8 सप्टेंबर सावन म्हाळ म्हयनो सुरू

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

पणजी: चवथी उपरांत आतां 8 सप्टेंबरा सावन म्हाळ म्हयनो (पितृपक्ष) सुरू जातलो. हे खातीर लोकांनी कुटुंबांतल्या मरण आयिल्ल्या वांगड्याच्या तिथी प्रमाण म्हाळ, श्राद्ध करपाक भटजींक कळीत करुन दवरलां. सगले धर्मीक विधी करपाक जाय हाचो हो एक संकेत. मेल्ल्या मनशाच्या उगडासाक लागून आनी भुरग्यांक आशीर्वाद मेळचो म्हणून दरेक घरांत श्राद्ध करपाक जाय, अशें मानतात. भाद्रपद कृष्ण प्रतिपदा सावन म्हणल्यार 8 सप्टेंबर सावन म्हाळ सुरू जाता आनी सर्वपित्री अमावस्या (उमास) मेरेन हें करपाक मेळटा, अशें शास्त्रांत म्हणलां.
म्हाळ श्राद्ध विधींत बापूय, आजो, पणजो, आवय, आजी आनी आपल्या हेर लोकांचें पिंडाच्या रुपान पुजन करतात. ह्या म्हाळांच्या काळांत मेल्ले पूर्वज कुटुंबाच्या घरांत रावपा खातीर येतात, अशें लोक मानतात. देखून तारखे प्रमाण आपल्या बापायच्या, आजो, पणज्याच्या आनी हेर मेल्ल्या मनशाच्या नांवान पिंड अर्पण करतात आनी तांच्या नांवान लग्न जाल्ल्या जोडप्यांक, सवायशीण बायलो, दादलो, भुरगीं आनी सोयऱ्यांक आपोवन जेवण वाडटात. सोयऱ्यांक आनी गांवच्या लोकांक जेवण दिवन समाधान दिल्यार वर्सभर आपल्या कामाक गती मेळटा अशेंय लोक मानतात.

म्हाळ श्राद्ध तारखो……
सोमारा 8 सप्टेंबराक म्हाळ सुरू जाता आनी आयतारा 21 सप्टेंबराक सर्वपित्री अमावस्येन तो सोंपता. प्रतिपदा श्राद्ध 8 सप्टेंबराक, द्वितीय श्राद्ध 9 सप्टेंबराक, तृतीय आनी चतुर्थी श्राद्ध 10 वेर, भरणी आनी पंचमी श्राद्ध 11 वेर, षष्ठी श्राद्ध 12 सप्टेंबराक, सप्तमी श्राद्ध 13 वेर, अश्टमी श्राद्ध 14 सप्टेंबराक, नवमी श्राद्ध 15 वेर, 16 सप्टेंबराक दशमी श्राद्ध, 17 वेर एकादशी श्राद्ध, 18 सप्टेंबराक द्वादशी श्राद्ध, 19 वेर त्रयोदशी श्राद्ध, 20 वेर चतुर्दशी श्राद्ध आनी 21 सप्टेंबराक सर्वपित्री अमावस्या श्राद्ध जातले. (पुनवेचो म्हाळ 11, 14, 15, 18, 21 ह्या खंयच्याय दिसा घालपाचो).

मातामही श्राद्ध
बापूय जिवो आसतना पुतान आवयच्या बापायचे करपाचे श्राद्ध. श्राद्ध करपी भुरगो तीन वर्साच्या फुडलो जाले उपरांत मुंज जावंक नासली तरी ताका हे श्राद्ध करूं येता. पूण आज्याच्या वर्सश्राद्धा पयलीं हें श्राद्ध करपाक मेळना. कांय कडेन ह्या दिसा ब्राह्मणाक आपोवन दूद, केळीं आनी दक्षणां दितात. हें फकत आश्विन शुध्द प्रतिपदेक करूं येता. म्हणजेच अंदूं 22 सप्टेंबराक घटस्थापनाच्या दिसा मातामह श्राद्ध जातले.

अविधवा नवमी…
भाद्रपद नमीक अविधवा नमी अशें म्हण्टात. ह्या दिसा घोव जिवो आसतना मेल्ले बायलेचें श्राद्ध करपाची वा सवायशीण बायलेक जेवण घालपाची चाल आसा. कांय कडेन विधी करीनासतना ब्राह्मणांक ते दीस फळां, कड्डणां, शिधो, दक्षिणा दितात. काकोळ, गायेक पान दवरून घरांत शिवराक जेवतात.