुन दिवपी पुस्तक हालींच उजवाडाक आयलां. ह्या पुस्तकांत 30 सोबीत लेखांचो आस्पाव आसा.
चडशे लेख शास्त्रीय संगीतांतल्या मुखेल रागांचेर आदारिल्ले आसात. ‘तर ‘पावस आनी संगीत’, ‘अमुर्त आनी सोद’, ‘जागूं मैं सारी रैना’, ‘स्वरुपिणि’, ‘वेंचीक सवाई स्वर’ ह्या सारक्या कांय लेखांनी लेखकान आपल्या जिवंत शैलींत संगीताचेर आदारिल्ल्या विशिश्ट विशयांचेर वर्णनात्मक बरपावळ केल्या.
‘स्वरमंडल’ ह्या पुस्तकांत फकत रागांविशीं म्हायती मेळना, तर लेखकान आपल्या संगीत गिन्यानाच्या दोळ्यांतल्यान रागांचो अणभव एस्थेटीक भाशेंत सांगला. रागाचें आपल्या वक्लांतल्यान एक वेगळें रूप उसोवन दाखयलां.
हे सगळे लेख, ललित लेखनाचे वस्तुपाठ कशे. त्या वरवी कोंकणी ललीत लेखनाच्या दालनाक एक उंचाय मेळल्या. संगीताचो ‘ओ की ठो’ लेगीत कळनाशिल्ल्या वाचप्यांनी हें पुस्तक फकत ललीत लेखनांतलें लालित्य, कोंकणी बाजांतलें सैमाचें वर्णन आनी आतां ना जावपी कोंकणी उतरांचो अणभव घेवपा खातीर हें पुस्तक वाचूंक जाय.
लेखक दर एका लेखाची सुरवात आपले खाशेले शैलीन करता. ‘नारायणी रिमझीम’ ह्या पयल्याच बारीक लेखाची सुरवात पळयात: ‘आयज सकाळींच न्हाता आसतना फाटल्या आंब्या वयल्यान कोगळान साद घाली…… कुहूऽऽकुहूऽऽऽ. हो आवाज आयकतकच हांव शिळोणेन तसोच आवाज काडपाचो यत्न करतां. सामको त्याच स्वरान. तेच लयेन. ती परत साद घालता. हांव परत जाप दितां. तिच्या स्वरांत एकरुप जावंक पळयतां. कलाकाराचें आनी रसिकाचें नातें तें हें अशें. कोगळाच्या आनी म्हज्या नात्या भशेन, ती कलाकार हांव रसीक…..’
‘भैरव’ ह्या लेखांत लेखक बरयता, ‘भुरगेपणांत जाग येताली तेन्ना गोजडेचे उबेंतली प्रसन्नतायेची रुच घेतना बैलांच्या गळ्यांतल्या मोट्या घुंगरांचो नाद कानार पडटालो. झांजू शेतकारान जोतां घालीं म्हणपाचें कळटालें. मागीर आवाज येतालो… हीऽऽरीऽऽरी आनी घुंगरांतलो मंद्र सप्तकांतलो स्वर सोदून ताणें ओंठ भितर घेवन काडिल्ले प्पाऽऽप्पाऽऽप्पाऽऽ अशे आवाज आनी बैलांक मोगान केल्ली दटावणी हीऽऽरीऽरीऽऽ त विरुन वताली. तेन्ना ताणें घाल्ल्या गाळींचो अर्थ कळनाशिल्लो, पूण ते स्वर लेगीत प्रसन्न आसताले.’ संगीतांतल्यान जिणेंत प्रसन्नताय मेळटा अशें लेखक आमकां सांगता.
अशीं वर्णनां वाचून लेखकान अणभविल्लो दर एक खीण वाचप्यांच्या दोळ्यां मुखार उबो रावता आनी हीच ह्या लेखांची खाशेलताय. ह्या पुस्तकांत अशीं इतलीं वर्णनां आसात की वाचक गुंग जाता. लेखक रायकार आपल्या अणभवां विशीं अत्यंत प्रामाणीक आसा. ताचो संगीताविशींचो मोग सगळेकडेन दिसून येता. हो लेखक एक चिंतनशील कलाकार. नाटकांतूय भुमिका करून बक्षिसां घेवपी.
वयर सांगिल्ले प्रमाण ह्या लेखांत असल्ल कोंकणी उतरां खूब आसात. आंगलोट, आवशील, झंजळावप, हिमट्यांनी, मुदयाळे मुरके, सारकीलीं कोंकणी उतरां जीं शेणपाच्या वाटेर आसात ताचो वाचकांक आस्वाद घेवंक मेळटा. नवे पिळगेन हीं उतरां आनी संगिताची समज ह्या पुस्तकांतल्यान करून घेवची.
कोंकणींत रागदारी आनी वाद्यांचेर पुस्तकां आसात. पूण कोंकणींतल्यान अशें बहुआयामी, संगीत चिंतन करपा सारकें पुस्तक पयलेंच आयलां. हाचें श्रय लेखक उल्हास पै रायकाराक दिवंक जाय.
ह्या पुस्तकाचें मुखपृश्ट स. दिगंबर सिंगबाळ हांणी काडलां आनी तें ह्या पुस्तकाक उबारी दिता. हें पुस्तक संजना पब्लिकेशन्सान उजवाडाक हाडलां. अशे तरेचीं विंगड- विंगड विशयावेलीं पुस्तकां कोंकणींत येवंक जाय. संजना पब्लिकेशन्सचे धनी दिनेश मणेरकाराक परबीं!
‘स्वरमंडल’
लेखक: उल्हास पै रायकार
संजना पब्लिकेशन्स
पानां: 120, मोल: 250 रुपया
सखाराम बोरकार
9923306751
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
