भांगरभूंय | प्रतिनिधी
ही निवड बदलत्या भारतीय राजकी संरचनेतलो एक महत्त्वाचो रणनीतिक पांवडो आसा.
भारतीय जनता पक्षाच्या राष्ट्रीय अध्यक्षपदार भोवमानेस्त नितीन नवीन हांची निवड हो फकत एक संघटनात्मक बदल म्हणून आमी पळोवंक जायना. ही निवड बदलत्या भारतीय राजकी संरचनेतलो एक महत्त्वाचो रणनीतिक पांवडो आसा. देशाचे प्रधानमंत्री आदरणीय नरेंद्र मोदीजी आनी गृहमंत्री अमित शाहजी हांचो दीर्घकालीन राजकी दृष्टिकोन हे निवडींत प्रतिबिंबीत जाल्लो दिसता. भाजपाच्या वैचारिक अधिष्ठानाक व्हड प्रमाणार संस्थात्मक आनी स्थिर स्वरूप दिवपाचो हो एक येवजणबद्द यत्न म्हणूं येता.
1. नेतृत्व निवडी फाटलो राजकी तर्क
मोदी– शाह काळांत भाजपांत नेतृत्व निवड मुखेलपणान तीन निकषांचेर आधारित दिसता— (1) संघटनात्मक शिस्त आनी कार्यक्षमताय, (2) वैचारिक निष्ठा आनी भौशीक जिणेंतलो संयम, (3) तळागाळांतल्या कार्यकर्त्यां कडेन संवाद सादपाची तांक. नितीन नवीन हे सगले निकष पुराय करपी नेतृत्व अशें सगलेच मानतात. करिश्माई भाषणां परस ते संघटनात्मक वेवस्थापन, समन्वय आनी धोरण अंमलबजावणी हांचेर चड भर दितात. म्हणूनच तांची निवड ही “लोकप्रियते परस संस्थात्मक स्थैर्य” ह्या भाजपाच्या सध्याच्या धोरणाच्या सूचकतायेची वळख करून दिता.
2. वैचारिक सातत्य : एकात्म मानवदर्शन आनी शासनकेंद्री राष्ट्रवाद
नितीन नवीन हांचें भाजपाच्या अध्यक्षपदाची जापसालदारकी आपणायताना केल्ल्या स्वीकार भाषणांत आनी सार्वजनिक विधानांवेल्यान स्पष्ट जाता की, तांच्या अध्यक्षपदाखाला भाजपाच्या मूलभूत वैचारिक फास्केंत व्हडलो बदल अपेक्षित ना. उरफाटें, पं. दीनदयाळ उपाध्याय हांचें एकात्म मानवदर्शन, सांस्कृतिक राष्ट्रवाद आनी विकासकेंद्री प्रशासन हे त्रिसूत्रींत पक्षाक अधिक संघटित करपाचो यत्न करपाचो आसा हें समजून येता. शैक्षणिक नदरेन पळयल्यार, हें वैचारिक सातत्य भाजपाक “आंदोलनात्मक पक्ष” पासून “संस्थात्मक सत्ताधारी पक्ष” म्हणून अधिक परिपक्व करपी प्रक्रियेचो भाग आसा अशें म्हणचें पडटा.
3. बदलती मतदार मानसिकताय
नितीन नवीन हांची राजकी दृश्टी आजच्या बदलत्या मतदार मानसिकतायेचो अभ्यास दर्शयता. आजचो भारतीय मतदार— फकत वळखीचेर आधारित राजकारणान समाधानी ना, फकत भावनिक राष्ट्रवादाचेर मतदान करिना तर प्रशासनाची कार्यक्षमता, रोजगार, म्हारगाय, सामाजिक सुरक्षा हांचो स्पष्ट हिशोब मागता. ह्या संदर्भांत भाजपा मुखावेलें आव्हान “विचारधारे आड कारभार” हें ना, तर विचारधारेंतल्यान परिणामकारक कारभार सिद्ध करपाचें आसा. नितीन नवीन हांचें नेतृत्व ह्या संक्रमणाक दिशा दिवपी थारूंक शकता.
4. जातआधारित जनगणना
जातआधारित जनगणना हो आजच्या राजकारणांतलो अत्यंत संवेदनशील मुद्दो. शैक्षणिक विश्लेषणा प्रमाण ह्या विषयाक तीन पांवड्यांचेर महत्त्व आसा:
1.राजकीय प्रतिनिधित्वाचें पुनर्संयोजन, 2.कल्याणकारी येवजण्यांचें पुनर्वाटप, 3.वळख-आधारित राजकारणाचें तीव्रीकरण
भाजपान आजवेर “जातविरयत सामाजिक समरसता” ही भूमिका घेतल्या. मात, सामाजिक वास्तव आनी विरोधकांची रणनीती पळयल्यार, ह्या विशया कडेन पुरायपणान दुर्लक्ष करप शक्य ना. नितीन नवीन हांचें मुख्य आव्हान म्हणल्यार— सामाजिक न्यायाचो विचार स्वीकारताना समाजाचें राजकीय विखंडन टाळप.
5. महिला आरक्षण विधेयक
महिला आरक्षण विधेयक हें भारतीय लोकशाहींतलें ऐतिहासिक पावल आसा. पूण शैक्षणिक अभ्यास सांगता की कायदेशीर आरक्षण आनी प्रत्यक्ष सक्षमीकरण हातूंत फरक आसता.
भाजपा मुखावेले मुखेल प्रश्न— महिलांक फकत उमेदवारी दिवची की नेतृत्व घडोवचें?, पारंपरिक स्थानिक नेतृत्व आनी नवें महिला नेतृत्व हातूंत संतुलन कशें राखचें?, पक्षाची संघटनात्मक संस्कृती महिलां खातीर कितली अनुकूल आसा?
नितीन नवीन हांचें अध्यक्षपद ह्या प्रश्नांचेर उत्तर सोदपाची प्रक्रिया सुरू करूं शकता अशें म्हणचेपरस ते अशें मुजरत करतले अशें म्हणूंयेता.
6. भाजपाचो राष्ट्रीय विस्तार : वर्चस्व काय सामाजिक स्वीकार्यता?
भाजपाचो विस्तार आतां फकत धडाधड वेंचणुको जिखपा पुरतो उरिल्लो ना; तो सांस्कृतिक आनी सामाजिक स्वीकार्यतेच्या पांवड्यार तपासचो पडटा. ईशान्य भारत, दक्षीण भारत आनी आदिवासी भागांत वेगळी रणनीती गरजेची आसा.
नितीन नवीन हांचें संघटनात्मक कौशल्य ह्या वेळार निर्णायक ठरूंक शकता—
स्थानिक वा थळावें नेतृत्व घडोवप, प्रादेशिक अस्मितायांक वैचारिक फास्केंत आस्पावन घेवप, आनी केंद्र–राज्य समन्वय घटमूट करुन तिगोवन दवरप.
7. दोन पांवड्यांवेली अपेक्षा
भाजपाच्या यशाचें एक मुखेल कारण म्हणल्यार सामान्य कार्यकर्तो. ताच्यो अपेक्षा स्पष्ट आसतात— त्यो म्हणल्यार सन्मान, सहभाग आनी वैचारिक स्पष्टताय. दुसरे वाटेन सामान्य जनता व्यवहार्य अपेक्षा धरता— त्यो म्हणल्यार रोजगार, म्हारगाय आळाबंदा हाडप, सामाजिक स्थैर्य, आनी प्रभावी प्रशासन.
ह्या दोनूय अपेक्षांचें संतुलन राखप हें नितीन नवीन हांच्या फुडलें सगल्यांत कठीण आनी मुखेल आव्हान आसा.
निष्कर्ष
शैक्षणिक–राजकीय विश्लेषणाप्रमाण, नितीन नवीन हांची निवड ही भाजपाच्या संस्थात्मक परिपक्वतायेचो बेसबरो पांवडो म्हणूंक जाता. ही निवड कसल्याच करिश्म्याचेर आधारित ना, तर संरचनात्मक स्थैर्याचेर आधारित आसा. जात, लिंग, प्रादेशिक अस्मिताय आनी प्रशासन हातूंत संतुलन सादप हें तांच्या अध्यक्षपदाचें मुखेल उद्दिश्ट आसा. तें यशस्वी जाता की ना, हें फकत वेंचणूक निकालांचेर न्हय, तर भाजप भारतीय लोकशायेंत कसलो सत्ताधारी पक्ष म्हणून फुडाराक उबो रावतलो, कितलें लोककल्याण करतलो, कितलो मेरेन निमाण्या नागरिका मेरेन पावतलो जाका लागून विकसीत भारताचें सपन पुराय करपाक यत्न करुन पावलां मारतलो ह्या व्यापक प्रस्नांचेर आदारुन आसा.
डॉ. गुणाजी सदानंद देसाय
9403965626
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
