भांगरभूंय | प्रतिनिधी
भारतांत २०११ वर्साचे जनगणने प्रमाण सुमार २६.८ कोटी दिव्यांग लोक आसात. हो आंकडो ऑस्ट्रेलियेचे वट्ट लोकसंख्ये परस चड. पूण इतले व्हडले लोकसंख्ये कडेन समाजांत चड करून आडनदर जाता वा तांचे कडेन काकुळटेन पळोवप जाता, जाल्यार तांचो खरो हक्क म्हणल्यार समान संदी, कायदेशीर हक्क आनी गरिबीचें जिवीत आसता.
तांच्या हक्कांची राखण आनी सशक्त करपा खातीर भारत सरकारान जायते कायदे, येवजण्यो आनी सवलती तयार केल्यात, जे दरेका दिव्यांगत्व आशिल्ल्या मनशाक आनी तांच्या कुटुंबाक कळप म्हत्वाचें.
सर्वोच्च न्यायालयाचे वकील सरोज कमिर सिंग हांणी ही म्हायती दिल्या.
प्रस्न- भारतांत दिव्यांगत्वाची कायदेशीर व्याख्या कितें?
जापः दिव्यांगत्व आशिल्ल्या मनशाचे हक्क कायदो, २०१६ (आरपीडब्ल्यूडी कायदो, २०१६) प्रमाण खंयच्याय मनशाक खंयच्याय शारिरीक, मानसीक, बौद्धीक वा संवेदनात्मक दिव्यांगत्वांतल्यान ग्रस्त, जाचो परिणाम ताच्या दिसपट्ट्या वावराचेर वा समाजांत वांटो घेवपाचेर जाता, ताका दिव्यांगत्व आशिल्ली व्यक्ती (पीडब्ल्यूडी) मानतात.
प्रस्न: सरकार कितल्या तरेच्या दिव्यांगत्वांक मान्यताय दिता?
जाप: पयलीं दिव्यांगत्व फकत कुडींतल्या खंयच्याय दुबळेपण वा उणावा कडेन संबंदीत आशिलें. जशें मनशाक सारकें चलूंक मेळना, आयकूंक येना वा पळोवंक मेळना, पूण आतां विचार बदलला. मानसीक, बौद्धक आनी अंतर्गत दुयेंसां विशीं लोकांक चड जाणविकाय जाल्ल्यान भारत सरकारान दिव्यांगत्वाची व्याख्याय वाडयल्या. १९९५ वर्साच्या कायद्यांत फकत ७ प्रकारच्या दिव्यांगत्वांक मान्यताय मेळ्ळी. पूण २०१६ वर्सा केल्ल्या नव्या कायद्या प्रमाण दिव्यांगत्व आशिल्ल्या व्यक्तींचे हक्क कायदो (आरपीडब्ल्यूडी कायदो, २०१६) प्रमाण आतां वट्ट २१ प्रकारच्या दिव्यांगत्वांक मान्यताय मेळ्ळ्या. तातूंत मानसीक, तंत्रिका तंत्र (तंत्रिकां कडेन संबंदीत), रगताचे दुयेंस आनी ऑटिझम सारकिल्ल्यो परिस्थितीय आस्पावतात.
प्रस्न : दिव्यांगत्व आशिल्ल्या व्यक्तींक सरकारी येवजण्यो आनी सुविधांचो फायदो कसो घेवंक मेळटलो?
जाप- हाचे खातीर दिव्यांगत्व आशिल्ल्या मनशां खातीर युनिक दिव्यांगत्व वळखपत्र आसप चड म्हत्वाचें. हें सरकारी वळखपत्र व्यक्ती दिव्यांग आसात हें सिद्ध करता. हें कार्ड नासतना सरकारी येवजण्यो आनी सुविधांचो फायदो मेळप कठीण. युडीआयडी कार्ड मेळोवपा खातीर तुमी तुमच्या जिल्ह्यांतल्या सरकारी कार्यालयांत वा ऑनलायन अर्ज करूं येता.
प्रस्न: दिव्यांगत्व आशिल्ल्या व्यक्तींक खंयच्यो येवजण्यो आनी सवलतीचो फायदो जाता?
जाप: दिव्यांगत्व आशिल्ल्यांक सरकारान जायत्यो येवजण्यो आनी सवलती दिल्यात, जाका लागून ते समाजीक, अर्थीक आनी शिक्षणीक मळार आत्मनिर्भर जावंक शकतले आनी समाजाच्या मुखेल प्रवाहांत पुरायपणान आसपावतले. दिव्यांगत्व आशिल्ल्यांक समान संद दिवप, तांचो जिणेचो दर्जो सुदारप आनी तांकां खाशेली मजत दिवप हो ह्या येवजण्यांचो हेत आसा. ह्या येवजण्यांनी अर्थीक मजत, भलायकी जतनाय, शिक्षणांत शिश्यवृत्ती, नोकर्यांनी आरक्षण, पेन्शन, निवासी सुविधा, प्रवास सवलत आनी पुनर्वसन अशो सुविधा आसपावीत आसात.
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
