साहित्याची समिक्षा करतना…

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

दरेका बरोवप्यांक आपल्या मनाच्या बळाचेर पातयेवन, आपल्या अणभवांतल्यान पुस्तक बरोवन छापून हाडटा. पुस्तक – समिक्षा जाता तेन्ना त्या बरोवप्यांक आपले विचार कितले खोलायेन, प्रभावाचे आनी सृजनशील तें कळून येता. पुस्तक समिक्षे वरवीं बरोवपी दर्जेदार जावंक पावता. पुस्तकांकां बरपावळ जायतीं आसा म्हण तें पुस्तक दर्जेदार जायना, पूण जेन्ना वाचप्यां मेरेन पावन तें वाचप्यांक आवडटा आनी तांचेर प्रभाव हाडटा, तेन्ना बरोवप दर्जेदार जाता.
साहित्य जावन आसा बळिश्ट हत्यार, जाचे वरवीं मनशांच्य़ा मनांचेर प्रभाव हाडूंक जाता. मनशाची चिंतपाची तरा बदलूंक तांक आसता. मनशाचें मन बदलूंक शकता. मनशाच्या जिवितांत बदल हाडूं येता. आनी बरेपणाचो प्रभाव समजांत फांकोवंक जाता. ते पासत बरें साहित्य निर्माण करप नी दुसऱ्यांच्या आधारा वरवीं तें बरे तरेन मांडून हाडप पयलें पावल जावंक जाय. पुस्तक समिक्षे वरवीं बरें साहित्य वाचप्यां मेरेन पावंक आधार जाता. जर एक पुस्तक तें वाचूंक सुरु करता तें तुका आवडना जाल्यार तुज्या हातांत फावो तसलें पुस्तक पडूंक ना अशें म्हणूंक जाता.
दुसऱ्यांनी आपल्या बरपावळींतल्यो चुकी काडिल्ल्यो चड जाणांक आवडना. थोड्यांक आपल्या बरपावळींचेर दुसऱ्यांनी शेरो मारिल्लो मानूंक अडचण जाता. पूण बरो बरोवपी जातलो जाल्यार दरेका बरोवप्यांचे साहित्य रचणारांचेर समिक्षा जावंकूच जाय. पुस्तकांची समिक्षा करतना नकारात्मकपणान न्हय पूण सकारात्मकपणान जावंक फावो. पुस्तकांची समिक्षा करतना समिक्षाचें मन बरोवप्यांक वयर काडूंक वा सकयल उडोवंक न्यह पूण ताचे बरपावळीचेर उलोवन बरें आसा तें वाचप्यां मेरेन पावंक फावो. जाणकारांकडल्यान बरोवप्यांक मार्गदर्शन मेळोवंक समिक्षेचीं सत्रां गरजेचीं.
समिक्षा करतल्यांक सुचोवण्यो
पुस्तकांची म्हायती थोडे भितर दियात: हांगासर पुस्तकांचें नांव , बरोवपी, साहित्याचो प्रकार, छापपी प्रकाशन, ही म्हायती थोडक्यांत दी. पुस्तक – समिक्षा कसल्या कारणा खातीर करता ताचेर भर घालूं येता. बरोवप्यां विशीं म्हायती दिल्यार उपेगाची जातली.
बरोवपाची फोडणी, परिक्षण आनी नियाळ: पुस्तकाची समिक्षा बरे तरेन जावंक ह्या विशयाचेर चड लक्ष वचूंक जाय. पुस्तकांत जे विशय वेंचून काडल्यात ताचेर चड भर पडूंक जाय. वेग- वेगळ्या विशय कोण परीं मांडून हाडल्यात. विशयाची उदरगत साहित्य नदरेंतल्यान कशी फुडें गेल्या ताचेर म्हायती दिवप म्हत्वाचें जीं पात्रां बरवपां वळींत आसाता. तांची म्हायती सामान्य प्रमाणें, बरपावळींत तांचो जागो, दर पात्रांचो हालचाल जाता ती वेळां प्रमाणें कशी जाता आनी हालचालींचेर आदारून बरपावळ कशीं फुडें वता तें सांगूंक गरजचें.
साहित्याचेर भर: पुस्तक – समिक्षा करतना बरोवप्यांन कसली पध्दत वापरल्या, जी चाल ताणें धरल्या, ज्या सूर आवाजान तो बरयता ताचेर ध्यान दवरूंक फावो. बरपावळींत खंयचोच साहित्याचो प्रकार हाताळ्ळा, तें वाचप्यांक सांगूंक जाय. जें साहित्य बरोवप्यान वाचप्यां मेरेन दवरलां. तें दर्जेदार, प्रभावी वा उंचेल्या पांवड्यावेलें? ताचे विशीं सांगूं दी. साहित्याचो प्रकार , जावं तो निबंद, काणी, कादंबरी, कविता, सोद वावर तियात्र, वा हेर खंयचोय प्रकार घेवन पुस्तक बरयलां ताचेर भर घाल, पुस्तकांत व्याकरण, उतरांची मिसळणी आनी वाक्यां प्रमाण रितीन नीट आसात जाल्यार भर घालूंक जाय.
पुस्तकाचे गूण, अवगूण सांग : समिक्षाकान पुस्तकांतलें आपणाक कितें आवडूंक ना तें सरळ उतरांनी सांगची गरज आसा. बरपांवळींत उतरांवळ आसा जाल्यार तीं दोळ्यां मुखार दवरूंक जाय. बरोवप्यांची बरपावळ शक्तीवंत आनी बळवंत वा असक्त जाल्यार सांगून दिल्यार भोव फायद्याची जावं येता. पूण हें सगळें बऱ्या मनान जावंक जाय.
पुस्तकाची बरपावळ : ती निजाची, स्वताची वा आनीक कोणाची घाल्या काय हाचेर लक्ष घालचें. कांय फावटीं बरोवपी दुसऱ्यांची बरपावळ आपली करून घेतात आनी दुसऱ्याचें तें आपलें करतात. देखून समिक्षकान बरपावळीची ओरिजिनीटू पळोवंक प्रयत्न करूंक फावो.
गरज थंय टिका कर : समिक्षा कांय फावटी बरपावळीची टिका करतना बऱ्या मनान आनी सकारात्मकपणी जावंक जाय. बरे भशेन नी बऱ्या मनान सांगल्यार मानून घेवंक सगळ्यांक सोंपे जाता.फायद्याची जाल्यार टिका करपाची ना. तर वाटोवपाची, बरपावळ तुका मानवना जाल्यार पसून बरोवप्याक सामकोच लजेक घालचो न्ही, पूण जें कितें तुका आवडना तें बऱ्या मनान, उपरांत परशीं बरोवप्यांक पटोवन दिवपांत शाणेंपण आसा. फुडाराक ताचेर शिटूंक आनी चुकी वांटूंक हें टीका उपेगाक पडटलें.
तुजो खाजगी अणभव : पुस्तक तुका कितलें आवडना, बरपावळींतल्यान तुका कितें भोगलां, पुस्तक वाचून तुजेर कितलो प्रभाव पडला, तुका कितले मनरिजवण फावो जालां, पुस्तकांतल्यान तुका कितलें उत्तेजन वा प्रेरणा, स्फुर्ती मेळ्ळ्या, तें उगत्या मनान सांग, पुस्तकाची बरपावळ दुसऱ्या लेखकांक सर करून समजणी दिल्यार फायद्याची जावं येता.
पुस्तक कोणाक बरयलां तें सांग : भुरग्यांचीं , वाडयल्यांची जाणारांची, अस्तुऱ्यांची मदल्या पिरायेच्या मनशांची वा वेग वेगळ्या पिरायेचीं पुस्तकां आसतात, पुस्तक समिक्षा करतना तें पुस्तक कोणाक बरयलां. वा कोणाक लागून जाता तें चुकयनासतना समिक्षण सांगूंक जाय.
प्रामाणिकपणान पुस्तकाचेर उलय : पुस्तक – समिक्षा करतना सत उलोवंक जाय. राग काडूंक न्हय, सत आशिल्लें फट करून बरोवप्यांचें नांव पिड्यार करूंक न्हय पूण प्रमाणीपणान समिक्षा जावंक फावो. दुसरो कितें चिंत्तलो वा म्हणटलो, म्हण मनांत हाडी नाकात पूण सारकें तें बऱ्या मनान कर.
एक फावट उलयलीं म्हणटकच आमचीं उतरां आमी परत घेवंक शकनांत, देखून समिक्षकान पुस्तकाचेर उलयतना उतरावळ गाळून उलोवंक जाय. गरजेचें आनी म्हत्वाचें तें उलोवचें.
तोंडां पळोवन समिक्षा नाका : कांय फावटीं तोंडां पळोवन आमी कामां करतात, आनी उपरांत धोंगीपणान सत्य नाकारतात, समिक्षा कांय फावटीं इश्टागतीचें नातें मोडटलें वा आपणाक लेखचो ना म्हण चिंतून बरोवप्याच्या पुस्तकाची सारकी समिक्षा करीना, समिक्षकान खालतेकायेन वागून , सत्यान फुडें वाचूंक जाय.
पुस्तक म्हत्वाचें जाल्यार शिफारस कर : पुस्तकांतल्यान बरेंपण, उगतेंपण जावंकूच जाय देखून दर्जेदार आनी बरें तें पुस्तक वाचूंक सुचय. दर्जेदार साहित्याचे बरपावळी खातीर सल्लो दिवंक समिक्षकान आपलो हात फुडें काडूंक जाय.
समारोप दिवन सोंपय: पुस्तक समिक्षेंत समारोप गरजेचो. पुस्तक कोणें वाचचें तें सुचय पुस्तक कित्याक गरजेचें आनी तातूंतल्यान कसलो प्रभाव जाला तो स्पश्टपणीं सांग.
पुस्तक समिक्षा गरजेची आनी म्हत्वाची. पूण पुस्तक छापून आयले उपरांत न्हय पूण पुस्तक छापचें आदीं पुस्तकाची समिक्षा करून, चुकी कुशीक काडून बरें तें साहित्य वाचप्यां मेरेन पावोवंक बरोवप्यान आनी समिक्षकान बराबर वावुरूंक जाय. समिक्षा करून पुस्तकाचो दर्जो वांडोवंक जाता. सगळ्याकं आवडटा आनी उपेगाक पडटा तसलें साहित्य रचूंक बळ फावो जाता.
साहित्याक एक बळवंत आनी श्कतीवंत हत्यार: ह्या हत्यारा वरवीं मनशा कुळाचें जिवीत काळखांत घालूंक जाता वा उजवाडाचीं किरणां फांकोवंक जातात. ह्या हत्यारा वरवीं समाज वायटान आनी व्देसान भरून येता वा बरेपणान आनी एकवटान मजबूत जावंक शकता. हातांत पेन घेतलें ना कागदाचेर मेळटा तें बरयलें म्हूण जायना. पूण तेंच पेव आनी कागद घेवन बरें तें बरयता तेन्ना बरोवप्याच्या बऱ्या सबावांतल्यान समाजांत शांती निर्माण जाता.
दर एका बरोवप्यान जबाबदारीचो बरोवपी जावंक एक आव्हान, वाचप्यांक बरें तें दिवंक बरोवप्यांचें मन पयले सुवातेर निवळ आसूंक जाय. व्हडपणाचो किडो भितर सरता तेन्ना बरोवपी आपले भितर जी बरोवपाची कला आसा ती गरडायता आनी उपरांत कोणाचेंच आयकूंक सोदिना. खालतेकायेन
वागतलो बरोवपी दुसऱ्यांची टीका उगत्या मनान घेता, आनी वाचप्यांक तें साहित्य दिवंक वावुरता. साहित्याचे समिक्षे वरवीं बरें तें
साहित्य वाचप्यां मेरेन पावंक दर बरोवप्यान आपलें पावल फुडें मारूंक जाय. दुसऱ्या कडल्यान शिकुनी, दुसऱ्यांक बरें तें शिकोवंक प्रयत्न कर.

फादर मायरॉन जेसन बार्रेटो