वायू प्रदुशणांत वास्को, बायणा फुडें

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

एक्यूआयचो दर्जो देंवलो

भांगरभूंय । पिनाक कल्लोळी

पणजी : फाटलीं कांय वर्सां वायू प्रदुशणांत कुंकळ्ळी सगल्यांत फुडें आसलें. मात अर्थीक वर्स 2024-25 त वास्को आनी बायणान कुंकळ्ळीक फाटीं घातले. बायणांत 100 तले 18 दीस हवेच्या दर्ज्याचो निर्देशांक (एक्यूआय) हो मध्यम स्वरुपाचो जाल्यार 3 दीस पेड्डेर स्वरुपाचो आशिल्लो. वास्कोंत 86 तले 13 दीस एक्यूआय मध्यम जाल्यार 1 दीस पेड्डेर आसलो.

केंद्रीय प्रदुशण नियंत्रण मंडळाच्या निकशा प्रमाण मध्यम आनी पेड्डेर स्वरुपाच्या एक्यूआयक लागून अस्थमा, फुफ्फुसाचीं दुसेंसां तशेंच काळजाचें दुयेंस आशिल्ल्या व्यक्तींक स्वास घेवपाक त्रास जावपाची शक्यताय आसता. तशेंच हाका लागून व्यक्ती अस्वस्थ जावपाची शक्यताय लेगीत आसता.

प्रदुशण नियंत्रण मंडळा वतीन एका अर्थीक वर्सांत गोंयांतल्या विवीध 18 वाठारांनी हवेच्या गुणवत्तेचो दर्जो तपासतात. ह्या अभ्यासांत त्या थारावीक वाठारांतलो पीएम 10, पीएम 2.5 ह्या हवेंतल्या प्रदुशण कणांचो तशेंच हवेंतल्या सल्फर डायऑक्सायड आनी नायट्रोजन डायऑक्सायड हांचो अभ्यास करतात. हाचें विश्लेशण करून उपरांत एक्यूआय काडटात. ते प्रमाण 0 ते 50 एक्यूआय बरो, 51 ते 100 समाधानकारक, 101 ते 200 मध्यम, 201 ते 300 पेड्डेर, 301 ते 400 सामकें पेड्डेर जाल्यार 401 ते 500 हो गंभीर स्वरुपाचो मानतात.

मेळिल्ले म्हायती प्रमाण 2024-25 त बायणांत फक्त 22 दीस एक्यूआय बऱ्या दर्ज्याचो आशिल्लो. जाल्यार वास्कोंत 46 दीस एक्यूआय बरो आशिल्लो. मंडळान कुंकळ्ळींत 107 दीस हवेचें प्रदुशण तपाशिल्लें. ते प्रमाण थंयचे हवेचो दर्जो 13 दीस मध्यम स्वरुपाचो, 81 दीस समाधानकारक जाल्यार फक्त 13 दीस बरो आसलो. राजधानी पणजेचे हवेचो दर्जो अजापीत तरेन सुदारला. 2023-24 त 10 टक्के दीस जाल्यार 2024-25 त 6 टक्के दीस पणजेंतलो एक्यूआय हो मध्यम स्वरुपाचो आशिल्लो. 2024-25 त पणजे 42 दीस एक्यूआय दर्जो बरो आशिल्लो.

बायणांत पीएम 10 प्रदुशण कण वाडले

ज्या प्रदुशण कणाचो व्यास 10 मायक्रॉन वा ताचे परस उणो आसता तांकां पीएम 10 म्हणटात. तातूंत मुखेलपणान धुल्ल, धुंवर, काजळी, चितो आनी धातूच्या सुक्ष्म कणांचो आस्पाव आसता. 19 जून 2024 त बायणांतल्या पीएम 10 चें प्रमाण 24 वरांत 337 मेरेन पाविल्लें. जाल्यार ह्या दिसा थंयचो एक्यूआय 287 आशिल्लो. वास्कोंत 10 जानेवारी 2025 ह्या दिसा पीएम 10 चें प्रमाण 230 मेरेन पाविल्लें. हवेंतल्या पीएम 10 प्रदुशण कणाची 24 वरांतली मर्यादा 201 च्या फुडें गेल्यार दोळे, नाक, ताळो, तशेंच फुफ्फुराक त्रास जावपाक शकता.